մաթեմ

1) Համեմատման նշաններից ո՞րը պետք է դնել աստղանիշի 

փոխարեն, որպեսզի ստացվի ճիշտ արտահայտություն.

ա) ( –4 ) · ( +5 ) < 0, դ) ( –2 ) · ( –3 ) · ( +4 ) > 5,

բ) ( –9 ) · ( +1 ) · ( +8 ) > 0, ե) ( –9 ) · ( –7 ) = ( +7 ) · ( +9 )։

2) Հաշվե՛ք.

ա) 2 · | –11 + 4 | – | +5 – 8 |=11, դ) | 8 – 4 + 2 | · | 7 – 7 |=0,

բ) 10 · | –2 + 1 | + 6 · | – 4 – 9 |=80, ե) | 9 – 5 + 4 | ։ | –16 + 14 |=4,

գ) | 3 – 4 – 1 | · | 2 + 7 – 12 |=6, զ) | 25 + 6 – 1 | ։ | –17 + 4 + 8|=6։

3) Թվի 15 %-ը հավասար է 12-ի: Գտե՛ք այդ թվի`

 ա) 5 %-ը=4, գ) 30 %-ը=24,

 բ) 75 %-ը=60, դ) 110 %-ը=90:

Լրացուցիչ(տանը)

4) Ճի՞շտ է արդյոք, որ երկու բացասական թվերից ավելի մեծ է այն 

թիվը, որի բացարձակ արժեքն ավելի փոքր է։ այո

5) Քանի՞ մետր է միատեսակ գործվածքի երկու կտորներից 

յուրաքանչյուրի երկարությունը, եթե առաջին կտորը, որում 

երկրորդից 16 մ-ով ավելի գործվածք կա, արժե 168000 դրամ, իսկ 

երկրորդը՝ 120000 դրամ։

1=40

2=56

6) Գտե՛ք այն թիվը, որի`

 ա) 3 %-ը հավասար է 60-ի,=100%=2000 գ) 20 %-ը հավասար է 53-ի,=100%=265

 բ) 17 %-ը հավասար է 340-ի=100%=2000, դ) 2 %-ը հավասար է 37-ի=1850 :

մաթեմ

1) Ամբողջ թվերի զույգի համար ստուգե՛ք գումարման տեղափո-

խական օրենքի ճշտությունը.

ա) –9, –1, գ) +8, –10, ե) –13, +14, է) +8, 0,

բ) –3, +7, դ) –21, +12, զ) 0, –7, ը) +1, –4։

2) Գրի՛ առեք արտահայտությունը և հաշվե՛ք նրա արժեքը. 

 ա) –3 և –4 թվերի գումարին գումարել 11-ին հակադիր թիվը, =-4

 բ) –7-ի հակադիր թվին գումարել 8 և –18 թվերի գումարը,  =-3

 գ) 8 և –5 թվերի գումարի հակադիր թվին գումարել –17 թիվը:=20

3) . Հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով.

ա) +7 – ( –3 ) + 7 + ( –8 ) + ( –2)=1

բ) +2 – 44 – (–22 ) + 75 – ( –20 ), =119

գ) –11 + ( –9 ) – 3 + ( –4 ) + 24, =37

դ) +8 + ( –18 ) – ( +35 ) – 13 + 45։=57

4) Բերե՛ք այնպիսի երեք թվերի օրինակ, որոնց գումարը բացասական թիվ է, իսկ ցանկացած երկու հարևան թվերի գումարը` դրական:

5+6+(15)=-4, -125+25+48=-52 25+23-50=2

Լրացուցիչ(տանը)

5) Ամբողջ թվերի եռյակի համար ստուգե՛ք գումարման զուգորդական 

օրենքի ճշտությունը.

ա) –7, +2, +10,=5 գ) –10, –6, –3=-19, ե) –20, 0, +19,=-1

բ) 0, +4, –11,=-7 դ) –16, +8, –14,=-22 զ) +15, +20, –25=10։

6) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը` նախ գումարելով բոլոր դրա-

կան թվերը, ապա` բոլոր բացասական թվերը. 

 ա) –7 + 4 + (–2) + (–3) + 10 + (–14)=-2, 

 բ) 10 + (–8) + 6 + (–9) + (–15) + 20=36:

7) Հանումը փոխարինե՛ք հանելիին հակադիր թվի գումարումով և 

հաշ վե՛ք՝ առանձին գումարելով դրական գումարելիները, առան-

ձին՝ բացասականները.

ա) 55 – 6 + 7 – 4 – 19, գ) –81 + 96 – 34 + 52 – 17,

բ) –72 + 8 – 11 + 18 – 25, դ) –19 + 24 – 50 + 31 – 62։

8) Տասնվեցհարկանի շենքի երկու հարևան մուտքերի վերելակները 

կանգնած էին 12-րդ հարկում։ Մի վերելակը նախ բարձրացավ 2 

հարկ, ապա իջավ 5 հարկ։ Մյուս վերելակը նախ իջավ 5 հարկ, 

ապա բարձրացավ 2 հարկ։ Ո՞ր հարկերում կանգնած կլինեն 

վերելակ

1, 7հարկ

2, 9հարկ

մաթեմ դաս 16

1) Ինչպե՞ս կփոխվի երկու ամբողջ թվերի տարբերությունը, եթե՝

ա) նվազելիից հանենք –5, կմաեծանա հինգով

բ) նվազելիին գումարենք –7, կփոկրանա ութով

գ) հանելիից հանենք –2, կմեծանա երկուսով

դ) հանելիին գումարենք –3։ կփկփոկրանա երեքով

2) Ինչի՞ է հավասար ամենամեծ բացասական ամբողջ թվի և 

ամենափոքր դրական ամբողջ թվի տարբերությունը։

-2

3) Բանվորը պատրաստեց 60 մանրակ՝ այդպիսով աշխատանքը կա-

տարելով 120 %-ով։ Քանի՞ մանրակ պիտի պատրաստեր բանվորը։

50

4) Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.

ա) Ի՞նչ թվանշաններով չի կարող ավարտվել պարզ թվի 

գրառումը։

2

բ) Կարո՞ղ է արդյոք պարզ թիվը ստացվել երկու պարզ թվերի 

գումարումից։

այո 2+3= 5

գ) Կարո՞ղ է արդյոք երկու բաղադրյալ թվերի գումարումից 

ստացվել պարզ թիվ։ ոչ

Լրացուցիչ(տանը)

5) Հաշվե՛ք.

ա) | – 4 – *|=1, եթե աստղանիշի փոխարեն գրված լինի –3 թիվը,

բ) |5 – * – 8|,=6 եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի –9 թիվը,

գ) |* – 2| + |* – (–1)|=9, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի 6 թիվը։

6) Տրված են –7 և +5 թվերը։ Գտե՛ք նրանց տարբերության բացարձակ 

արժեքը և նրանց բացարձակ արժեքների տարբերությունը։

|2|

7) Քաղաքից դուրս եկավ մի մեքենա, որի արագությունը 80 կմ/ժ էր։ 

հետո նրա հետևից շարժվեց մեկ ուրիշ մեքենա, որի արագությունը 

90 կմ/ժ էր։ Քաղաքից դուրս գալուց ինչքա՞ն ժամանակ անց 

երկրորդ մեքենան առաջինից 20 կմ առաջ անցած կլինի։

180 և 160

8) Խանութ բերեցին երկու արկղ սառեցրած ձուկ, ընդ որում առաջին 

արկղում 15 կգ-ով ավելի ձուկ կար, քան երկրորդում: Առաջին 

արկղն արժեր 90000 դրամ, երկրորդը` 60000 դրամ: Քանի՞ 

կիլոգրամ ձուկ կար յուրաքանչյուր արկղում:

1արկղ=30կգ 2արկղ=45կգ

русский

Напишите маленький рассказ или историю ,используя данные слоwaва.Озаглавтьте свой рассказ.

Лес был полон птичками и животными, реками, и высокими деревьями. По поляне бегала девочка, была прекрасня погода и она играла в мячик, пела, прыгала и веселилась. Девочка устала и заснула в лесу. А к тому времни стемнело. Когда девочка проснулась ночью, она увидела что уже совсем темно. Она испугалась ночевать под открытым небом, поэтому построила небольшую хижину из веток и листьев. Девочка переночевала в хижине, а утром было солнечно. Девочка знала этот лес, поэтому не боялась заблудиться и легко выбралась из леса и нашла своих друзей…

Մայրենի

Հոլովի՛ր գիրք, ամպ, սեղան բառերը։

Ուղղական գիրք-ի՞նչ, ամպ-ի՞նչ, սեղան-ի՞նչ (ո՞վ, ի՞նչ)

Սեռական գիրքի-ի՞նչի, ամպի-ի՞նչր, սեղանի-ի՞նչի (ո՞ւմ, ինչի՞)

Տրական գրքին-ի՞նչ, ամպին-ի՞նչ, սեղանին-ի՞նչին (ո՞ւմ, ինչի՞ն)

Բացառական գիրքից-ի՞նչից, ամպից-ի՞նչից, սեղանից-ի՞նչից (ումի՞ց, ինչի՞ց)

Գործիական գրքով-ով, ամպով-ի՞նչով, սեղանով-ի՞նչով (ումո՞վ, ինչո՞վ)

Ներգոյական գրքում-ի՞նչի մեջ, ամպում-ի՞նչում, սեղանում-ի՞նչի մեջ (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ)

2․Տրված խմբերի գոյականները հոգնակի դարձրո՛ւ և բացատրի՛ր օրինաչափությունը:

Ա. Ուժեր, տարրեր, ծովեր, նաևեր, կույտեր, բերդեր, շենքեր: Մի վանկ է, ավելացնում էնք <եր>։

Բ. ճանապարհներ, գաղտնիքներ, հրաշքներ, մեքենաներ, շրջաններ, շինություններ, նավահանգիստներ: Մեկ վանկից ավելի բառերին ավելացնում էնք <ներ>

Գ. Գառներ, դռներ, մատներ, մկներ, թոռներ, ձկներ, լեռներ, բեռներ: Գրափարում վերջանում էր <Ն> տառով՝ ձուկ – ձուկն

Դ. Աստղեր, արկղեր, վագրեր, անգղներ, սանրեր:

Ե. Ծովածոցեր, սուզանաեր, դաշտավայրեր, շնագայլեր, հեռագիրեր, լրագիրեր: Բարդ բառեր, երկրորդ բառը միավանկ է, ավելանում է <եր>

Զ. Քարտաշներ, գրագիրներ, լեռնագործներ, բեռնակիրներ:
Է. Մարդիք, կանաիք:

3․Փակագծում տրված բաոերը հոգնակի՛ դարձրու և համապատասխան ձևով գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Մրցող լաստանավերը (լաստանավ) մաքուր էին ու զարդարված գույնզգույն լաթերով: Հարթավայրերում (հարթավայր) գարնան հորդացումների ժամանակ գետերը կարող են հակառակ ուղղությամբ հոսել:
Օդերևութաբանները (օդերևութաբան) զգուշացնում են քաղաքին սպառնացող նոր ցիկլոնի մասին:
Գետում ջրի մակարդակը բարձրացել էր սառցադաշտերի (սառցադաշտ) պատճառով:
Ջրի հոսանքը դանդաղեցնում են հատակին լցված քարակույտերը (քարակույտ):


Աշխարհի գեղեցիկ ջրվեժներից (ջրվեժ) մեկը` Վիկտորիան, անցյալ դարում է հայտնագործվել եվրոպացիների կողմից:
Շատ ծովախորշեր (ծովախորշ) վերածվել են ցամաքի:

4․Բառակապակցությունն անվանել մեկ բառով:

Օր․՝ յոթ գլխով- յոթգլխանի,․․․

ստրուկի մտքով – ստրկամիտ

լի և առատ-լիառատ

միրգ հյութ-մրքահյութ

ցավից լլկված-ցավալլուկ

մոլոր մտքով-մտամոլոր

սուր ընթացող-սրնթաց

խելքը կորցրած-խելակորույս

նոր հայտնված-նորահայտ

մենակ ապրող- մենակյաց 

խիստ բարքով -խստաբարո

երկար ապրող – երկարակյաց

նոր եկած-նորեկ

աչքին հաճելի-ակնահաճո

5․Բառերի ընդհանուր արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց ուղիղ ձևերը և տրված բառերը բացատրի՛ր արմատների միջոցով:

Ա.Ելևէջ, Իջևան, իջնել, վայրէջք: իջնել

Բ.Բանբեր, բանակռիվ, բանաստեղծ, բանասեր: բան
Գ.Սնափառ, սնամեջ, սնահավատ, սնապարծ: սին (դատարկ)

Մաթեմ

1) Հաշվե՛ք.

ա) (–8) · (+16), = -128

բ) (+17) · (–4), = – 68

գ) (–1) · (+1), = – 1

դ) (+20) · (–18),= -360

ե) (–7) · (+5), = -35

զ) (+21) · (–6), = -126

է) (–1) · (+7), =-7

ը) (+15) · (–60)= -900

2) Առանց բազմապատկում կատարելու համեմատե՛ք.

ա) (–5) · (–7) >0, 

բ) (+3) · (+9) > (+8) · (–7),

գ) (–8) · (+6) < 0, 

դ) (–14) · (–12) > (–10) · (+2),

ե) (+16) · (–5) < 0, 

զ) (+20) · (–1) < (–6) · (–3)։ 

3) Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի 

հավասարություն.

ա) -21 ։ 3 = –7, 

բ) 48 ։ (–8) = –6, 

գ) (–80) ։ (–20) = 4,

դ) -10 ։ (–5) = 2, 

ե) (–45) ։ 15 = –3, 

զ) (–80) ։ (–16) = –5։

4) Հետևյալ թվերը ներկայացրե՛ք երկու արտադրիչների արտադրյա-

լի տեսքով, որոնցից գոնե մեկը բացասական թիվ է.

–40=-20×2, +32= -16x-2, –1= -1×1, 0=-15×0, –12=-4×3, +9=-3x-3:

Լրացուցիչ(տանը)

5) Կատարե՛ք ամբողջ թվերի բազմապատկում.

ա) (–4) · (–5)=20, գ) (+32) · (–6)= -192, ե) (+1) · (+23)=23 , է) (–19) · (+7)=-133,

բ) (–8) · 0,=0 դ) 0 · (–1)=0, զ) (+14) · (–25)=- 350, ը) (–10) · (+12)=-120։

6) Համեմատե՛ք թվերը.

ա) (–5) · 0 < 4, գ) –100 ,< 100 · (–3) · 0,

բ) (7 · 0) · (–9) > –2, դ) 8 > 37 · (0 · 20)։

7) Համեմատման նշաններից ո՞րը պետք է դնել աստղանիշի 

փոխարեն, որպեսզի ստացվի ճիշտ համեմատում.

ա) (–4) · (–5) > 0, 

դ) 2 · 3 < (–4) · (–2),

բ) (–8) · 5 < 0, 

ե) 2 · (–20) = (–10) · 4,

գ) 7 · (–3) < (–2) · (–1), 

զ) (–12) · (–2) > 5 · (–1)։

8) Ի՞նչ նշան կունենա երեք ամբողջ թվերի արտադրյալը, որոնցից` 

 ա) երկուսը բացասական թվեր են, մեկը` դրական,

դրական

 բ) մեկը բացասական թիվ է, երկուսը` դրական:\

բացասական

Մայրենի

1.Հոլովի՛ր պայուսակ, մայր, գարուն բառերը։

Ուղղական պայուսակ-ի՞նչ, մայր-ո՞վ, գարուն-ի՞նչ,։ (ո՞վ, ի՞նչ)

Սեռական պայուսակի ինչի, մոր-ում, գարնան ին՝ի (ո՞ւմ, ինչի՞)

Տրական պայուսակին-ինչին, մոր-ո՞ւմ գարնան-ինչին (ո՞ւմ, ինչի՞ն)

Բացառական պայուսակից-ինչից, մորից-ումի՞ց, գարնանից-ինչից (ումի՞ց, ինչի՞ց)

Գործիական պայուսակով-ինչով, մորով ումով, գարունով-ինչով(ումո՞վ, ինչո՞վ)

Ներգոյական պայուսակի-ինչում, մոր-ում մեջ, գարնան-ինչի մեջ (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ)

2. Առանձնացրո՛ւ նախադասությունները, կետադրի՛ր։ Վերլուծի՛ր ստացված առակը։

Ձուկը գնաց տարբեր իմաստունների մոտ։ Նրանցից մեծ մասն ասելիք չուներ, բայց նրանք ամեն տեսակ անհեթեթություններ էին ասում,  որպեսզի հիմարների աչքերում մեծ ուսուցիչներ երևային։ Այդ ձկներից մեկն ասաց,  որ օվկիանոսին հասնելու համար պետք է աշխատել անթերի՝ լողացող ձկների ութնապատիկ ճանապարհի առաջին աստիճանին դիրք զբաղեցնել:Մյուս գուրու ձուկը սովորեցրեց,  որ օվկիանոս տանող ճանապարհը պայծառատես ձկների աշխարհների ուսումնասիրություններում կգտնի, երրորդն ավելացրեց միակ միջոցը անընդհատ կրկնելն է   ռամ-ռամ-ռամ,    միայն այդ դեպքում կբացվի ճանապարհը։   Հոգնելով տարբեր ուսմունքներից,   ձուկը լողաց ջրիմուռներում հանգստանալու,   և այնտեղ նա հանդիպեց մի ծեր,  ոչ մի բանով աչքի չընկնող ձկան։  Նա ասաց ձուկ-պրպտողին․ —Հիմարիկ  օվկիանոսը,  որը դու փնտրում ես  քո շուրջ, է դու էլ ես օվկիանոսի մի մաս՝  չնայած որ չես նկատում։ Դա այն քո մեջ է,  քո շուրջ  և դու   նրա սիրելի մասնիկն ես…

3. Առանձնացրո՛ւ այն բառերը, որոնք ժխտական նախածանց ունեն:

Անարվեստ, անդեմ, անդուռ, անսիրտ, անահ, անմահ, դժգոհ, դժբախտ, դժկամ, ապարդյուն, ապերախտ, ապաշնորհ, ապտակ, ապուշ, տհաճ, , տգեղ, , ,չտես, չկամ,

մաթեմ դաս 14

1) Գտե՛ք գումարը.

ա) (–11) + (–2) + 6 + 5 + (–7)=-9, 

բ) 22 + (–14) + (–30) + (–15) + 19=1,

գ) 8 + 14 + (–21) + (–36) + (–1)=36, 

դ) (–33) + 25 + (–40) + (–25) + 80=7

2) Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք այն բոլոր կետերը, որոնց 

համապատասխանող թվերի բացարձակ արժեքները`

ա) փոքր են 1-ից, գ) մեծ են 0-ից և փոքր են 6-ից,

0

բ) փոքր են 5-ից, դ) մեծ են 8-ից և փոքր են 12-ից։

-4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4

3) Գնել են պարտերի և օթյակի 12-ական տոմսեր։ Բոլոր տոմսերի 

համար վճարել են 36000 դրամ։ Ի՞նչ արժե պարտերի տոմսը, եթե 

այն օթյակի տոմսից 1000 դրամով թանկ է։

36000-6000=30000

30000:2=15000

15000+6000=21000

15000:6=2500 օթյակ

21000:6=3500 պարտեր

4) Ճի՞շտ է, որ երկու հավասար ամբողջ թվերի բացարձակ ար-

ժեքները նույնպես հավասար են։ այո

Լրացուցիչ(տանը)

5) 12 մ երկարություն, 10 մ լայնություն և 5 մ բարձրություն ունեցող 

մարագը 3/4-ով լցրել են փայտով։ Քանի՞ անգամ են գնացել` փայտ 

բերելու, եթե ամեն անգամ փայտը բերվել է 2 բեռնատարներով` 

յուրաքանչյուրում 15 մ3 փայտ: 30 անգամ

6) Տուփում կա 6 կարմիր և 4 սպիտակ գնդիկ: Նրանցից վերցնում են 

պատահական մեկը: Ինչքա՞ն է հավանականությունը, որ այն 

60%

7) Ճի՞շտ է, որ եթե մի ամբողջ թիվը փոքր է մյուսից, ապա նրա բացարձակ արժեքը նույնպես փոքր կլինի մյուսի բացարձակ արժեքից։

այո

մայրենի

Բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր․

Օրինակ՝ ջրաման- ջուր (արմատ)-աման (արմատ)

գնդակ-գունդ (արմատ) ակ (վերջածանց)

միտք-միտ(արմատ) ք (վերջածանց)

ընդհանուր-ընդ (նախդիր) հանւր (արմատ)

աղջնակ-աղջիկ (արմատ) նակ (վերջածանց)

թթենի- թութ (արմատ) ենի (վերջածանց)

ընդամենը- ընդ (նախդիր) ամեն (ամատ)

հանրություն- հանր (արմատ) ություն (վերջանխաց)

գիրք-գիր (արմատ) ք (վերջախանց)

մտազբաղ- միտ (արմատ) ա (հոդակապ) զբաղ (արմատ)

տանձենի-տանձ (արմատ) ենի (վերջածանց)

հանրապետություն-հանր (արմատ) ա (հոդակապ) պետ (արմատ) ություն (վերջանխաց)

2․ Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե:

օր-ցօր, երեսուն-րեք, ան-րևույթ, -ական, -լեկտրա-ներգիա, -ջմիածին, ինչև-, լայն-զր, խուռն-րամ, ծով-զր, կիսա-փ, հր-շ, մանր-աբան, մ-ջք, միջ-րե, ն-րեկ, նրբ-րանգ, ողբ-րգակ, որևից-, չ-ի, պատն-շ, ջ-կ, վեր-լակ, տի-զերք, ցայգ-րգ, քառասուն-րկու:

օրեցօր, երեսուներեք, աներևույթ, էական, էլեկտրաէներգիա, Էջմիածին, ինչև է, լայնեզր, խուռներամ, ծովեզր, կիսաեփ, հրեշ, մանրէաբան, մեջք, միջօրե, նորեկ, նրբերանգ, ողբերգակ, որևից է, չէի, պատնեշ, ջէկ, վերելակ, տիեզերք, ցայգերգ, քառասուներկու:

3․ Կրկնե՛ լ և վերհիշե՛ լ ՝ բաղաձայնների ուղղագրությունը, ուղղագրություն և ուղղախոսություն թեման, ինչպես նաև երկհնչյունները։