Հարցեր և առաջադրանքներ
- Ի՞նչ է լուսավորական շարժումը։
Լուսավորական շարժումը XVII-XVIII դարերի ընթացքում զարգացած մի մտավորական և սոցիալական շարժում էր, որն ընդգծում էր մարդու ռացիոնալ մտքի, ազատության և բնական իրավունքների նշանակությունը։ Լուսավորիչները գտնում էին, որ գիտությունը պետք է ծառայի հասարակության զարգացմանը, և հասարակությունը պետք է հիմնված լինի մարդու բանականության վրա։ Նրանք ընդդիմանում էին ավատատիրական կառավարումներին, կաթոլիկ եկեղեցու ազդեցությանը և սնահավատությանը։ - Ո՞վ է Ջոն Լոկը։ Ինչ տեսություն է նա զարգացրել։
Ջոն Լոկը (1632-1704) անգլիացի փիլիսոփա և հումանիստ է, ով ճանաչվել է որպես Լուսավորական շարժման կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նա զարգացրել է բնական իրավունքի տեսությունը, ըստ որի՝ մարդու հիմնական իրավունքներն են կյանքը, ազատությունը և սեփականությունը։ Նա նաև ենթադրում էր, որ հասարակությունը և պետությունը պետք է հիմնված լինեն այս իրավունքների ապահովման վրա։ - Ովքե՞ր են լուսավորյալ միապետները։
Լուսավորյալ միապետները այն արքայադուստրերն ու թագավորներն էին, ովքեր իրենց կառավարումներում կիրառել են լուսավորիչների գաղափարները՝ մասնավորապես արդար օրենքների հաստատումը, մարդկանց բնական իրավունքների պաշտպանությունը, և հասարակության բարելավումը։
ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ ԵՎ ԱՄՓՈՓԻՉ ԱՇԽԱՏԱՆՔ
- Հիմնավորի՛ր, որ գիտության նվաճումները պետք է կիրառվեն ի շահ հասարակության։
Գիտության նվաճումները պետք է կիրառվեն ի շահ հասարակության, քանի որ դրանք կարող են բարելավել մարդկանց կյանքի որակը, լուծել սոցիալական և տնտեսական խնդիրներ, և աջակցել հասարակության ընդլայնված բարօրության համար։ Գիտությունն առաջընթաց է ապահովում առողջության, կրթության, տեխնոլոգիայի և բնապահպանության ոլորտներում, ինչը ենթադրում է, որ նոր գիտելիքները պետք է ծառայեն մարդկային զարգացմանը։ - Ճի՞շտ էր լատիներենի փոխարեն գիտության լեզուն ազգային լեզու դարձնելը։
Այո, լատիներենի փոխարեն գիտության լեզուն ազգային լեզու դարձնելը ճիշտ էր, քանի որ այն խթանեց գիտական նվաճումների հասանելիությունը լայն հասարակությանը։ Դա թույլ տվեց ոչ միայն գիտնականներին, այլև հասարակության լայն շերտերին ընկալել ու կիրառել գիտական գիտելիքներ՝ նպաստելով հասարակական ու տնտեսական զարգացմանը։ - Որո՞նք են մարդկանց և ազգերի բնական իրավունքները։ Արդյո՞ք ներկայումս դրանք պաշտպանվում են սահմանադրությամբ։
Մարդկանց և ազգերի բնական իրավունքները ներառում են կյանքի, ազատության, սեփականության, անվտանգության և երջանկության հետ կապված իրավունքները։ Սահմանադրություններում այս իրավունքները հաճախ պաշտպանվում են, սակայն դեռ կան երկրներ, որտեղ դրանք խախտվում են։ Մասնավորապես, ժողովրդավարական երկրներում բնական իրավունքները համարվում են ամրագրված սահմանադրական կարգով։ - Համաձա՞յն ես այն մտքին, որ մարդն ի ծնե ազատ է։ Հիմնավորի՛ր քո տեսակետը։
Այո, կարծում եմ, որ մարդն ի ծնե ազատ է։ Սա հիմնված է այն գաղափարի վրա, որ յուրաքանչյուր մարդ ունի իր կյանքի և գործողությունների վրա լիարժեք վերահսկողություն՝ ազատ կամքի և մտածելու ունակության շնորհիվ։ Լուսավորիչները, օրինակ, հավաստում էին, որ ազատությունը և ինքնիշխանությունը մարդու անօտարելի իրավունքներն են։ - Քննարկում լուսավորիչների հետևյալ գաղափարը. «Անհրաժեշտ է մարդկանց համար ապահովել ազատ, սահմանափակումներից զերծ տնտեսական գործունեություն»։ Արդիակա՞ն է արդյոք այդ գաղափարը։
Այս գաղափարը շատ արդիական է այսօր, քանի որ ազատ տնտեսական գործունեությունը կարևոր է տնտեսության զարգացման և նորարարության համար։ Եկեղեցիների կամ պետական ռեգուլացիաների նվազեցումը կարող է բարելավել գործարար միջավայրը, խթանել նոր գաղափարներ ու ավելի շատ աշխատատեղեր ստեղծել։
Քննարկում
- Լուսավորական գաղափարների խոշոր ներկայացուցիչներից է Ջոն Լոկը:
Լոկի տեսությունները լայնորեն ազդեցություն են ունեցել Վոլտերի, Ռուսսոյի և ամերիկյան հեղափոխականների վրա։ Նրա գաղափարները հատկապես կապված են մարդու բնական իրավունքների՝ կյանքի, ազատության և սեփականության՝ պաշտպանման հետ։ - Լոկի քաղաքական հայացքները
Լոկի քաղաքական հայացքներում կարևորվում է ժողովրդավարությունը, բնական իրավունքների պաշտպանությունը և հասարակության կառավարման պետական համակարգը, որը չի ոտնահարում մարդկանց իրավունքները։ Այդ հայացքները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա քաղաքական համակարգերի և սահմանադրությունների ձևավորման վրա։ - Շարլ Մոնտեսքյուի «Պատմության մասին փիլիսոփայությունը»
Մոնտեսքյուի կարծիքով, պատմությունը մեծապես ձևավորվում է բարոյական և ֆիզիկական պատճառներով, որոնք ոչ միայն ազդում են տվյալ ժամանակի իրադարձությունների վրա, այլ նաև դրանք ձևավորում են։ Նրա մոտեցումը ենթադրում է, որ ցանկացած պետություն զարգանում է որոշակի շարժիչ ուժերի ազդեցությամբ, որոնք ընդհանուր պատահականություն չեն, այլ նախանշված որոշակի ուղղություններով։
Ժամհարյան Լեվոն 