հայոց լեզու

70.Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների): Ինչպիսի՞ բառեր են հավաքված բառաշարքերից  յուրաքանչյուրում:

Ա. Թվական-արևթիվ+ական, պատմություն-պատում+ություն, աղյուսակ-աղյուս+ակ, գրիչ-գիր+իչ, ազդեցություն-ազդեց+ություն, խորություն-խոր+ություն:

Բ. Արևելք-արև+ելք, արևմուտք-արև+մուտք, կենսագիր-կենս+ա+գիր, օտարամուտ-օտար+ա մուտ, ծովագնաց- ծով +ա+գնաց, ինքնատիպ-ինքն+ա+տիպ:

Գ. Արևելյան-արև+ելյան, կենսագրություն-կենս+ա+գրություն, արևադարձային- արև+ա դարձային, անուշահոտություն-անուշ+ա+հոտ+ային, բազմատեսակություն-բազմ+ա+տեսակ+ություն:

71.Նախադասությունները լրացրո՛ւ:

Միայն մեկ արմատով կազմված բառերը կոչվում են պարզ բառեր.
 Օրինակ` կրակ, հոդ, ջուր, օդ, գազ:
Մեկ արմատով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են պարզ ածանցաոր բառեր. օրինակ` կրակոտություն, հողեղեն, ջրհեղեղ:
Մեկից ավելի արմատներով կազմված բառերը կոչվում են բարդ բառեր, օրինակ` ջրհոր, օդանցք, գազավորում:
Մեկից ավելի արմատներով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են բարդ ածանցավոր բառեր, օրինակ` կրակմարիչ, անջրանցիկ:

72.Տրված բառերից առանձնացրու այն արմատները, որոնք
 ա) հնչյունափոխված են.
բ) միայնակ, որպես բառ չեն գործածվում (չես հանդիպել):
Օրինակ` ա) բնութագրել — բնութ (բնույթ) – ույ-ը դարձել է  ու.
բ) խորազնին – զնին արմատը միայնակ, որպես բառ  չի գործածվում,

ա)Զուգել, լուսավոր, ջրամբար, գնել, չվերթ, շինության, լճափ, հանգստություն:
բ) Խորաքնին, հետախույզ, մեծասքանչ, զորասյուն, զբոսանավ, կենտրոնախույս, ճյուղակոտոր, փառամոլ:

7֊3. Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով` ստացի՛ր նոր բաղադրյալ բառեր:

Ագեվազ (կենգուրու), կակղամորթ-սևամորթ, մարտունակ-պարզունակ, արճճապատ, մեծասքանչ-հիասքանչ, հողածին-նորածին, փառամոլ, ատոմակայան-ստեփանյան:

74.Տրված բարդ բառերի վերջին արմատները փոխելով` ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:

Հեռախոս, հանրածանոթ, ձյունածածկ, երկրագունդ, կենսակերպ, հնավանդ, մտահոգ, բարենպաստ, ակնթարթ, լուսանցք:75.Փորձի՛ր այս բառերի կազմությունն ու նշանակությունը բացատրել:
ա) Այգեբաց, այգաբաց:
բ) Հայելի, հայացք, ծովահայաց: (գրաբ. հայել — նայել)
գ) Ակնթարթ, ակնդետ, ակնոց:

77.Բաղադրյալ այնպիսի բառեր կազմի՛ր, որոնց սկզբում լինեն տրված բառերի վերջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում:

Դեղնակտուց-կտուցավոր, կենսախինդ-խնդություն, կենսագիր-գրություն, քինախնդիր-խնդրագիրք , ակնդետ-դիտողություն:

78.Այնպիսի բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր, որոնց վերջում լինեն տրված բառերի առաջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում:

Բուսական, կատվազգի, սուզանավ, սիրառատ, շինություն:

89.Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր բարդ բառերով:

Երկինքը քերելու չափ բարձր, բարի մտքով, վատ համբավ ունեցող, հեշտությամբ թեքվող, խաժ աչքեր ունեցող, կյանքը սիրող, հանրության կողմից ճանաչված, կյանքով ուրախացող:
Երկինքը քերելու չափ բարձր՝ անցանկալի բարձրության աստիճանի հասնող։
Բարի մտքով՝ բարոյական և բարեգործական արժեքներով ։
Վատ համբավ ունեցող՝ հասարակական ակնկալիքների և արժեհամակարգի հետ հակասող իմիջ ունեցող։
Երջանիկության չափի հեշտությամբ թեքվող՝ իրավիճակների նկատմամբ զգայուն և անկայուն։
Խաժ աչքեր ունեցող՝ տեսողական բացակայություններ կամ խոչընդոտներ ունեցող։
Կյանքը սիրող՝ կյանքի արժեքները բարձրացնող և կենսասիրությամբ հարուստ։
Հանրության կողմից ճանաչված՝ սոցիալական կառույցներում դրսևորվող ճանաչելիություն ունեցող։
Կյանքով ուրախացող՝ առօրյայով կենսապայքարող և ուրախությամբ ապրելը ընտրող։

90.Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր բաղադրյալ բառերով:

Մանր նկարներ անող, թռչուններ բուծելու տեղ, գյուղի տնտեսությանը հատուկ, միտք հղանալը, արդյունք ունեցող, աշխատանքը սիրելը, հավասար  կշիռ  ունենալը, բառերի մասին գիտություն:

Մանր նկարներ անող՝ մանրանկարիչ։
Թռչուններ բուծելու տեղ՝ թռչնաբուծարան։
Գյուղի տնտեսությանը հատուկ՝ գյուղատնտեսական։
Միտք հղանալը՝ մտահղացում։
Արդյունք ունեցող՝ արդյունաբերական։
Աշխատանքը սիրելը՝ աշխատանքի սեր։
Հավասար կշիռ ունենալը՝ հավասարակշռված։
Բառերի մասին գիտություն՝ լեզվաբանություն։