ամյրենի

1.Բազում անծանոթ բառեր կան, բացատրիր բառարանի օգնությամ։

զառիվայր-դեպի ցած թեքված, արարած-էակ, մարդ, բուրավետ-հոտավետ, թախիծ-տխրություն, բույր-հոտ, մերկ-լերկ, տկլոր, շառաչել-սուլել, ֆշալ, տերևազուրկ-տերև չունեցող ծառ, ուղենիշ-ուղեցույց, սաղարթ-տերև, ասպետ-իշխան, ձիավոր, ինքնաբավ-իքնագոհ, բավարարված, մահախոսական-որևէ մեկի մահվա առթիվ գրված ճառ:

2.Խոսիր ինքնաբավ բառի իմաստի մասին։

Այս բառի իմաստը՝ ինքն իրենից գոհ էակ:

3.Հնչում էին շարականներն ու ջերմացնում մարդկանց հոգիները , բացատրիր ,թե ի՞նչ է շարականը և ինչպե՞ս կարող է ջերմացնել քո հոգին։

Շարականը եկեղեցում երգվող հոգևոր երգ է:

4.Պատմիր քո ամանորյա նախապատրաստական աշխատանքների՝ տոնածառի զարդարման, ամանորյա նվերների պատրաստման, ամանորյա գնումների մասին։Կարող ես տեսանյութ պատրաստել։

5.Լրացնել բաց թողնված տառերը։

Նոյեմբերի վերջն էր, գրեթե ձմեռ: Տեղացող անձրևներից ու քամուց ծառերը համարյա մերկացել էին: Ողջ այգին լցվել էր ոսկեզօծ տերևներով: Վարդի թուփն էր միայն կանա՜չ-կանա՜չ: Նրա վրա դեռ հեռվից կարմրին էին տալիս երկու մեծ, կիսաբաց կոկոն:

Վարդենին կողքի մասրենուն նայում էր վերևից: Մասրենին ցցել էր սուր-սուր փշերը, որպեսզի քամուց պաշտպանի իր մի քանի դեղնած տերևները:

— Տեսնու՞մ ես՝ ես միշտ դալար եմ, միշտ կանաչ, ձմռանն անգամ ուրախացնում եմ մարկանց իմ տեսքով ու վարդերով, իսկ դու չոր ճղերդ ես արդեն թափահարում քամուց,- ասաց վարդենին մասրենուն:

Մասրենին տխուր քմծիծաղով նայեց վարդենուն վարից վեր.

— Դու մոռացել ես, որ ցրտադիմացկուն դարձար ինձ վրա պատվաստվելու շնորհիվ:

Մայրենի

  1. Տրված բառերը տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն՝ համապատասխանեցնելով նախադասություններին:

Խռպոտ, դժոխք, գործընկեր, ոգևորվել, զառիվայր, անկոտրում, ընդհատել, միանգամայն:

Տոթ էր, աղմուկ ու խառնաշփոթ. կարծես դժոխք լիներ:

Գլորվում էր զառնիվայր լանջով:

Ձայնն էլ խզված էր ու խռպոտ:

Առանց ընդհատելու լսեցին նրա ամբողջ ելույթը ու հետո նստեցին մտամոլոր:

Դու միանգամայն անտեղյակ ես, դրա համար էլ խոսքդ չեն լսում ու աղմկում են:

Անկոտրում ոգի ունի, հեշտ չէ նրան ծնկի բերել:

Միանգամից ոգևորվում է ու կպչում գործի:

2. Բառարանի օգնությամբ գրիր տրված բառերի բացատրությունը:
Տրտմել-տխրել, վշտանալ             

վաղորդայն-առավոտյան

մեղանչել-մեղք գործել

մաքառել-պայքարել, պատերազմել

անտունի-երգի տեսակ

դրվատել-գովաբանել, մեծարել

երկնչել-վախենալ

3.  Տրված առածները ընդգծված բառերի հականիշների օգնությամբ լրացրո՛ւ:
Ամառվա փուշը ձմեռվա նուշը:
Բարեկամ կորցնելը հեշտ է, գտնելը դժվար:
Դուրսը քահանա, ներսը մահանա:
Գիտունին գերի եղիր, անգետին ճորտ:
Գիտունի հետ քար քաշի, :
Իր աչքի գերանը չի տեսնում, ուրիշի աչքի փուշն է տեսնու:

4. Տրված դարձվածքներով նախադասություններ կազմի՛ր:
Զայրացած հայրը աղջկան աչքերով ուտում էր: Կարենը ընկերոջ խելքը կերավ և ձեռքից վերձրեց թանկարժեք գրիչ: Ես անհամբեր սպասում էի եղբորս լույս աշխարհ գալուն: Շինարարները գիշերը ցերեկ անելով ժամանակից շուտ ավարտեցին շենքը: Ես գլխի ընկա, երբ ամեն ինչ արդեն ավարտվել էր: Մուկը կատվին տեսնելիս ծակուծուկ է մտնում:

5. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր բաղադրյալ բառերով:

Հայաստանը հայտնի է որպես տուֆի ու բազալտի երկիր: Հրաբուխից առաջացող քարերի տեսակները տարեցտարի օգտագործվել են որպես շինանյութ: Տուֆով կառուցված եկեղեցիներ, կամուրջներ ու մեծաթիվ ժամանակակից նոր կառուցված բաներ կան: Բազալտի ու տուֆի հետ մեր երկրից դուրս են հանվել բարձրորակ մարմար, գրանիտ ու պեմզա:

6. Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Մարգարիտի հատիկները տարբեր մեծության են լինում: Աշխարհում ամենից մեծ լոնդոնյան թանգարանի մեծահռչակ ութսունհինգ գրամ քաշով մարգարիտն է: Համպարը թանկ արժեցող նյութ է, որը գործածվում է լավագույն օծանելիքների արտադրության մեջ: Դա սևին նման, քարին նման նյութ է, որը միայն կաշալոտի աղիներում է լինում: Դա մեծ մասամբ հանում են տեգով խոցված կաշալոտի աղիներից, բայց երբեմն ծովափին էլ կարող են գտնել:

Մայրենի

  1. Բառերն այնպես դասավորի՛ր, որ նախադասություն ստացվի։

Մեղուն ծաղկից հյութ է քաղում։
Անձրևից հետո սունկ դուրս եկավ։
Երկու գյուղացի ճամփա էին գնում։
Կարմիր Գլխարկը ճանապարհը ընկավ։
Ես տատիկիս գույնզգույն ծաղիկներ նվիրեցի:

2. Գտի՛ր առածների սկիզբն ու վերջը։

Ցողն անձրև չէ,                               կռացած կլինեն։

Պտղատու ծառի ճյուղերը             բայց էլի օգուտ է։

Զանգակի ձայնը                              նրա հորովելը կերգի։

Ում սայլին նստի,                            հեռվից քաղցր է հնչում։

3. Հետևյալ բառերի տառերի վերադասավորումով ստացիր նոր բառեր՝
 մշակ-մաշկ, ակ, կամ: ափսե-ես, ափ, փեսա: ժանր-նժար: վիճակ-կավիճ, ճիվ, կավ: գավառ-վառ, վագռ, գառ: վտակ-տակ, կտակ, կավ, ակ, վատ: մկրատ-կամ, մատ, տակ: պարկ-կապ, ակ, պար, կար, արկ: վկա-ակ, կավ:

4. Բառերից ստացիր տեղ ցույց տվող գոյականներ:

հայ- Հայաստան
ռուս-Ռուսաստան
հույն-Հունաստան
վրացի-Վրաստան
հնդիկ-Հնդկաստան
չինացի-Չինաստան
ֆրանսիացի-ֆրանսիա

5. Պատմիր Հին հայերի Նոր տարվա`  Կաղանդի, Նավասարդի, Ամանորի մասին:

Հնում Ձմեռ պապ չի եղել, այլ եղել է Կաղանդ պապ: Նոր տարվա սեղանը եղել է լիքը և առատ: Նրանք ամբողջ տարվա աշատած բերքն ու բարիքը հյուրասիրում էին նոր տարում:

Ի՞նչը կուզենաիր ավելացնել կամ վերացնել հայկական  Նոր տարին նշելու ավանդույթում։

Կուզենաի, որ հնում էլ ավելի շատ նվերներ նվիրեին քան խորհուրդներ

6. Լար-լուր-լոր, դուր-դար-դեր, սար-սեր, հուր-հեր, կետ-կոտ-կուտ, բեկ-բակ: բառերում ձայնավորի փոփոխությամբ կազմիր նոր գոյականներ:

  1. Ըստ ասացվածքի՝ Քանի լեզու գիտես, այնքան մարդ ես։
    Գիտուն, մարդ, խելացի, գրագետ, զարգացած։
  2. Տրված բառերից ո՞րե -իկ ածանցով փոքրացնող, փաղաքշական իմաստ չի ստանա:
    Ուլ, գունդ մարդ, շուն բադ:
  3. Լավ լուր հաղորդողը մեկ բառով կլինի՝ գուժկան, բոթաբեր, բարեբեր,ավետաբեր, նվիրաբեր:

7. Բառաշարքերում առանձնացնել հոմանիշ գոյականների հինգ զույգ:


Ահ-երկյուղ, ծուղակ-թակարդ, թախանձանք-աղերսանք, ընչազրկություն-աղքատություն, թովչանք-հրապուրանք:
Հռչակ-համբավ,, առաջաբան-ներածություն, ավար-կողոպուտ, հարգանք-պատիվ, , , բաղձանք-տենչանք:

8. Բառաշարքում առանձնացնել հականիշ գոյականների հինգ զույգ:
Խաղաղություն-պատերազմ, կորուստ-ձեռքբերում, բերկրանք-թախիծ, վերնահարկ-ներքնահարկ, ըմբոստություն-հնազանդություն,

9. Գրե՛ ք տրված բառերի նույնարմատ հականիշները:
Կուշտ-անկուշտ
անխռով-խռոված
երերուն-աներեր
երջանիկ-ապերջանիկ
ուժեղ-անուժ
տարակուսելի-անտարակույս
կախյալ-անկախ
աղմկոտ-անաղմուկ
արատավոր-անարատ
զարդարուն-անզարդ
բարձրաձայն-անձայն
քաղցրահամ-անհամ
ընչատեր-աղքատ
շնորհալի-անշնորհ
երախտագետ-ապերախտ
գիտուն-անգետս

մայրենի

  1. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչավոր մի կենդանի էր գալիս:

Չգիտեի, որ այդքան զորավոր  ես:

Այդտեղ որսորդները երկոտանի զարմանալի կենդանի են տեսել:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը  երկարոտ էր, գույնն էլ՝  դեղնավուն:

 Հայրաբար՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

Մտերմորեն՝ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

Եղբայրաբար օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Թշնամական եք խոսում:

Հարցը  յուրովի լուծեց ու գնաց:

2. Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Սահման չունեցող հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Միջին դարի ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի ամենից մեծ պարտեզում և մեկ ամսյա որոնումներից հետո հազիվ գտնվեց: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շուրջ տեղակայված գյուղերն անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի խոշոր չափի քաղաքները ոչ նկատելի գյուղեր տեսներ:

մայրենի

1 Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր –ոց (-նոց, –անոց) ածանցով: ա) Ծաղիկ, հյուր, ավազակ, մեղու:-ծաղկանոց, հյուրանոց, ավազականոց, մեղվանոց բ) Գոգ, ձեռ, մատ:-գոգնոց, ձեռնոց, մատնոց զ) Կապել, խարտել, սփռել:-կապոց, խարտոց, սփռոց դ) Դրամ, կիլոգրամ, մետր:-դրամանոց, կիլոգրամանոց, մետրանոց ե) Խշշալ, մռնչալ, զռռալ, ոռնալ:-խշշոց, մռնչոց, զռռոց, ոռննոց 2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ: Ա. Հյուսիս-հյուսիսային, լեզու-լեզվանի-լեզվական, հայր-հայրական-հայրություն-հայրացու-հայրաբար, դրախտ-դրախտական-դրախություն, տոն-տոնական-տոնային, նկարիչ-նկարչական-նկարչություն, մեղք-մեղքաբար-մեղավոր, հարս(ն)-հարսնական-հարսնաբար-հարսնություն-հարսնացու, օտար-օտարական-օտարություն-օտարաբար, բազում-բազմական-բազմություն-բազմավոր-բազմույթ, բն(ական)-բնածո-բնույթ-բնական-բնություն-բնականաբար, հան(ել)-հանածո, հաս(նել)-հասույթ, դր(դնել)-դրածո-դրույթ-դրական-դրություն, շահ-շահույթ-շահական, պահ(ել)-պահածո-պահային: Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն: 3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ: Մարդատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպեում կտրել անցնել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան: Դա նույնիսկ ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց ամերիկյան մի համալսարանի գիտնականներ պնդում են, որ այդ իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրյա նոր փոխադրամիջոցի նախագիծ են ներկայացրել: 4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։ Ազատ (ինքնագլուխ, անկաշկանդ, ազատ, անկախ) ոճի ըմբշամարտին հատուկ է հնարների (հնարների, հնարքների, գյուտերի) ազատությունը: Ասենք՝ թույլատրվում է իրավունք է տրվում (իրավունք է տրվում, արտոնվում է) բռնել մրցակցի ոտքը, ոտք թեքել, գցել (շրջել, թավալել, գլորել, գցել): Դասական (ընտիր, դասական, օրինակելի) ոճի մարզիկը ոտքով հնարքների (գյուտերի, հնարքների, հնարների) դիմելու իրավունք (իշխանություն, իրավասության, իրավունք) չունի: Երբ նորից կյանք մտան (ծնվեցին, կյանք մտան) օլիմպիական խաղերը (մրցումները, խաղերը), դրանց ծրագրում տեղ գտավ (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց) դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային բաժանումներ (անջատումներ, ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային: 5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր: Օրինակ՝ ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ: Ծովասուն, ձեռնամարտ:—ծովամարդ, ձեռնասուն Բևեռախույզ, երկրամերձ:—բևեռամերձ, երկրախույզ Ձկնակեր, մարդավաճառ:—մարդակեր, ձկնավաճար 6․ Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել: Պատկերազարդ, բազկաթոռ, ոսկեվառ-ոսկի, մաքսանենգ, կաղնեփայտ-կաղնի, գրկել-գիրկ, լեռնաշղթա, պատուհան, ամառնամուտ, մարդամոտ, ժամացույց, հողագունդ, ջերմանավ, սրտապատառ-սիրտ, ցուցանակ, սիրառատ, գինեվաճառ-գինի վաճառող, գերեվաճառ-գերի վաճառող, բարեգութ-բարի, մատենագիր-մատյան, լուսամուտ-լույս:

մայրենի

  1. Բացատրի´ր նշված «ձմեռային» դարձվածքների իմաստները.
    Ա) կյանքի ձմեռ-ծերություն
    Բ) անձյուն ձմեռ-անհոգ ծերություն
    Գ) անցյալ ձմռան ձյուն-հին պատմություն
    Դ) գլխին ձյուն գալ-փորձանքի գալ
  2. Այբբենական կարգի հակառակ հաջորդականությամբ թվարկի´ր այս տարի սովորածդ ամենակարևոր բառերը։
    ֆուտբոլ, օրրան, ԵՎա (քրոջս անունը), քառյակ, փայտփորիկ, ուխտ, ցուցանմուշ, րաբունի, տիեզերք, վարս, սիմֆոնիա, ռնգեղջյուր, ջախջախել, պարտաճանաչ, չղջիկ, որոնել, շնաձուկ, նողկանք, յուրահատուկ, միմյանց, ճողոպրել, ղժժոց, ձգձգել, հանրապետություն, կսմթել, ծերունազարդ, խնջույք, լեռնաշղթա, իրավապահ, ժանիք, թանկարժեք, ընկույզ, էակ, զարթուցիչ, երեկո, դժբախտ, գժտվել, բազմերանգ, արգավանդ
  3. Գրի´ր, թե նշված թվականներից յուրաքանչյուրը ո՞ր ստեղծագործությունների վերնագրերում է քեզ հանդիպել:
    Ա) երեք- Երեք խոզուկ
    Բ) տասներկու-տասներկու ամիս
    Գ) քառասուն-Ալի Բաբան և քառասուն ավազակները։
    Դ) հազար-հազար ու մի գիշեր
  1. Բացատրի´ր երեք դարձվածքների իմաստները և գտի´ր ավելորդ արտահայտությունը, որը չունի դարձվածային իմաստ:
  • Ա) կարապի երգ —վերջին երգ
  • Բ) ճնճղուկի սիրտ-չկա իմաստ
  • Գ) հավի խելք- խելք չունեցող
  • Դ) ծիծեռնակի ձայն-բարակ ձայն
  1. Եթե հնարավոր լիներ, խաղալիքների փոխարեն ի՞նչ բառ-մաղթանքներով կզարդարեիր տոնածառը: Ի՞նչ բառ-մաղթանքով կզարդարեիր տոնածառի գագաթը:
    ընտանիք, հայրենիք (գագաթին), կյանք, ընկեր, հույս, լույս, հարմարավետություն, վստահություն, ջերմություն, լավություն։
  2. Նշված բառերից տառեր օգտագործելով ու վերադասավորելով՝ հավաքի´ր այլ բառեր:
    Եղջերվասահնակ-սահնակ-սանր-հարս-նավ-հավ-վաղ-հնար, ցրտաշունչ-ցուրտ-շուն-շունչ-տուն-նուշ-ցան-աշուն, ձյունաճերմակ-ձյուն-ճերմակ-մայր-երամ-մերան-աճյուն-մուկ-ձուկ-մերկ-ձու, խնդրանք-քար-քնար-դար-քանդ, քաղցրավենիք-քաղցր-քաղց-Եվա-քենի-աղվերան-աղի-աղ-ցանք-քար-քաղաք-Իրաք-Իրան-իր-քեն, տարեմուտ-մուր-տուր-տուտ-ամուր-երամ-տատ-մատ:
  3. Փոխադրի՛ր արևմտահայերեն հատվածը արևելահայերեն:
    Կաղանդ պապա,-Ձմեռ Պապի
    Որքան կրնաս, շուտ եկուր,-Որքան կարող էս, շուտ արի,
    Ալ չեմ վախնար, ես կը սիրեմ քեզ հիմա․-Էլ չեմ վախենում, ես սիրում եմ քեզ հմա,
    Դուն մի նայիր իմ բառերուս կցկտուր-Դու մի նայիր իմ բառերը կցկտուր,
    Դէմքիս գոյնին ու քայլերուս դողահար։-Դեմքիս գույնը ու քայլերս դողահար։
  4. Բացատրի´ր «մարդ» բառի հոմանիշների ծագումը, իմաստները;
    Ա) մահկանացու-մահացող
    Բ) ադամորդի-մարդ
    Գ) հողածին –հողից ծնված
  1. Պատկերացրո´ւ՝ Ձմեռ պապը քեզ խնդրել է գրել իր ամանորա ուղերձի խոսքը՝ աշխարհի բոլոր մանուկներին ուղղված: ( Գրի´ր այդ ուղերձը՝ օգնիր նրան) ։

    Սիրելի մանուկներ, շոտով կգա նոր տարին։ Ցանկանում եմ բոլորիդ խաղաղություն, ուրախություն, հաջողություն ուսման մեջ։ Թող հաջորդ տարին լինի երազանքներ ու նպատակների իրագործման տարի։

մայրենի

1․ Բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր

խնդրագիրք-խնդիր-ա-գիրք 

մեծամիտ-մեծ-ա-միտ

համակարգիչ-համ-ա-կարգ-իչ

գնդասեղ-գունգ-ասեղ

անդադար-ան-դադար

հնարամիտ-հնար-ա-միտ

հանրահայտ-հանր-ա-հայտ

դեղձենի-դեղձ-ենի

2․ Կետերի փոխարեն գրի՛ր յա, իա կամ եա: Բառարանով ստուգի՛ր՝ ճի՞շտ ես գրել:Միմյանց, քվեարկություն, որդյակ, յասաման, քիմիական, հեքիաթային, ոսկյա, հրեական, դաստիարակություն, սենյակ, կրիա, Անդրեաս, Եղիազարյան, կյանք:

3․ Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված բառերից մեկը:Շոշափեց ու տեսավ, որ խեղճ կենդանու ողը կոտրվել է: (ող, ոխ) Ոխը սրտում որ մնա, թույն կդառնա, կքայքայի սիրտը: (ող, ոխ)Երբ երեկոյան հետ թռան, տեսան, որ իրենց բույնը գրավել է անծանոթ մի թռչուն: (բույն, բուն)Մի քանի հոգի ձեռք ձեռքի էին տվել ու փորձում էին գրկել հինավուրց ծառի վիթխարի բունը: (բույն, բուն)Մոտակայքում ապրողներն այնքան են վարժվել Վիկտորիայի  շառաչին, որ դրան էլ ուշադրություն չեն դարձնում: (Վիկտորիա, Վիկտորյա) Տնեցիներն այնքան են վարժվել Վիկտորյայի անտեղի լացուկոծին, որ դրան էլ ուշադրություն չեն դարձնում: (Վիկտորիա, Վիկտորյա)

4․ Նախադասությունները կետադրի՛ր․Երկինքը կամաց-կամաց ամպեց, և սկսեց անձրևել: Հայրը խոժոռվեց, ու տղան հասկացավ որ պիտի լռի:Բժիշկը բամբակ է ուզում, որ վերքը մաքրի:Իսկական կրակ է, երեխա չէ:Գետափին մի քար կա, որի վրա պառկում էր լողանալուց հետո: Այդ մարդու սիրտը քար է, երբեք ոչ մեկին չի ներում։

5․ Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե:մանրէսպան, միջօրե, լայնէկրան, երբևիցե, այժմեական, ամենաէական, աներկյուղ, առերևույթ, առէջ, բազկերակ, գետեզր, գոմեշ, դողէրոցք, ելևէջ, եղերերգ, երբևէ, ինչևիցէ, մանրէ, հնէաբան, մանրէ, նախօրե, չեն, չէիր, որևէ, չէինք, ստորերկրյա: 

մայրենի

1․Բառախաղ, բառերի վերադասավորումով կազմիր նոր բառեր։

սրահ-hարս

սնար-սանր

դրամ-մարդ

ագռավ-գավառ

վտակ-կտավ

ծառա-առած

շուն-նուշ

2․ Հետևյալ բառերից կազմիր նոր բառեր․

Ատամնաբուժական`ատամ, բաժակ, մատ, բան, ժամ, ժամանակ, կուժ, տուժ, բակ, մուկ, բուն, բուժակ, ատամնաբուժ, մանուկ, կատու, տուն, ժանտ, բու

քանդակագործ-գործ, ծակ, քանդակ, կար, դանակ, քար, քանակ, նկար, դար, կարգ, ծորակ, դարան, դարակ, կոնք նոր, որակ ական, կածան

քաղաքագետ-քաղաք, գետ, ետ, տգեղ, աղետ, տեղ, աղ, աղքատ, տաք ։

3․Կազմիր հինգ նախադասություն՝ օգտագործելով դարձվածքներ։

Աշխատասեր մարդը կարող է քարից էլ հաց քամել.

Ուրախությունից Մհերի լեզուն կապ էր ընկել:

Մթության մեջ եղբայրս ձայնը գլուխն էր գցել.

Չի կարելի արած լավությունը երեսով տալ:

Շաբաթօրյակի ժամանակ երեխաների մեծ մասը գլուխ էր պահում :

Առաջադրանքներ ՝

1․ Հոլովել քաղաք, աղջիկ, քույր , տուն բառերը: 

Ուղական- քաղաք, քույր, տուն, աղջիկ:

Սեռական-քաղաքի, քրոջ, տան, աղջկա

Տրական-քաղաքին, քրոջ, տան, աղջկան

Հայցական-քաղաքը, քրոջ, տանը, աղջկա

Բացառական-քաղաքից, քրոջից, տանից, աղջկանից

Գործիական-քաղաքով, քրոջով, տանով, – :

Ներգոյական  քաղաքում, – ,տնում, -:

2․ Որոշեք, թե որ հոլովով են դրված ձեռքից-բացառական, փայտով-գարծիակա, երկրին-տրական, աշխարհում-ներգոյական,  գոյականները:  

3․Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե:

Մանրէսպան, միջօրե, լայնէկրան, երբևիցե, այժմեական, ամենաէական, աներկյուղ, առերևույթ, առէջ, բազկերակ, գետեզր, գոմեշ, դողէրոցք, ելևէջ, եղերերգ, երբևէ, էլեկտրաեռակցել, ինչևիցէ, մանրէ, հնէաբան, մանրէ, նախօրե, չեն, չէիր, որևէ, չէինք, ստորերկրյա: 

մայրենի

5.       Կետադրի՛ր նախադասությունները։

Ա․ Կանաչ հովտի մեջ, այդպես անշարժ կանգնած էին ժայռը, կաղնին, մասրենին, ձին։

Բ․ Ծառերի տերևները, խոտերի ծղոտները, հովիտների նախշուն ծաղիկները ցողված  էին անձրևային կաթիլներով ։

Գ․ Օրենքը պիտի պարտադիր լինի բոլորի համար՝ թե՛ իշխանի, թե՛ ռամիկի, թե՛ճորտի։

Դ․ Գիշերվա թանաքն էլ վերջացել, էր և լույսը թափանցիկ -գունատ մատներով դեռ շոյում էր երիտասարդի ճակատը, մազերը, աչքերը։ 

մայրենի

  1. Բառերն այբբենական կարգով դասավորի´ր:

Դափնեվարդդժոխք, դաշույնդողդոջունդադար, դարձյալ, դաղձդաշունահարդողէրոցք, դդումդյութել, դժվարըմբռնելիդարպասապահ, դղրդյուն: (Դադար,դաղձ, դաշույն, դաշունահար, դարձյալ, դարպասապահ, դափնեվարդ, դդում, դժոխք, դժվարըմբռնելի, դղրդյուն, դյութել,դողդոջուն, դողէրոցք)

2. Այբբենական կարգով դասավորի՛ր.

ա) ուսուցիչներիդ անունները
Անի, Անահիտ, Արմենուհի, Լևոն, Հասմիկ, Մենուա, Նարեկ, Նունե, Ռոբերտ

բ) դպրոցում գործածվող առարկաների անունները

աթոռ, գիրք, գրիչ, համակարգիչ, հեռախոս, մատիտ, մատյան, մկնիկ, պայուսակ, սեղան.

գ) անուններն այն առարկաների, որոնք կուզենայիր ունենալ

դռոն, լեգո, խաղալիքներ (եղբորս համար), հեռախոս, հոուերբորդ, շուն,

3․ Տրված բառերի մեջ մտնող հնչյունները գրի՛ր (փակագծում տրված է, թե քանի հնչյուն կա):

Օրինակ՝

եղևնի (7) — յ, ե, ղ, ե, վ, ն, ի:

Տաթև (5)-Տ,ա,թ,ե,վ ամենաերկար (11)-ա,մ,ե,ն,ա,յ,ե,ր,կ,ա,ր երերալ(7)-յ,ե,ր,ե,ր,ա,լ որևէ (6)-վ,ո,ր,ե,վ,է երանգավորել (12)-,յ,ե,ր,ա,ն,գ,ա,վ,ո,ր,ե,լ ոսկոր (6)-վ,ո,ս,կ,ո,ր, անողնաշար (9)-ա,ն,ո,ղ,ն,ա,շ,ա,ր, ամենաողորմելի (14)-ա,մ,ե,ն,ա,վ,ո,ղ,ո,ր,մ,ե,լ,ի:

4․Հաշվի՛ր, թե տրված բառերի մեջ քանի տառ, քանի հնչյուն կա:

Օրինակ՝

երկրպագու — 8 տառ, 9 հնչյուն:

Չնաշխարհիկ-տաս տառ, ինը հնչյուն, սերկևիլ- յոթ տառ, ութ հնչյուն, շնորհակալ-ինը տառ, ութ հնչյուն, եռատերև-յոթ տառ, ինը հնչյուն, քարայր վեց տառ, վեց հնչյուն, Եվրոպա հիգ տառ, վեց հնչյուն:

5․Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված բառերից մեկը:

Քո չքնաղ ծաղկի բույրն է ինձ այստեղ բերել: (բույր, բյուր)

Անթիվ ու բյուր են աստղերը: (բույր, բյուր)

Ասիան երբևէ կհանգստանա՞ պատերազմներից: (Ասիա, Ասյա)

Ասյան երբևէ կհանգստանա՞ իրեն այդքա՜ն հուզող մտքից: (Ասիա, Ասյա)

Սոֆիան գեղեցիկ ու հյուրընկալ քաղաք է: (Սոֆիա, Սոֆյա)

Սոֆյան գեղեցիկ ու նրբանկատ աղջիկ է: (Սոֆիա, Սոֆյա)

6․ Մի բառով գրի՛ր:

ա) Ո՞վ է, որ սովորում է դպրոցում: Այդպես կոչում են նաև նրան, ով որևէ արհեստ է սովորում: Աշակերտ

բ) Ո՞վ է, որ ղեկավարում ու ցուցմունքներ է տալիս, ով առաջին դիրքն է գրավում ու իշխում է: Այսպես են կոչում նաև նրան, ով ճանապարհ է ցույց տալիս, առաջնորդում է: Առաջնորդ

գ) Ինչպե՞ս է կոչվում շինության ուղղահայաց մասը, որ ծառայում է շենքը մասերի բաժանող միջնորմ: Դա նաև բարձր պատնեշ է, պարիսպ: Միջնապատ

դ) Ինչպե՞ս է կոչվում այն հասկացությունը, որով արտահայտում ենք իրերի, երևույթների և իրադարձությունների տևողությունը: Դա չափվում է դարերով, տարիներով, ամիսներով, շաբաթներով, օրերով, ժամերով և այլն: Ժամանակ

ե) Ո՞վ է այն պաշտոնական անձը, որը վարում է դատավարությունը և գործի մասին դատավճիռ կամ որոշում է ընդունում: Դատավոր

զ) Ինչպե՞ս է կոչվում այն հասկացությունը, որով արտահայտվում է գիտակցության մեջ անցյալի տպավորո ւթյունները պահելու և վերականգնելու կարողությունը: Հիշողություն

7․ Նախադասության ընգծwված բառը փոխարինի՛ր տրվածներից մեկով:

Միտք, դեպք, մրցում, պետություն, վիճակ:

Ձեր պետության մեջ այդպիսի բաներ չպիտիլ ինեին:

Դեպքի մասին շատ ուշ իմացավ:

Վիճակն այնքան լարված էր, որ վախենում էր ընկերներին կորցնելուց:

Այդպիսի միտք չեմ ունեցել:

մրցում կազմակերպելիս ինձ էլ տեղյակ պահի՛ր

8․ Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Խոշոր, երկերեսանի, առատ, մեծահռչակ, կեղծավոր, պտղաբեր, երեսպաշտ, վիթխարի, արգավանդ, նշանավոր, շողոքորթ, հանրածանոթ, ահռելի, մեծ, բեղուն, երևելի, խայտաբղետ, ականավոր, բերրի, աժդահա, չալպտուրիկ, բարեբեր, հանրաճանաչ, հսկա, անվանի:

(Խոշոր, վիթխարի, ահռելի, մեծ, աժդահա, հսկա,,)

(երկերեսանի, երեսպաշտ, երևելի, կեղծավոր, շողոքորթ)

(առատ, պտղաբեր, արգավանդ, բեղուն, բերրի, բարեբեր)

(մեծահռչակ, նշանավոր, հանրածանոթ, ականավոր, հանրաճանաչ, անվանի)

(խայտաբղետ, չալպտուրիկ,)

9․ Գրի՛ր տրված բառերի նույնարմատ հականիշները:

Օրինակ՝

կարևոր — անկարևոր

ընդմիջումներով — անընդմեջ:

Գեղեցիկ-տգեղ, հաճելի-տհաճ, մարդկային-անմարկային, գիտուն-տգետ, դուրեկան-անդուր, ուշադիր-անուշադիր, արժանի-անարժան, թևավոր-անթև, ախորժելի-անախորժ, գունեղ-անգույն, բնական-անբնական, խելոք-անխելք, կարևոր-անկարևոր, լուրջ-անլուրջ, անամպ-ամպոտ, տեղյակ-անտեղյակ, լուսավոր-անլույս, գերակշռել-անգերակշիռ, խոսուն-անխոս։

10․ Առածները լրացրո՛ւ ընդգծված բառերի հականիշներով:

Չկա չարիք առանց բարիք:

Ջրի բերածը ջուրը կտանի:

Տերովին տերն է պահել, անտերին գայլն է կերել:

Մտնելուց առաջ միտք արա, թե ոնց դուրս գաս:

Ինչքան գետնի երեսն է, յոթ էնքան գետնի տակն է: