հայոց լեզու

1. Կազմիր հետևյալ բայերի ժխտական խոնարհումը և դրանց ժխտականի ձևերով կազմիր նախադասություններ․ խոսում եմ, խոսում էինք, խոսում ենք, կգրեմ, կգրի, կգրեինք, կգրեր, պիտի կարդամ, պիտի կարդան, պիտի կարդայիք, երգել եմ, երգել էիր, երգել էին, երգել էիք, պատմի՛ր, գրեմ, գրես, գրեին, գրեիք, կամ, գիտեմ, իմանալու ենք, գալու եմ, եկել եմ, սիրեցի, սիրեցիք, սիրեց:
չեմ խոսում, չէինք խոսում չենք խոսում, չեմ գրի, չի խոսում, չենք գրի, չի գրելու, չպիտի կարդամ, չպիտի կարդան, չպիտի կարդայիք, չեմ երգել, չէիր երգել, չէին երգել, չէիք երգել, մի պատմիր, չեմ գրի, չես գրի, չեին գրի, չենք գրի չկամ, չգիտեմ, չեինք իմանալու, չեմ գալու չեմ եկել, չսիրեցի, չեմ սիրի, չենք սիրի, չսիրեց

2. Հետևյալ ածականներն ու թվականները գոյականաբար գործածիր նախադասությունների մեջ/տարբեր հոլովաձևերով/: Գեղեցիկ, բարի, մեծ, խելացի, հարազատ, տխուր, երջանիկ, հինգ, յոթ, տասը, քսանհինգ, առաջին, իններորդ, չորրորդ:

229.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ժխտական:

Մայրս այս պտուղները չեր սիրում է:
Նշանաբառը բոլորը որոշները չգիտեն:
Պարտեզում գեղեցիկ չէի վարդ չէր բացվել:
Ես վաղուց չէի փնտրում այս իրը:
Մի քանի երեխաներ չէին խաղում բակում:
Ջրաղացը հին օրերի երգն չէր երգում:
Կաթի ամբողջ սերը չեր պահել էր միջնեկ որդուն:

230.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ժխտական: Ուշադրություն դարձրո՛ւ ընդգծված դերանուններին և մակբայներին:

Բոլոր մարդիկ չէին վազում հոսանքի ուղղությամբ:
Այդպիսի երևույթները բավականին հաճախ չեն նկատվում:
 Լիովին հնարավոր չէ ուրիշ վայրերում էլ կիրառել նման միջոցառումներ:
Քամին դեռ չէր փչում:
Ինչ—որ մեկը լուսամուտներին թուղթ չէր կպցրել:
Պատերազմը չէր քայքայել ամբողջ տնտեսությունը:
Այստեղ տարվա բոլոր ոչմի տեղումները չեն լինում են միայն գարնանը:

231.Տրված նախադասությունները դարձրո´ւ հաստատական: Ուշադրությո´ւն դարձրու ժխտական դերանուններին և մակբայներին:

մի հնար նրան օգնում էր կրճատելու ժամանակը:
մի առագաստանավ քամուն հակառակ շարժվել կարողացավ:
 զբոսնելու ցանկություն ուներ:
Իբր միջատներին թունավորող այդ դեղը բոլորովին վնաս էր տալու այլ կենդանի էակների:
Այդ փաստարկներն ամենևին համոզեցին մարդկանց:
մեկը հիացած էր այդ փոշով:
Վաղուց ենք լսել այդ մասին:

Ի տարբերություն բառակազմական ածանցների`բայածանցներր լինում են բայարմատի և վերջավորության միջև:

Հիմնական բայածանցներն են`
սոսկածանցները` ան, են, ն, չ(մանկանալ, վախենալ, հասնել, թռչել),
 բազմապատկական ածանցները` ատ, ոտ, կոտ, տ (կտրատել, ջարդոտել, թռչկոտել, բզկտել),
պատճառական ածանցները` ացն, եցն, ցն (վախեցնել, ծերացնել, հագցնել),
կրավորական ածանցը` վ (գրվել, կարդացվել):

Բայական ձևերը կազմվում են երկու հիմքով` ներկայի կամ անկատարի և անցյալի կամ անցյալ կատարյալի: Բայերի ձևերի կազմությունը կախված է նրանց խոնարհումից (ա, ե) և կազմությունից (պարզ, ածանցավոր):

Բայական ձևերը լինում են դիմավոր և անդեմ (դերբայներ):

Դիմավոր բայերն ունեն երեք դեմք (I, II , III), երկու թիվ (եզակի և հոգնակի), երեք ժամանակ (ներկա, անցյալ և ապառնի) և հինգ եղանակ (սահմանական, ըղձական, ենթադրական, հարկադրական, հրամայական):

Բայերն ունեն երեք սեռ` ներգործական, կրավորական և չեզոք:

Բայերը կարոդ են խոնարհվել երկու ձևով` հաստատական և ժխտական:

Խոսքի մասեր

Հայերենում խոսքի մասերից թեքվում են գոյականները, դերանունների մի մասը և բայերը: Գոյականների և դերանունների թեքումը արտահայտվում է հոլովմամբ, բայերինը` խոնարհմամբ: Թեքվող կարելի է համարել նաև որակական ածականները, որոնք համեմատության աստիճաններ են կազմում: Երբ որևէ խոսքի մասի պատկանող բառ գործածվում է գոյականի իմաստով` գոյականաբար, նույնպես հոլովվում է. Օրինակ` Հինգից երեքը վերադարձան: Բացատրությունն սկսեց պարզից: