Month: March 2023

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Հետևյալ խնդիրները լուծե՛ք հավասարումներ կազմելու միջոցով.

Տուփի մեջ կոճակներ կային։ Երբ տուփի մեջ դրեցին ևս 30 կոճակ, նրանց քանակը դարձավ 95։ Քանի՞ կոճակ կար տուփի մեջ։

x+30=95

x=95-30

x=65

2) Գնացքը A քաղաքից B քաղաքն էր գնում 55 կմ/ժ արագությամբ,

իսկ B-ից A՝ 60 կմ/ժ արագությամբ։ A-ից B գնալու և վերադառնալու

համար, չհաշված կանգառները, գնացքին անհրաժեշտ եղավ 23 ժ։

Քանի՞ կիլոմետր է A-ից մինչև B։

660

3) Գործարանի երեք արտադրամասերում աշխատում են 900

բանվորներ։ Առաջին արտադրամասում բանվորների քանակը 3անգամ մեծ է, քան երկրորդում, իսկ երրորդում 150-ով փոքր է,

քան առաջինում։ Քանի՞ բանվոր է աշխատում ամեն մի արտադրամասում։
1=450

2=150

3=300

4) Առաջադրանքի համաձայն՝ բանվորների բրիգադը պետք է որոշ քանակությամբ մանրակներ պատրաստեր 12 օրում։ Սակայն բրիգադը, օրական պատրաստելով 60 մանրակ, առաջադրանքը կատարեց 8 օրում։ Օրական քանի՞ մանրակ պիտի պատրաստեր բրիգադը՝ առաջադրանքի համաձայն։

40

Normal 0 false false false EN-US X-NONE X-NONE

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:”Table Normal”; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:””; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:8.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:107%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:”Calibri”,sans-serif; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:”Times New Roman”; mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-font-kerning:1.0pt; mso-ligatures:standardcontextual;} table.MsoTableGrid {mso-style-name:”Table Grid”; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-priority:39; mso-style-unhide:no; border:solid windowtext 1.0pt; mso-border-alt:solid windowtext .5pt; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-border-insideh:.5pt solid windowtext; mso-border-insidev:.5pt solid windowtext; mso-para-margin:0in; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:”Calibri”,sans-serif; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:”Times New Roman”; mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-font-kerning:1.0pt; mso-ligatures:standardcontextual;}

Լրացուցիչ(տանը) 

5) Լուծե՛ք խնդիրները՝ կազմելով հավասարում.

ABC եռանկյան պարագիծը 57 սմ է, AB կողմի երկարությունը՝

26 սմ, AC-ինը՝ 10 սմ։ Որքա՞ն է BC կողմի երկարությունը։

P аbc =57 AB=26     AC=10

BC=x

26+10+x=57

X=57-26-10

6) Ուղղանկյան և քառակուսու պարագծերը հավասար
են։ Գտե՛ք քառակուսու կողմը, եթե ուղղանկյան չափումներն են՝ 60 սմ և 20 սմ։

Տրված՝

P ABCD=P EFGH

 

EF=60 EH=20

AB=X

 

Լուծումաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաա
|(20*2)+(60*2)=4x|

4x=160

X=160:4

Պատ

АB=40

7) Նավակի արագությունը գետի հոսանքի
ուղղությամբ հավասար է 12 կմ/ժ-ի, իսկ հակառակ ուղղությամբ՝ 8 կմ/ժ-ի։ Գտե՛ք
գետի հոսանքի և նավակի արագությունները։

Լուծում

12-x=8+x

2x=12-8

2x=4

8+x=10

Պատ

Նավ10կմ

Գետ2կմ

8) Երկու թվերի գումարը հավասար է 1500-ի։
Գտե՛ք այդ թվերը, եթե մի թվի 5 %-ը հավասար է մյուսի 10 %-ին։

Լուժում

X*5/100=(1500-x)*10

5x=15000-10x

5x+10x=15000

15x=15000

X=1000

1500-x=500

պատ

1թիվը1000

2թիվը500

1.Լրացնել բաց թողնված տառերը:

Մեռյալ ծովի ջուրն այնքան աղի է, որ այնտեղ ոչ մի կենդանի էակ չի կարող ապրել: Արևմտյան Ասի այի տոթակեզ անանձրև կլիմայի պատճառով անըդհատ շատ ջուր է գոլորշիանում ծովի մակերևույթից, իսկ լուծված աղերը մնում են ծովում ու մեծացնում ջրի աղիությունը: Ծովում խորանալուն զուգընթաց` աղիությունը աճում է: Աղերը Մեռյալ ծովի քառորդ մասն են կազմում, նրա մեջ աղերի ընդհանուր քանակը քառասուն միլիոն տոննա է։

2.Ո՞ր նախադասության մեջ դերանվան գործածության սխալ կա։

• Ծերունին իրեն համար նստել էր ծառի տակ։
• Աղջիկը իր համար գիրք էր կարդում։
• Իր ընկերոջ մասին խոսում էր մեծ հիացմունքով։
• Իրեն ամենից շատ սիրում էին հարազատները։

3.Ո՞ր դերանունը չունի հոգնակի ձև։

Ես, դու, նա, մեկը։

4.Կապակցություններն արտահայտել մեկ ածականով։

թախծոտ դեմքով-թախծադեմք

փայտից պատրաստված-փայտե

մեգով պատված-մեգապատ

միրգ տվող-մրգատու

շահույթ բերող-շահութաբեր

շնորհներ ունեցող-շնարհալի

ոսկուց ձուլված-ոսկեձուլ

5.Նշված անձնանուններից քանի՞սը կարող են գործածվել որպես հասարակ անուն։

Գոհար, Հարություն, Նաիրի, Համբարձում, Մասիս, Տարոն, Մարտիրոս, Սիփան, Շիրակ, Հասմիկ, Գոռ, Հրաչյա

6. Տրված բառերից ո՞րն է գոյական:

փայտե

սարսափ

զարմանալի

հուսալի

7.Գրե՛լ փոքրիկ տեքստ օգտագործելով հետևյալ կապակցությունները՝ ողջ գյուղը, մենք՝ դպրոցականներս, այստեղից հեռու, այդ լուրը, որքա՞ն ժամանակ, ուրիշ մեկը, ոչ ոք չսպասեց։

Այստեղից քիչ հեռու է գտնվում մեր գյուղը։ Ողջ գյուղը շրջապատված է բարձր լեռներով։ Մենք՝ դպրոցականներս կազմակերպել էինք կանանց տոնին նվիրված միջոցառում։ Ուրոիշ մեկը չկար, որ վստահեինք կազմակերպչական աշխատանքները։ Այդ լուրը տարածվեց շատ արագ և ոչ ոք չսպասեց հրավերի։ Միջոցառումը անցավ շատ ուրախ։ Եվ դեռ որքա^~ն ժամանակ ողջ գյուղը կխոսի այդ մասին։

1) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) x – 832 = 174, x=658

բ) 1405 – x = 108, x=1297

գ) x + 818 = 896, x=76

դ) x – 303 = 27, x=276

ե) 84 + x = 124, x=40

զ) 2003 + x = 4561։x=2558

2) Հավասարման արմա՞տն է արդյոք 3 թիվը.

ա) x – 3 = 0, այո

բ) x – 5 = 0,  ոչ

գ) 7 – x = 0,ոչ

դ) 3 – x = 0, այո

ե) 2 ⋅ x = 6 այո

զ) x = 6 – x: այո

3) Կազմե՛ք հավասարում և լուծե՛ք այն.

ա) x թվին գումարել են 4 և ստացել են 19:x=15

բ) x թվից հանել են 10 և ստացել են 7:x=-3

գ) 35-ից հանել են x թիվը և ստացել են 5:x=30

դ) 11-ին գումարել են x թիվը և ստացել են 25:

x=14

4) Բավարարո՞ւմ է արդյոք 2 թիվը տրված անհավասարմանը.

ա) x < 3, այո 

բ) x > 4, ոչ

գ) 5x > 0, այո

դ) 2x < 3 :ոչ

Լրացուցիչ(տանը)

5) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա)11/8=1 3/8

բ)1 1/3

գ)-1/2

դ)3 1/9

ե)-1 1/3

զ)1 1/16

6) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) 2 ⋅ (x + 3) = 6 – x, 

     2x + 6  = 6 – x    

     2x + x = 6 – 6

     3x = 0

     X = 0

բ) 7 ⋅ (3 – x) + 4 ⋅ (x + 2) = 8, x=5

գ) 3 ⋅ (4 – x) = 2x + 1,

     12 – 3x = 2x + 1

     -3x – 2x = 1 – 12

     -5x = -11

      X = -11/-5 =11/5

դ) 5 ⋅ (x – 9) + 6 ⋅ (2 – x) = 1:

7) Գտե՛ք անհավասարման լուծումը.

ա) 2 < x < 8, x=3-7

բ) 0 < x < 10, x=1-9

գ) –7 < x < 12,x=(-6)-11

դ) –2 < x < 3:x=-1-2

Երեքշապտի

« Ես իմ անուշ Հայաստանի»

Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում,
Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման,
Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։

Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե,
Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ,
Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև,
Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։

Ո՛ւր էլ լինեմ — չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր,
Չե՜մ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր,
Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր —
Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան — յա՛րն եմ սիրում։

Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա․
Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա․
Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա․
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։

բառային աշխատանք

արևահամ-քաղցրահամ, անուշահամ։

սասզ-նվագարան։

ողբանվագ-սգո նվագ։

լացակումած-արտասվախառն

բույր-հոտ

ջինջ-մաքուր, զուլալ։

վսեմ-բարձր, վեհ

երկաթագիր-այերեն գրերի հին ձևը, որ նման է այժմյան տպագրական գլխագրերին

լուսապսակ-լուսեղեն պսակ ունեցող, փառքի արժանի։

ճերմակ-սպիտակ։

փառք-պատիվ, պարծանք։

Վերլուծություն

Այս բանաստծեղծության մեջ հեղինակը գովերգում է իր հայրենիքը։ Եղիշե Չարենցը նկարագրում է հայրենի երկրի երկինքը, ջինջ ջրերը, անգամ նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պարը

« Լուսամփոի պես աղջիկ․․․ »

Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ՝ աստվածամոր աչքերով,
Թոքախտավոր, թափանցիկ, մարմինի՜ պես երազի,
Կապու՜յտ աղջիկ, ակաթի ու կաթի պես հոգեթով,
Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ…

Ես ի՞նչ անեմ, ի՞նչ անեմ, որ չմեռնի իմ հոգին,
Որ չմարի իմ հոգին քո ակաթե աչքերում․
Ես ի՞նչ անեմ, որ մնա ծիածանը երեքգույն,
Որ չցնդի, չմարի՜ իմ հոգու հեռուն…

Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ՝ աստվածամոր աչքերով,
Թոքախտավոր, թափանցիկ, մարմինի՜ պես երազի,
Կապո՜ւյտ աղջիկ, ակաթի ու կաթի՜ պես հոգեթով,
Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ…

Բառային աշխատանք

լուսամփոփ-լամպի վրա հագնվող հախճապակյա ծածկոց՝ լույսը կենտրոնացնելու, ինչպես և լույսի պայծառությունը թուլացնելու համար

հոգեթով-հոգին գրավող

չմարի-չհանգցնել

Վերլուծություն

Եղիշե Չարենց

1․ Ի՞նչ ցեղեր ու ցեղախմբեր էին ապրում Իտալիայում և ինչո՞վ էին զբաղվում։

ֆոլիսկսկո և լոտինսկական

2․ Որտե՞ղ էր գտնվում Հռոմը և ո՞վ էր այն հիմնադրել։

Հռոմը ստեղծել է Ռոմուլոմ։

3․ Ներկայացրե՛ք վաղ պատմական Հռոմի կառավարման համակարգը։

ամենա սկզբում սնատներ ներկայանում որպես ամենա բարձր կառավարող ուժը Հուլիոս Կեսարից հետո սկսեց միապետական համագարք

4․ Ինչպե՞ս արտաքսվեց Տարքվինոսը և դրանից հետո Հռոմում ի՞նչ կարգեր հաստատվեցին։

Հռոմի արքա Սերվիոս Տուլիոսը Ք. ա. VI դ. կեսերին բարենորոգումներ կատարեց. իրականացրեց տարածքային և վարչական բաժանում: Քաղաքացիներին բաժանեց դասերի՝ ըստ նրանց տարեկան եկամտի չափի: Այսինքնմարդկանց հասարակական դիրքը որոշվում էր նրանց վաստակով, բայց ոչ սոսկ ծագմամբ։ Այդ բարենորոգումները տեղիք տվին ներքին հակասությունների: Դրանից օգտվելով Հռոմի վերջին արքան՝ Տարքվինիոսը, որոշեց իշխանությունը կենտրոնացնել իր ձեռքում: Նա, իրեն վեր դասելով օրենքներից, բռնություններ գործադրեց: Արդյունքում՝ Հռոմի բնակչությունը Ք.ա. 510 թ. արքային արտաքսեց:
Աշխարհաժողովը և Ծերակույտը որոշեցին Հռոմում վերացնել արքայական իշխանությունը և հաստատել հանրապետություն (ռեսպուբլիկա): Սակայն վաղ Հռոմեական հանրապետությունում կրկին գերիշխում էր ավագանին: Նրանից էին ընտրվում պետության բարձրագույն պաշտոնյաները` կոնսուլները:

Ուրփատ

հինգշապտի

երկուշապտի