Բայ
243. Տրված գոյականներից ի՞նչ անել կամ ի՞նչ լինել հարցին պատասխանող բառեր (բայեր) կազմի՛ր և բայ կազմող մասնիկներն ընդգծիր:
ա) Ամպել, ծաղկել, վարել, կարել, երգել, ժողովել, օճառել:
բ) Գողանալ, վախենալ, քարրանալ, մահանալ, մանկանալ, էջ(իջ)նել, մայրյրանալ:
244. Տրված ածականներից բայեր (ի՞նչ անել կամ ի՞նչ լինել հարցին պատասխանող բառեր) կազմի՛ր և բայ կազմող մասնիկներն ընդգծի՛ր:
Գեղեցկանալ, հպարտանլ, տգեղանալ, մեծանալ, փոքրանալ, չարանալ, չորանալ, թարմանալ, խոնավանալ, սևանալ, բարձրանալ, մանրանալ, ճերմակել, դալուկանալ, ծանրանալ:
245. Տրված բառերից գոյականներ և բայեր կազմի՛ր: Արմատների գրությունն ինչպե՞ս փոխվեց:
Օրինակ՝
թը՜շշ – թշշոց – թշշալ:
Բը՜զզ-բզզոց-բզզալ, դը՜ռռ-դռռոց-դռռալ, չրը՜խկ-չըղկոց-չխկալ խը՜շշ-խշշոց-խշշալ, ծի՜վ-ծի՜վ-ծիվծվոց -ծվծվալ, տը՜զզ-տզզոց-դզզալ, կը՜ռռ-կռռոց-կռռալ, թը՜խկ-թխկոց-թղխկալ, մը՜ռռ-մռռոց-մռռալ:
246. Թիվ և գործողության հատկանիշ ցույց տվող տրված բառերից (թվականներից և մակբայներից) բայեր կազմի՛ր և բայ կազմող մասնիկներն ընդգծի՛ր: Ստացված այն բառերը, որոնց չես հանդիպել, փորձի՛ր բացատրել:
Եռապատկել, ուշանալ, շտապել, մոտենալ, մերձանալ, հեռուանալ, դանդաղանալ, հաճախանլ, կրկնել:
247. Տրված արմատներով բայեր կազմի՛ր և բայ կազմող մասնիկներն ընդգծի՛ր:
Նստել, սահել, վազել, կարդալ, խաղել, տեսնել, հասնել, հագնել, փախնել, սառել, թիռնել:
248. Պարզի՛ր, թե Ա և Բ բառախմբերն ի՞նչ սկզբունքով են կազմված: Այդ բառախմբերը լրացրո՛ւ:
Ա. Գրել, հրել, վազել, քայլել, սուլել, սիրել, ատել, փախչել, թռչել, տեսնել, հասնել:
Բ. Խաղալ, կարդալ, դողալ, սողալ, աղալ, բարկանալ, ուրախանալ, կամենալ, վախենալ:
Ա խմբում բառերը վերջանում են ՛ել՛ մասնիկով, իսկ Բ խմբում բառերը վերջավորվում են «ալ» մասնիկով։
249. Ըստ նախորդ վարժության՝ բայերը բաժանի՛ր երկու խմբի և այդ խմբերն անվանի՛ր:
Բազմապատկական բայեր
Ա․վառել, ծխել, լուսավորել։
Բ․ զգալ, գնալ, մոռանալ, որախանալ։
250. Բացատրի՛ր, թե ընդգծված բայերի իմաստների տարբերությունը ո՞րն է:
Փայտը կոտրեցի: – Փայտը կոտրատեցի:-Երկու մասերի բաժանել և շատ մասերի բաժանել;
Կողպեքը չխկաց ու բացվեց: – Կողպեքը չխկչխկաց ու բացվեց:
Առաջին ձյևում մի հատ ձեն եղավ, իսկ եկրրորդ ծևում շատ ձեներ եղավ։
Հանկարծ թփերը խշշացին: – Հանկարծ թփերը խշխշացին:
Թփերը խշշացիկ մի անգամ և շատ խշշացին
Վարպետը պաստառները պատից պոկեց: – Վարպետը պաստառները պատից պոկոտեց:
Վարպետ պոկեց մի անգամ և շատ անգամ պոկեց։
251. Ա և Բ շարքի բառերի տարբերությունը գտի՛ր: Բ շարքը տրված բայերով շարունակի՛ր:
Ա Բ
Կտրել – կտրատել
կտրտել
թռչել – թռչկոտել
թռվռալ
վազել – վազվզել:
կապել թշշալ:
նստել, կռռալ
Պատռել,
ջարդել,
ծակել,
ցատկել
ճխլել
ծամել
թափել
252. Կտրել, կտրատել, թռչել, թռչկոտել․․․ բայերով կազմի՛ր նախադասություններ:
Ես կտռել եմ մատս սուր դանակով։
Ես կտրատեցի թուղթը շատ մասերի։
Տասեկուսանց կես ինքնաթիռը թռչեց Անգլիա։
Եղբայրս թռչկոտում է գնդակի վրա։