2021

2021 թվականում կատարվավ իմ երեք երազանքը; Առագինը իմ երազանքը այդ նա որ դուս գալ երկրից; Երորդ եերազնքը այներ որ ես ու իմ ընկերները հանձնեն քնուոյունը, և այդ երեք երազանքը; Հիմա կխոսենք երորրդ երազնքի մասին;Իմ երորրդ երազանքը եղելե որ կովիդ տասնինը դաթարի, և դա կատարվեց;

մաթեմ

  • Գտեք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր  բազմապատիկը:
  • [4 և 16]=16
  • [15 և 6]=30
  • [28 և 7]=28
  • [27 և 3]=27
  • [7 և 3]=21
  • [60, 3]=60
  • [7 և 9]=63
  • [3  և 19]=57
  • [8 և 12]=24
  • [60 և 12]=60
  • [50, 250]=250
  • Գտեք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
  • [21, 7]=7
  • [28 և 35]=7
  • [240 և 40]=40
  • [32 և 16]=8
  • [2 և 9]=1
  • [19 և 5]=1
  • [17  և 8]=1
  • [24 և 16]=8
  • [35 և 45]=5

մայրենի

203. Կետերի փոխարեն գրի՛ր ածանց կամ վերջավորություն բառերը:

Երբ արմատին կամ բառին ածանց ենք ավելացնում, եղած իմաստը փոխվում է, և նոր բառ է ստացվում: Իսկ երբ վերջածնց ենք ավելացնում, բառի արտահայտած իմաստը չի փոխվում, փոխվում է նրա ձևը՝ նախադասության մյուս բառերին կապվելու համար:
Վերգածանց բառ կազմող մասնիկ է: Ածական օգնում է, որ բառը խոuքի մեջ կապվի ուրիշ բառերի հետ:
Բառի հիմքը վերգածանց առաջ եղած մասն է:

204. Տրված բառերով կազմի՛ր
ա) ածանցավոր բառեր, -ջրից,-ձայնով,-ձեռքի
բ) բառաձևեր:- ջրով,-ձայնից,-նաձեռք
Ջուր, ձայն, ձեռք:

205. Տրված բառախմբերը համեմատի՛ր և խմբերից յուրաքանչյուրին փորձի՛ր անուններ տալ:

Ա. Տղա, քար, սեղան:
Բ. Տղան, տղայի, տղային, տղայով, տղայից, քարը, քարին, քարից, քարով, քարում, սեղանը, սեղանի, սեղանին, սեղանից, սեղանով:

Ա -ն պարզ բառեր են, իսկ Բ-ի բառերը բառաձևերշ;

208. Կետերի փոխարեն գրի՛ր գրիչ, բույն, ծով բառերի ձևերը: Բոլոր բառերի նման ձևերը խմբավորի՛ր: Յուրաքանչյուր բառը քանի՞ ձև ունեցավ:

Իր բույնը հյուսել էր մեր այգու ամենաբարձր ծառի վրա:
Չմոտենաս իմ բույնի, ձագուկներս հանկարծ կվախենան:
Ճուտը գլուխը բույնից դուրս էր հանել ու սպասում էր մորը:
Այդ թռչունին իր ձագերով ու բույնով կբերեմ, որ իմ այգում ապրի:
Ձագուկները կծկվել էին գրչին ու վախեցած նայում էին:
Գիշերվա փոթորկից հետո ծովը հանգստանում էր:
Մեքենան մոտենում էր բույնին, արդեն լսվում էր նրա շառաչը:
Որոշեց ծովից հեռու ապրել, որ մոռանա այդ դեպքը:
Փոթորկուն ծովին հիանում եմ, բայց և վախենում եմ լեռնացող ալիքներից:
Ամբողջ օրը լողում էր ծովում ու վերադառնալու մասին չէր մտածում:
Իմ գրիչն լավ չի գրում:
Ձեռքը գցեց ընկերոջ գրչին ու ծոցատետրում ինչ-որ բան նշեց:
Ամբողջ թանաքը գրիչի դուրս էր հոսել, ու պայուսակը տեղ-տեղ սևացել էր:
Այդպիսի բաները սովորական գրիչները չեն գրում:

հայրենագիտույուն

Հունվարի 1-ը Հայաստանում բնակվող մի խումբ մարդկանց համար ամենեւին էլ նոր տարվա սկիզբ չէ։ Խոսքս Հայաստանի ազգային փոքրամասնությունների մասին է, ովքեր Ամանորը նշում են ոչ դեկտեմբերի 31-ի գիշերը։

Հայաստանում եւ ողջ աշխարհում բնակվող ասորիների համար Նոր տարին (ասորորեն՝Ռեյշը Շեյթը) սկսվում է մարտ ամսվա կեսին եւ խորհրդանշում է գարնան զարթոնքը։ Հնում ասորիները Ռեյշը Շեյթը նշել են 12-14 օր, որի ժամանակ դուրս են եկել փողոցներ, կերել, խմել, պարել եւ ուրախացել։ Տոնակատարության ընթացքում ոչ մի օրենք չի գործել, ոչ մեկին չեն պատժել, իսկ տոնի վերջին օրը թագավորը մի օրով լքել է քաղաքը, իսկ նրա փոխարեն գահին նստել է ծաղրածուն եւ կառավարել երկիրը։ Ասորիները ծաղրածուի «գահակալության շրջանն» անվանել են հիմարի օր։ Այն համընկել է ապրիլի 1-ի հետ, որտեղից էլ հետագայում առաջացել է ծիծաղի օրը։ Ամանորին միմյանցից նեղացած ասորիներն անպայմանորեն հաշտվել են։

Թվերը գրելու հնամենի եղանակը

Թվերի   գրառումը  հայերենի   այբուբենի   տառերով

Օգտվելով   այս    աղյուսակից    լուծեք   խաչբառը։

Խաչբառ

Հարցերը  լուծեք      բանավոր ու  ներկայացրեք հայերենի այբուբենի տառերով։

Հորիզոնական

  • Գտե՛ք   500  և   25 թվերի  ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։
  • շ
  • Գտեք 40 թվի ամենամեծ բաժանարարի տասնապատիկը։
  •  Ն
  • Գտե՛ք   600  և   2400  թվերի  ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
  • Ն
  • Եթե Դավիթի մտապահած թվից հանեք 200, ստացած թիվը փոքրացնեք 2 անգամ կաստանաք 2400։ 
  • Ր
  • Գտեք 6 թվի ամենամեծ և ամենափոքր բաժանարարների գումարի տասնապատիկը։
  • Հ
  • Բնական թվերից ո՞րն  է  ո՛չ պարզ, ո՛չ պաղադրյալ։
  • Ա
  • Գտե՛ք   3  և   1000  թվերի  ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։
  • վ
  • Ո՞ր թիվն է մտապահել Անահիտը, եթե նրա մտապահած թվի և  256-ի տարբերությունը 344          է։
  • Ո
  • Գտի՛ր թիվը, որը 24-ի բաժանելիս ստացվում է 208  և 8 մնացորդ։  

Ր

Ուղղաձիգ 1․

  • Ո՞րն է ամենափոքր բնական թիվը։
  • Ա
  • Պարկում կա 95 կանաչ,  20 դեղին և 104 կարմիր գնդակ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդակ  պետք է հանել, որպեսզի դրանց մեջ լինեն տարբեր գույնի գնդակներ։
  • Մ
  • Գտեք ամենափոքր քառանիշ թվի և ամենամեծ եռանիշ թվի տարբերությունը։
  • Ն
  • Ո՞ր  թիվն է մտապահել Նարեկը, եթե  նրա          մտապահած  թվի կրկնապատիկի և 30-ի քանորդը  40 է։
    Ո
  • Գտեք 25 և 2  թվերի   ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկի հարյուրապատիկը։
  • Ր

Ուղղաձիգ 2․

  • Ո՞ր  թիվն է մտապահել Սոնան, եթե  նրա  մտապահած թվի 40 և 25 թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկի տասնապատիկն է։
  • Ս
  • Գտեք 20-ի և 3-ի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկի տասնապատիկը։
  • ՈՒ
  • Գտեք ամենափոքր քառանիշ թվի և 7-ի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։ 
  • Ր
  • Ո՞րն է ամենափոքր պարզ թիվը։

Ուղղաձիգ  3․

  • Ո՞րն է 100  և 150 թվերի  ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
  • Ո
  • Ավտոմեքենայի  արագությունը 80կմ/ժ է։ Քանի՞ կիլոմետր  կանցնի ավտոմեքենան  5 ժամում։
  • Ո
  • Որքանո՞վ կմեծանա եռանիշ թիվը, եթե նրան ձախից կցագրենք 7 թվանշանը։
  • Ո՞րն է ամենափոքր եռանիշ թվի քառապատիկը։
  • Գտեք 3 թվի ամենամեծ և ամենափոքր բաժանարարների գումարը։
 Ա Ս   
 Մ Ո Ծ
 Ա Ւ Ն
ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ
 Ո Բ Ւ 
 Ր   Ն 
     Դ 

մԱԹԵՄ

Ամենամեծ  ընդհանուր  բաժանարար

Յուրաքանչյուր  բնական   թիվ,   որի  վրա բաժանվում է տվյալ  բնական թիվը, կոչվում է վերջինիս  բաժանարար։

Օրինակ՝

12-ի բաժանարարներն   այն թվերն են, որոնց վրա 12-ը բաժանվում է առանց  մնացորդի։

12-ը առանց մնացորդի բաժանվում է 1, 2, 3, 4, 6, 12  թվերի վրա, ուրեմն 1, 2, 3, 4, 6, 12  թվերը 12-ի բաժանարարներն են։

Այժմ  1-ին տողում գրենք 12-ի բոլոր         բաժանարարները, իսկ 2-րդ տողում գրենք 34-ի  բոլոր  բաժանարարները՝

12-1,2,3,4,6,12

34-1,2,17,34

1-ը և 2-ը 12-ի և 34-ի ընդհանուր բաժանարարներն  են, 2-ը այդ  թվերի  ամենամեծ  ընդհանուր  բաժանարարն է։

Այն բնական թիվը, որը  տրված  բնական թվերից յուրաքանչյուրի  բաժանարար է, կոչվում է նրանց ընդհանուր բաժանարար։

Տրված բնական թվերի ընդհանուր բաժանարարներից  ամենամեծը կոչվում է նրանց   ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար։

Երկու բնական թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը նշանակելու համար օգտագործում ենք փակագծեր՝ ( )։

Գրում     ենք այսպես՝ (12,34)=2

Առաջադրանքներ

  • Գտեք  տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
  • [15  և 18]=3

  • 15-1, 3, 5, 15
    18-1, 2, 3, 6, 9, 14, 18
  • [24 և 16]-4
    24-1, 2, 3, 4, 6, 12, 24
    16-1, 2, 4, 8, 16
  • [18 և 24]-6
    18-1, 2, 3, 6, 9, 14, 18:
    24-1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24
  • [240 և 60 ]=60
  • [250 և 50]=50
  • [4 և 7]=1
  • [5  և 11]=1
  • 14 և 9 =1
  • 25 և 5=5
  • 16 և 32=16
  • 10 և 8=2
  • 20 և 24=4
  • 100 և 20=20
  • 6 և 7=1
  • 150 և 30=30
  • 18 և 36=18
  • 15 և 40=5
  • 40 և 70=10
  • 28 և 18=2

Խնդիր

Հեռուստամրցույթին մասնակցելու համար հավաքված մեծահասակներից և երեխաներից թիմեր պետք է կազմեն այնպես, որ բոլոր թիմերում լինեն հավասար քանակով մեծահասակներ և հավասար քանակով երեխաներ։ Ամենաշատը քանի՞ այդպիսի թիմ կարելի է կազմել 45  մեծահասակներից և 54 երեխաներից։

9պատ

մայրենի

Գոյականի թիվը

190. Կազմի՛ր տրված գոյականների հոգնակին: Փորձի՛ր բացատրել, թե ո՞ր բառերին է -եր վերջավորություն ավելանում, ո՞ր բառերին՝ -ներ:

Ա. Ծառ-ծառեր ձայն-ձայներ հոտ-հոտեր քար-քարեր կով-կովեր արջ-արջեր փունջ-փնջեր լուր-լուրեր բառ-բառեր բեղ-բեղեր հայ-հայեր հայր-հայրեր ցեղ-ցեղեր սիրտ-սրտեր գիր-գրեր սյուն-սյուներ պատ-պատեր հույն-հույներ ձու-ձվեր սուր-սրեր քիթ-քթեր քույր-քույրեր մայր-մայրեր ձեռք-ձեռքեր ոտք-ոտքեր տատ-տատեր պապ-պապեր:
Բ. Եղբայր-եղբայրներ աթոռ-աթոռներ պապիկ-պապիկներ տատիկ-տատիկներ գրպան-գրպաններ թութակ-թութակներ եղնիկ-եղնիկներ ոչխար-ոչխարներ սեղան-սեղաններ թռչուն-թռչուններ մեքենա-մեքենաներ բարեկամ-բարեկամներ աշակերտ-աշակերտներ մատյան-մատյաններ հեռախոս-հեռախոսներ ծաղկավաճառ-ծաղկավաճառներ պանրագործարան-պանրագործարաններ:

191. Գրի՛ր, թե նախորդ առաջադրանքը կատարելիս
ա) ո՞ր բառերի մեջ երկու ն գրեցիր.
պանրագործարաններ, սեղաններ, թռչուններ գրպաններ մատյաններ
բ) ո՞ր բառերի մեջ հնչյուններ փոխվեցին:

Փնջեր սրտեր գրեր ձվեր սրեր քթեր

Նյութը կարդացեք շատ ուշադիր, որ հասկանաք և կարողանաք որևէ մեկին բացատրել։

Գոյականը երկու թիվ ունի՝ եզակի և հոգնակի: Եզակին ցույց է տալիս մեկ առարկա, հոգնակին՝ մեկիցավելի: Հոգնակին կազմվում է եզակիից՝ հիմնականում ր կամ ներ մասնիկների օգնությամբ. (-եր-ը ավելանում է միավանկ բառերին, ները՝ բազմավանկ)

Գոյականի հոլովումը

196. Հարցում արտահայտող բառի փոխարեն տրված գոյականները գրի՛րրանք ինչպե՞ս փոխվեցին):

Այգում մի մարդ ինչո՞վ գործ էր անում:
Բահ, մկրատ, թիակ:

Այգում մի մարդ բահով  գործ էր անում

197. Հարցում արտահայտող բառի փոխարեն տրված գոյականները գրի՛ր (դրանք ինչպե՞ս փոխվեցին):

Հիանում էր ինչո՞վ:
Երգ, աշխարհ, ընկերներ, շարժումներ:

Հիանում էր երգով.

198. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ դպրոց բառով՝ ուշադրություն դարձնելով վերջավորություններին:

Ամեն առավոտ դպրոց եմ գնում:
Մի մեքենա մոտեցավ մեր դպրոցին:
Այսօր Արան վերջինը դուրս եկավ դպրոցից:
Մեր դպրոցով բոլորս էլ հիանում ենք:
Ես ու քույրս սովորում ենք դպրոցում:

199. Բառակապակցություններ կազմի՛ր հարցում արտահայտող բառի փոխարեն՝ տրված գոյականները գրելով: Բառերին ի՞նչ վերջավորություններ ավելացան:

Պառկել որտե՞ղ:
Ծովափ, մահճակալ, անդունդի եզր, գետի ափ, անտառի բացատ, անկողին, հիվանդանոց:

Պառկել ծովափինշ

 Պառկել մահճակալին

 Պառկել անդունդի եզրին

 Պառկել գետի ափին

 Պառկել անտառի բացատում

 Պառկել անկողնում

 Պառկել հիվանդանոցում

Русский

Что за морковка выросла зимой под крышей

Это не капли падают с неба
А белоснежные хлопья из чего

скользят по двум дорожкам
На ровных досках ножки