75. Տրված դարձվածքների իմաստները բացատրի´ր:
Օրինակ՝
ջրից չոր դուրս գալ – փորձանքից, նեղ վիճակից ազատվել:
Սիրտ տալ-հուսադրել, հոգին առնել-դաժանաբար տանջել, գլուխը կորցնել- Խուճապի մատնվել, արևը խավարել-սգի մեջ ընկնել, հալից ընկնել-հոգնել, սիրտը վկայել-ինչոր բան կանխազգալ, երես ղարձնել-նեղանալ, սիրտ անել-համաձակվել, բկին չոքել-ահաբեկալ, սիպել:
76. Աչքի ընկնել, ձեռ քաշել, գլուխ պահել, ոտքի վրա, ծայրը ծայրին հասցնել, օրերը հաշվված են արտահայտությունները նախադասությունների մեջ գործածի´ր
ա) ուղիղ իմաստով,
բ) որպես դարձվածք:
աչքի ընկավ իր լավ շախմատ խաղալով։
ա կոտրած տիկնիկի աչքը ընկել էր գերնին։
ա Ծեծկռտուքի Ժամանակ տղաները իրար ձեռքերից քաշու էին ու իրատ վնասում։
բ Արմանը տեսնելով չի կարողանում վերանորգել հեծանիվը ձեռ քաշեցնրանից։
ա Կարկուտի Ժամանակ Արամը ձեռքերով պահել էր գլուխը։
բ Շաբաթօրյակի Ժամանակ բոլոր տղաները գլուխ եին պահում։
ա ՈՒսուցչուհին պատժեց առշակերտին մեկ ոտքի վրա կանգնեցնելով։
բ Այնքան էի շտապուն, որ ոտքի վրա ճաշեցի։
ա պարանի ծայրը ծայրին հասցնելով կապեցինք հանգույցը։
բ ծայրը ծայրին հասցնելով ընտանիքիշը կարողացավ բոլոր երեխաների ուսումը ապահովել։
ա արձակուդի օրեր հաշվված էին
բ դաժան թագվորի իշխանության օրերը հաշվված են
Օրինակ՝
1.Գիտնականը հետաքրքրվողներին իր հայտնաբերած կենդանու մարմնի բոլոր մասերը ցույց տվեց, միայն գլուխն էր կորցրել:
2.Ուրախությունից գլուխը կորցրել էր:
78. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառով:
Օրինակ՝
բարձր հասակ ունեցող – բարձրահասակ:
Բարի սիրտ ունեցող-բարեսիրտ, խիղճ չունեցող-անխիղճ, բարձր ձայնով-բարձրաձայն, միշտ ժպտուն-ժպտադեմ, գանձը պահելու տեղ-գանձարան, կապույտ աչքերով-կապտաչյա, արքայի որդի-արքայազն, հույների երկիր-Հունաստան, փոքր էշ-իշուկ, ծաղիկներով զարդարված-ծաղկազարդ, քաղաքում ապրող-քաղաքացի, հայերի երկիր-ՀԱՅԱՍՏԱՆ:
79. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառով:
Ավետիս (բարի լուր) բերող-բամբեր, արագ ընթացող-արագընթաց, բաժակը ձեռքին արտասանվող ճառ-բաժակաճառ, վեպ գրող-վիպասան, բառարան գրող-բառառանագետ, արտասահմանում ապրող մարդ-արտասահմանցի, բույսերի մասին գիտություն-բնագիտություն:
80.Եթե հնարավոր է՝ ցո՛ւյց տուր բառը կազմող մասերը:
Օրինակ՝
գրասեղան – գր (գիր) + ա + սեղան:
Պահարան – պահ + արան:
Դուռ – չի բաժանվում:
Հականիշ-հակ-ա-նիշ, բանջարանոց-բանջար-ա-նոց, աշակերտ-չի բաժանվում, աշակերտական-աշակերտ-ական, տարրական-տարր-ական, զլխավոր-գլխ(գլուխ)-ավոր, կարմիր-չի բաժանվում, դաշտամուկ-դաշտ-ա-մուկ, հյուր-չի բաժանվում, հարստություն-հարստ(հարուստ)-ություն, կերառատ-կեր(կերակուր)-առատ, վտանգ-չի բաժանվում:
81. Ուշադրություն դարձրո՛ւ Ա ե Բ խմբերի բառերի կազմությանը. փորձի´ր բացատել տարբերությունը:
Ա. Մարդ, տեր, սիրտ, կապույտ, արքա, ծաղիկ, կատու, բարի:
Բ. Մարդասեր, Տիրամայր, սրտատրոփ, կապտավուն, արքայական, ծաղկել, կատվազգի, բարերար:
Ա խումբը կազմված է պարզ բառերից, իսկ Բ խմբում բառերը բարդ են։
Ժամհարյան Լեվոն 