Աշխատանքի նպատակը․
1․Համոզվել,որ ուսումնասիրվող շարժումը հավասարաչափ արագացող է։
2․Կարողանալ ճանապարհի և ժամանակի օգնությամբ որոշել թեք ճոռով շարժվող գնդիկի շարժման արագացումը։
3․Հաշվելով շարժման ճանապարհը և արագացումը կարողանալ հաշվել ժամանակը։
Աշխատանքը կատարելու համար պետք է իմանալ․
1․Հավասարաչափ շարժման հիմնական բանաձևերը․
V=at S=at2/2 ՝ այս բանաձևից a= 2S/t2
2․Արագացման սահմանումը,բանաձև,միավորը։
a = v/t
Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․մետաղե ճոռ․պողպատե գնդիկ,վայրկենաչափ․մոտաղյա բաժակ,չափաժապավեն,ամրակալան։
Փորձի ընթացքը․
Ամրակալանին ամրացրեցի ճոռը,որոշակի անկյան տակ։ Ճոռի հիմքին տեղավորեցի մետաղյա բաժակը։ Չափեցի ճոռի երկարությունը։ Դա կլինի այն ճանապարհը(S),որը կանցնի գնդիկը փորձի ժամանակ։ Բաց թողեցի գնդիկը և միաժամանակ աշխատեցրեցի վայրկենաչափը։ Երբ գնդիկը կբախվի արգելակին կանգնեցրեցի վայկենաչափը և գրանցեցի շարժման ժամանակը՝կլորացնելով վայրկյանի տասնորդական մասով։ Փորձը կրկնեցի երեք անգամ և հաշվեցի չափված ժամանակների միջին արժեքը՝t=(t1+t2+t3)/3:Հաշված ժամանակը ընդունեցի որպես գնդիկի շարժման ժամանակ։ Վերևի բանաձևով հաշվեցի արագացումը՝ a= 2S/t2
Advertisement
Այժմ նույւն փորձը ,նույն կերպ կրկնեցի S-ի համար ընտրելով երկու ուրիշ չափեր։
Փորձ I
S = 1,1մ
t = (t1+t2+t3)/3 = (1,1+1,2+0,9)/3 = 3,2/3 = 1,1վ
t1 = 1,1վ
a = 2S/t2 = 2 x 1,12վ2 = 2,2մ/1,21վ2 = 1,8մ/վ2
t2 = 1,2վ
a = 2S/t2 = 2 x 1,22վ2 = 2,4մ/1,21վ2 = 1,98մ/վ2
t3 = 0,9վ
a = 2S/t2 = 2 x 0,92վ2 = 1,8մ/1,21վ2 = 1,48մ/վ2
———–
a = ?
Փորձ II
S = 0,5մ
t=(t1+t2+t3)/3 = (1,2+0,9+1,1)/3 = 3,2/3 = 1,1վ
t1 = 1,2վ
a = 2S/t2 = 2 x 1,22վ2 = 2,4մ/1,21վ2 = 1,98մ/վ2
t2 = 0,9վ
a = 2S/t2 = 2 x 0,92վ2 = 1,8մ/1,21վ2 = 1,48մ/վ2
t3 = 1,1վ
a = 2S/t2 = 2 x 1,12վ2 = 2,2մ/1,21վ2 = 1,8մ/վ2
———–
a = ?
Փորձ III
S = 0,3մ
t=(t1+t2+t3)/3 = (0,6+0,7+0,4)/3 = 0,56վ
t1 = 0,6վ
a = 2S/t2 = 2 x 0,62վ2 = 1,2մ/1,21վ2 = 0,99մ/վ2
t2 = 0,7վ
a = 2S/t2 = 2 x 0,72վ2 = 1,4մ/1,21վ2 = 1,157մ/վ2
t3 = 0,4վ
a = 2S/t2 = 2 x 0,42վ2 = 0,8մ/1,21վ2 = 0,66մ/վ2
———–
a = ?
Կատարածս փորձերից արեցի վերջնական եզրակացություն, գնդիկի շարժումը թեք ճոռով———
Ժամհարյան Լեվոն 