Day: December 14, 2022

1. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչավոր մի կենդանի էր գալիս:

Չգիտեի, որ այդքան զորավոր  ես:

Այդտեղ որսորդները երկոտանի զարմանալի կենդանի են տեսել:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը  երկարոտ էր, գույնն էլ՝  դեղնավուն:

 Հայրաբար՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

Մտերմորեն՝ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

Եղբայրաբար օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Թշնամական եք խոսում:

Հարցը  յուրովի լուծեց ու գնաց:

2. Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Սահման չունեցող հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Միջին դարի ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի ամենից մեծ պարտեզում և մեկ ամսյա որոնումներից հետո հազիվ գտնվեց: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շուրջ տեղակայված գյուղերն անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի խոշոր չափի քաղաքները ոչ նկատելի գյուղեր տեսներ:

1․ Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր –ոց (-նոց, –անոց) ածանցով: ա) Ծաղիկ, հյուր, ավազակ, մեղու:-ծաղկանոց, հյուրանոց, ավազականոց, մեղվանոց բ) Գոգ, ձեռ, մատ:-գոգնոց, ձեռնոց, մատնոց զ) Կապել, խարտել, սփռել:-կապոց, խարտոց, սփռոց դ) Դրամ, կիլոգրամ, մետր:-դրամանոց, կիլոգրամանոց, մետրանոց ե) Խշշալ, մռնչալ, զռռալ, ոռնալ:-խշշոց, մռնչոց, զռռոց, ոռննոց 2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ: Ա. Հյուսիս-հյուսիսային, լեզու-լեզվանի-լեզվական, հայր-հայրական-հայրություն-հայրացու-հայրաբար, դրախտ-դրախտական-դրախություն, տոն-տոնական-տոնային, նկարիչ-նկարչական-նկարչություն, մեղք-մեղքաբար-մեղավոր, հարս(ն)-հարսնական-հարսնաբար-հարսնություն-հարսնացու, օտար-օտարական-օտարություն-օտարաբար, բազում-բազմական-բազմություն-բազմավոր-բազմույթ, բն(ական)-բնածո-բնույթ-բնական-բնություն-բնականաբար, հան(ել)-հանածո, հաս(նել)-հասույթ, դր(դնել)-դրածո-դրույթ-դրական-դրություն, շահ-շահույթ-շահական, պահ(ել)-պահածո-պահային: Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն: 3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ: Մարդատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպեում կտրել անցնել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան: Դա նույնիսկ ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց ամերիկյան մի համալսարանի գիտնականներ պնդում են, որ այդ իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրյա նոր փոխադրամիջոցի նախագիծ են ներկայացրել: 4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։ Ազատ (ինքնագլուխ, անկաշկանդ, ազատ, անկախ) ոճի ըմբշամարտին հատուկ է հնարների (հնարների, հնարքների, գյուտերի) ազատությունը: Ասենք՝ թույլատրվում է իրավունք է տրվում (իրավունք է տրվում, արտոնվում է) բռնել մրցակցի ոտքը, ոտք թեքել, գցել (շրջել, թավալել, գլորել, գցել): Դասական (ընտիր, դասական, օրինակելի) ոճի մարզիկը ոտքով հնարքների (գյուտերի, հնարքների, հնարների) դիմելու իրավունք (իշխանություն, իրավասության, իրավունք) չունի: Երբ նորից կյանք մտան (ծնվեցին, կյանք մտան) օլիմպիական խաղերը (մրցումները, խաղերը), դրանց ծրագրում տեղ գտավ (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց) դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային բաժանումներ (անջատումներ, ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային: 5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր: Օրինակ՝ ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ: Ծովասուն, ձեռնամարտ:—ծովամարդ, ձեռնասուն Բևեռախույզ, երկրամերձ:—բևեռամերձ, երկրախույզ Ձկնակեր, մարդավաճառ:—մարդակեր, ձկնավաճար 6․ Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել: Պատկերազարդ, բազկաթոռ, ոսկեվառ-ոսկի, մաքսանենգ, կաղնեփայտ-կաղնի, գրկել-գիրկ, լեռնաշղթա, պատուհան, ամառնամուտ, մարդամոտ, ժամացույց, հողագունդ, ջերմանավ, սրտապատառ-սիրտ, ցուցանակ, սիրառատ, գինեվաճառ-գինի վաճառող, գերեվաճառ-գերի վաճառող, բարեգութ-բարի, մատենագիր-մատյան, լուսամուտ-լույս:

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գրե՛ք երեք հաջորդական ամբողջ թվեր, որոնց գումարը հավասար

է 0-ի։

-1+0+1=0

2) Հաշվել.

ա)( -44:4+12:(-3))-134=-149

բ) -12+(-34)-(-21)=25

գ) -34+6-91=-119

դ) -(-56)-(-21)+100=177

ե)-120:2+60=0

3) AB հատվածը C կետով բաժանվում է AC և CB երկու հատվածների։

CB հատվածի երկարությունը AC հատվածի երկարության 2/3-ն է։

Գտե՛ք AB հատվածի երկարությունը, եթե CB հատվածի երկարությունը 24 սմ է։

24:2×3+24=60

4) Արույրը 60 % պղնձի և 40 % ցինկի համաձուլվածք է։ Արույր պատրաստելու համար վառարանի մեջ դրել են ցինկ և 210 կգ պղինձ։

Որքա՞ն ցինկ են դրել վառարանի մեջ։ Որքա՞ն արույր կստացվի։
210+140=350 ,210×40:60=140

Լրացուցիչ(տանը)

5) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (35 – 17) – 20=8, դ) (29 – 64) + 23=-12, է) (–39 –21) + 11=-7,

բ) (–43 – 14) – 32=3, ե) (–30 – 21) + 56=47, ը) (16 – 33) – 50=33,

գ) (–74 + 27) – 15=-32, զ) (81 – 45) – 60=-24, թ) (–18 + 6) – 39=27:

6) Հաշվե՛ք.

ա) | – 4 – *|,=1 եթե աստղանիշի փոխարեն գրված լինի –3 թիվը,

բ) |5 – * – 8|=4, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի –9 թիվը,

գ) |* – 2| + |* – (–1)|=9, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի 6 թիվը։

7) Քաղաքից դուրս եկավ մի մեքենա, որի արագությունը 80 կմ/ժ էր։ 

հետո նրա հետևից շարժվեց մեկ ուրիշ մեքենա, որի արագությունը 

90 կմ/ժ էր։ Քաղաքից դուրս գալուց ինչքա՞ն ժամանակ անց 

երկրորդ մեքենան առաջինից 20 կմ առաջ անցած կլինի։

2ժ

8) Գտնել բաց թողած թիվը.