Month: September 2025

Նախաիծ «Ոչ ավանդական էներգիայի աղբյուրների զարգացումը որպես ավանդականի այլընտրանք»

Posted on by jamharyanlevon

Դեռ հին ժամանակներից հայտնի էր, որ մի մարմինը մյուսով շփելիս՝ օրինակ, սաթը բրդով կամ ապակին մետաքսով, նրանք ձեռք են բերում այլ մարմիններ դեպի իրենց ձգելու հատկության: Ակնհայտորեն երևում է նաև, որ ձգողության այդ ուժը բազմաթիվ անգամ գերազանցում է նույն մարմինների գրավիտացիոն փոխազդեցության ուժը: Այս նոր փոխազդեցությանն անվանում են էլեկտրական (հուներեն «էլեկտրոն» բառը նշանակում է սաթ), փոխազդող մարմիններին՝ էլեկտրականացած, իսկ պրոցեսը՝ էլեկտրականացում:

Մարմինների էլեկտրական փոխազդեցությունը քանակապես բնութագրող ֆիզիկական մեծությունը կոչվում է էլեկտրական լիցք և նշանակվում q տառով: ՄՀ-ում էլեկտրական լիցքի միավորը Կուլոնն է (1 Կլ)՝ ի պատիվ Շառլ Կուլոնի (1736−1806 թթ.), ով ձևակերպել է էլեկտրական լիցքերի փոխազդեցության օրենքը:

Ինչպես ցույց տվեցին փորձերը, բրդով շփված 2 սաթե կամ մետաքսով շփված 2 ապակե միատեսակ ձողերը իրար վանում են, իսկ ապակե և սաթե ձողերը՝ իրար ձգում:  Նշանակում է գոյություն ունի երկու տեսակի էլեկտրական լիցք: Ամերիկացի ֆիզիկոս Բենջամին Ֆրանկլինի առաջարկով մետաքսով շփված ապակու վրա առաջացած լիցքն անվանեցին դրական և վերագրեցին «+» նշան, իսկ բրդով շփված սաթի վրա առաջացած լիցքին՝ բացասական և վերագրեցին «−» նշան: Այս նշանակումից հետո կարելի է սահմանել լիցքավորված մարմինների փոխազդեցության կանոնը։

Նույն նշանի (կամ նույնանուն) լիցքեր ունեցող մարմինները փոխադարձաբար վանում են, իսկ հակառակ նշանի (կամ տատանուն) լիցքեր ունեցող մարմինները փոխադարձաբար ձգում են միմյանց:

Էլեկտրական փոխազդեցության ուժի գոյությունը պայմնավորված է մարմինների վրա ստատիկ լիցքերի առկայությամբ, այդ ուժի ուղղությանը՝ լիցքերի նշանով: Փորձը ցույց է տալիս, որ լիցքավորված մարմինների փոխազդեցության ուժի մեծությունը կախված է նրանց լիցքերի մեծություններից և լիցքավորված մարմինների միջև եղած հեռավորությունից:

Երկու անշարժ, կետային (փոքր չափեր ունեցող) լիցքերի փոխազդեցության ուժի մեծությունը ուղիղ համեմատական է լիցքերի մոդուլների արտադրային և հակադարձ համեմատական է դրանց հեռավորության քառակուսուն:  F=Kq1q2/R2    որտեղ q1-ը և q2-ը փոխազդող մարմինների էլեկտրական լիցքերի մեծություններն են, R-ը՝ նրանց միջև եղած հեռավորությունը: k-ն համեմատականության գործակից է, հաստատուն մեծություն, որը հավասար է k=9⋅109Ն⋅մ2/Կլ2

Փորձնական ճանապարհով ստացված այս օրենքը կոչվում է Կուլոնի օրենք:

Տանը՝  դաս 1,2։ Պատասխանել 6-րդ էջի 1- 10 հարցերին, 10-րդ էջի 1-7 հարցերին։ Կատարել մարմինների էլեկտրականացման երևույթը ցուցադրող փորձեր։ Մեկնաբանությունները և եզրակացությունները տեղադրել անհատական բլոգներում, հղումը ուղարկել էլեկտրոնային հասցեիս։   Ֆիզիկա և աստղագիտություն 9: Հանրակրթական դպրոցի 9-րդ դասարանի դասագիրք / Է.Ղազարյան, Ա.Կիրակոսյան, Գ.Մելիքյան, Ռ.Թոսունյան, Ս.Մաիլյան, Ս.Ներսիսյան, Երևան, Էդիտ Պրինտ, 2015թ․

Դասարանում

1․ Ինչպե՞ս են փոխազդում միմյանց հետ թելից կախված 2 ձողերը

I ձող — մետաքսով շփված ապակե

II ձող — մետաքսով շփված ապակե

  • վանում են
  • չեն փոխազդում
  • ձգում են

2․ Ո՞ր դեպքում լիցքավորված/չլիցքավորված մարմինները միմյանց կվանեն:

  • 1_4.png
  • 1_2.pngայս, բացասական և բացասական լիցքաորված մասնիկները
  • 1_9.png

3․Լիցաքավորված գնդի մոտ կախված խցանե A և B գնդիկները լիցքավորված են:

Ի՞նչ նշան ունեն գնդիկների լիցքերը:

Screenshot_4.png
  • A բացասական, B դրական
  • A դրական, B դրական
  • A բացասական, B բացասական

4․ Ինչպե՞ս կփոխվի երկու կետային լիցքերի փոխազդեցության ուժը , եթե դրանց հեռավորությունը  և լիցքերից յուրաքանչյուրի արժեքը փոքրացվի 8 անգամ:

01_080-point-charge.png
  • կմեծանա 8 անգամ
  • չի փոխվի
  • կմեծանա 16 անգամ
  • կփոքրանա 8 անգամ

5․ Քանի՞ մետրով պետք է մեծացնել 6 մ հեռավորության վրա գտնվող լիցքերի միջև տարածությունը, որպեսզի նրանց փոխազդեցության ուժը փոքրանա 36 անգամ:

6 անգամ

6․ Քանի՞ մետրով պետք է մեծացնել 2 մ հեռավորության վրա գտնվող լիցքերի միջև տարածությունը, որպեսզի նրանց փոխազդեցության ուժը փոքրանա 4 անգամ:

2 անգամ

կենսաբանության տեստ

Posted on by jamharyanlevon

1․ Ի՞նչ նյութեր են կազմում կենդանի օրգանիզմի հիմնական բաղադրությունը։
ա) միայն ջուր
բ) օրգանական և անօրգանական նյութեր
գ) միայն ճարպեր
դ) միայն պրոտեիններ

2․ Որո՞նք են օրգանական և անօրգանական նյութերի հիմնական տարբերությունները։
ա) օրգանականում միշտ կա ածխածին, անօրգանականում՝ ոչ
բ) օրգանականը լուծվում է ջրում, անօրգանականը՝ ոչ
գ) օրգանականը հիդրոֆոբ է, անօրգանականը հիդրոֆիլ
դ) օրգանականը միայն բջիջներում է, անօրգանականը՝ ոչ

3․ Նշե՛ք կենդանի օրգանիզմում հանդիպող հիմնական օրգանական նյութերը։
ա) ջուր, աղեր
բ) ճարպեր, սպիտակուցներ, ածխաջրեր, նուկլեինաթթուներ
գ) միներալներ
դ) աղեր և հանքային նյութեր

4․ Ի՞նչ է հիդրոֆիլ նյութը։
ա) ջրի հետ կապ չունեցող նյութ
բ) ջրի հետ լավ արձագանքող և լուծվող նյութ
գ) ճարպային նյութ
դ) միայն օրգանական նյութ

5․ Ի՞նչ է հիդրոֆոբ նյութը։
ա) ջրի հետ լավ արձագանքող նյութ
բ) ջրում վատ լուծվող կամ անհաղթելի նյութ
գ) սպիտակուց
դ) ածխաջուր

русский

Posted on by jamharyanlevon

Сегодня я расскажу о моём однокласснике он мой друг и мы дружим ним 5 лет и связи с этим у нас очень крепкая дружба, а теперь я хочу описать его внешность и у него глаза карие и добрые, но усталые, брови прямые, но не густые и прямой маленький лоб, а взгляд добрый, одобряющий, а нос малень, и ещё короткие прямые волосы. Но фигура высокая, стройная, но не худощавая, походка стремительная и направленная, а поза живописная. хотелось описать характер можно сказать, что он тот, кто поможет, поможет опора, которая поставит на верный путь,

գրականություն

Posted on by jamharyanlevon

Մի գյուղում, ապրում էր մի տղա։ Նա շատ էր սիրում նկարել տարբեր կառուցվացքեր։ Նա ուզում էր, որ երբ նա մեծանա սարքի մոտակա քաղակում իր կառուցաց տները։ Տղան մեծացավ և նա տեղափոխվել է այդ քաղակ, նա տարել էր իր գծագրերը չափում շինարարության հայեցողությամբ, բայց ամբոհին դուր չի եկել։ Նա հյուրանոցում սենյակ վերցրեց և սկսեց մտածել, թե ինչպես նախագծել այնպիսի շենք, որը մարդկանց դուր կգա։ Նա հասկացավ, որ իր նկարները հարմար են իր գյուղի համար և հասկացավ, որ պետք է փոխի շենքի գաղափարը։ Եվ նույն գիշերը նրա մտքով անցավ վերցնել այս քաղաքի տները, մի փոքր փոխել դրանք արտաքինից, և դա նոր տուն կլիներ։ Նա ամբողջ գիշերը նկարներ նկարելով անցկացրեց, և երբ առավոտը եկավ, նկարները տարավ քաղաքապետարան։և բոլորին դուր եկավ դա։ Տուն վերադառնալուց հետո նա հասկացավ, որ ոչ ոքի չի հետաքրքրում անհատականությունը, մարդկանց համար գլխավորը նոր բանն է, և նա հասկացավ, որ իմաստ չունի նոր բան հորինել։

հայոց լեզու

Posted on by jamharyanlevon

Մաս 1-ին

  1. -Ամեն անգամ, երբ դաշնամուր եմ տեսնում, հուզվում եմ,- ասաց Բենը Էմմային, — եթե չես առարկում, մտնենք այս խանութը և անկյունի փոքրիկ դաշնամուրը փորձենք, լա՞վ:
  2. -Նվագել գիտե՞ս,- հարցրեց Էմման:
  3. -Դժվար թե նվագել անվանես այն, ինչ ես եմ անում:
  4. Նրանք մտան խանութ, մոտեցան փոքրիկ դաշնամուրին:
  5. Բենը ժպտում էր, և Էմման, նկատելով նրա ժպիտը, մտածեց, թե կարո՞ղ է արդյոք երբևէ հասկանալ նրան:
  6. Բենը, հայացքը խոնարհած, կանգնել ու նայում էր դաշնամուրին:
  7. «Նա հավանաբար դաշնամուրային լավ համերգ է լսել,- ենթադրեց Էմման,- ու ամեն անգամ դաշնամուրի ստեղնաշար տեսնելիս կամ պարզապես որևէ դաշնամուրի կողքով անցնելիս մտովի նորից վերապրում է այն»:
  8. -Նվագել գիտե՞ս,- դարձյալ հարցրեց Էմման:
  9. -Ո՛չ, չգիտե՛մ,- ասաց նա:

Մաս 2-րդ

1.Էմման տեսավ, թե ինչպես Բենի ձեռքերը գուրգուրանքով ձգվեցին դեպի սև ու սպիտակ ստեղները, ասես իսկական դաշնակահարի ձեռքեր լի- նեին:

2. Այդ րոպեին մի տարօրինակ զգացում համակեց աղջկան, շուրջն ամեն ինչ արտասովոր թվաց նրան:

3. Նա հասկացավ, որ իր կողքին կանգնած է մեկը, որը արդեն երկար-երկար ժամանակ փորձում է ինքն իր մեջ մի շատ լավ բան հայտնաբերել:

  1. Ոչ ոք չէր մոտենում նրանց, և Բենը սկսեց անել այն, ինչը, իր բառերով ասած, դժվար թե նվագել կոչվի:
  2. -Հաճելի է հնչում,- ասաց նա՝ նայելով Էմմային:
  3. -Իսկ իմ կարծիքով դու հրաշալի ես նվագում,- ասաց Էմման:
  4. -Ես ամենևին ինձ նկատի չունեմ,- ասաց Բենը:
  5. — . Խոսքս դաշնամուրի մասին է:
  6. . Հիանալի հնչողություն ունի, չնայած այդքան փոքր է:
  7. Միջին տարիքի մի վաճառող մոտեցավ նրանց:
  8. -Այս դաշնամուրը հրաշալի է հատկապես բնակարաններում դնելու համար:
  9. Եվ բավականին շատ էլ վաճառում ենք:
  10. Կարող եք, իհարկե, մաս-մաս վճարել:

Մաս 3-րդ

  1. -Որտե՞ղ են պատրաստում,- հարցրեց Բենը:

2.-Ստույգ չգիտեմ: 3. Կարծեմ Ֆիլադելֆիայում: 4. Կարող եմ հարցնել:

  1. Նեղություն մի՛ կրեք,- ասաց Բենը: — 6. Դուք նվագո՞ւմ եք։ 7. —Ո՛չ, նվագել չգիտեմ։ 8.Վաճառողը նկատեց, որ Բենը ցանկություն ունի մի քիչ էլ նվագելու: 9.Խնդրեմ, դուք կարող եք էլի նվագել,- ասաց նա: 10. -Ես նվագել չգիտեմ: 11. -Ես լսում էի, երբ դուք նվագում էիք: 12. -Մի՞թե դա նվագել է: Ես ոչ մի ձայնանիշ չգիտեմ։ 13. -Ինձ համար հաճելի էր լսել, մի քիչ էլ նվագե՛ք,- փորձեց համոզել վաճառողը:

Մաս 4-րդ

1. Նա մոտեցրեց աթոռը, և Բենը մի քանի վայրկյան նվագելու ինչ-որ փորձեր արեց, այնուհետև մեղեդու նման մի բան գտավ, և երաժշտությունն ավելի մեղմ ու թախծալի դարձավ։ 2. Հետո դադարեց նվագել ու ոտքի կանգնեց: 3. -Երանի կարողանայի գնել,- ասաց նա,- շնորհակալություն: 4. Նրանք երկուսով դուրս եկան խանութից, և փողոցում Էմման ասաց.-Իսկ ես ոչինչ չգիտեի…

5.-Ինչի՞ մասին,- հարցրեց Բենը:

6-Քո մասին:

7.-Երեկոները ես միշտ մտածում եմ, թե որքան լավ կլիներ, եթե դաշնա- Տուր ունենայի:

8.-Որտե՞ղ ես նվագել սովորել,- հարցրեց Էմման:

9.-Երբեք էլ չեմ սովորել,- ասաց Բենը:

10. -Որտեղ դաշնամուր եմ տեսնում, փորձում եմ նվագել:

11.Նրանք իրար հրաժեշտ տվեցին ու գնացին տարբեր ուղղություններով:

12.Աղջիկը համոզված էր, որ այսպես թե այնպես, ինչ-որ մի օր Բենը լաշնամուր կունենա:

Ըստ Վիլյամ Սարոյանի

Առաջադրանքներ

1.Ո՞ր միտքն է ճիշտ՝ ըստ տեքստի բովանդակության։

1) Խանութ մտնելուց մի քանի օր առաջ Բենը դաշնամուրային համերգ էր լսել։

2) Բենը երաժշտական կրթություն ուներ:

3) Բենը խանութ մտավ, որպեսզի դաշնամուր գնի:

4) Բենը կարծում էր, որ ինքը չի կարողանում լավ նվագել:

2. Հետևյալներից ո՞րն է Էմման համառորեն պնդում` հակադրվելով Բենին:

1) Ինքը երբեք Բենին չի հասկանա:

2) Բենը նվագել գիտի:

3) Բենը մի օր դաշնամուր կունենա:

4) Բենը արտասովոր մարդ է:

3. Ո՞ր բառաձևն է սխալ գրված:

1 թեյի

2) գնայի

3) կարդայի

4) երգեյի

4. Ո՞ր տարբերակում է գծիկը ավելորդ:

1) ինչ-որ

2) հենց -որ

3) կամաց-կամաց

4) քիչ-քիչ

5. Ո՞ր բառում հնչյունափոխություն չկա:

1) գուրգուրանք

2) ուղղություն

3) հատկապես

4) միջին

6. Ո՞ր բառում է տառերի և հնչյունների քանակը հավասար:

1) նկատել

2) ամենևին

3) թախծալի

4) ենթադրել

7. Դաշնամուրային բառում քանի՞ բաց և քանի՞ փակ վանկ կա:

1) 3 բաց, 2 փակ

2) 2 բաց, 3 փակ

3) 3 բաց, I փակ

4) 4 բաց, I փակ

8. Տրված բառերից որի՞ հոմանիշը տեքստի II հատվածում կա:

1) փաղաքշանք

2) տենչանք

3) մեծարանք

4) պարծանք

9. Ի՞նչ է նշանակում համակել բառը։

1) ամբողջապես պատել

2) դժգոհությամբ վանել

3) կասկած հայտնել

4) միայնությունից տխրել

10.Ո՞ր բառն է պարզ:

1) մեղեդի

2) ժամանակ

3) զգացում

4) հրաշալի

11. Ո՞ր բառում նախածանց չկա:

1) արտասովոր

2) անկյուն

3) ենթադրել

4) տարօրինակ

12. Տեքստի ո՞ր հատվածում արգելական հրամայականով բայաձև կա:

1) 1

2) 11

3) 111

4) IV

13 Ո՞ր բառի հոգնակին է կազմվում եր-ով։

1) դաշնակահար

2) խմբավար

3) խմբագիր

4) խաչքար

14.Ո՞ր բառի հոլովումն է սխալ գրված:

1) ցանկություն — ա ներքին

2) աղջիկ -այլաձև

3) նվագել -ու արտաքին

4) րոպե -վա արտաքին

15. Նախադասության անդամներից որի՞ ձևաբանական վերլուծության մեջ սխալ կա:

Երեկոները ես միշտ մտածում եմ, թե որքան լավ կլիներ, եթե դաշնամուր ունենայի:

1) ես — անձնական դերանուն, առաջին դեմք

2) միշտ — ածական, դրական աստիճան

3) կլիներ — բայ, ենթադրական անցյալ

4) եթե — ստորադասական շաղկապ

16. Ո՞ր նախադասության մեջ է համադասական շաղկապը նախադասության անդամներ կապել:

1) 1. 1

2) II. 1

3) II. 4

4) IV. 2

17. Տրված նախադասության մեջ ընդգծվածը ի՞նչ պաշտոն է կատարում:

Հիանալի հնչողություն ունի, չնայած այդքան փոքր է:

1) ձևի պարագա

2) որոշիչ

3) ստորոգելի

4) չափի պարագա

18. III հատվածի ո՞ր նախադասությունն է պարզ համառոտ:

1) 2

2) 3

3) 6

4) 7

19. նախադասության մեջ ո՞ր խոսքի մասով արտահայտված գոյականական անդամի լրացում չկա:

1) գոյականով

2) ածականով

3) դերբայով

4) դերանունով

20. Նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսական վերլուծության մեջ սխալ կա:

Նա մոտեցրեց աթոռը, և Բենը մի քանի վայրկյան նվագելու ինչ-որ փորձեր արեց, այնուհետև մեղեդու նման մի բան գտավ, և երաժշտությունն ավելի մեղմ ու թախծալի դարձավ:

1) աթոռը — ուղիղ խնդիր

2) մի քանի — չափի պարագա

3) երաժշտությունն – ենթակա

4) մեղեդու նման – որոշիչ

21. II հատվածից դո՛ւրս գրիր I բառ, որում ե -ն հնչյունափոխվել է ի-ի:
Միջին

22. 1. 5 նախադասությունից դուրս գրիր 1 բառաձև, որի շեշտը վերջին վանկի վրա չէ։
Բենը

23. II հատվածից դուրս գրիր բառ (բառաձև), որում գաղտնավանկ կա:
աղջկան

24․ Տեքստի ո՞ր բառն է նշանակում ճշգրիտ։
Ստույգ

25․ IV հատվածում ի՞նչ բառերով է բնութագրվում Բենի նվագած երաժշտությունը։
Մեղմ ու թաղծալի

26. II հատվածից դո՛ւրս գրիր 1 կրկնավոր բարդութուն։
Երկար-երկար

27. II հատվածից դո՛ւրս գրիր որոշյալ դերանունը։
Այդ

28. II. 3 նախադասությունից դո՛ւրս գրիր 1 մակբայ։
Կողքին

29․ IV. 1 նախադասությունից դո՛ւրս գրիր պատճառական բայը։
մոտեցրեց

30․ I հատվածից դո՛ւրս գրիր վաղակատարով դրված որևէ բայ։
Լսել

31. I. 7 նախադասությունից դո՛ւրս գրիր 1 համակատար դերբայ։
Ենթադրեց

32. Գրի՛ր II հատվածի այն բարդ նախադասության համարը, որի ոչ մի բաղադրիչում ենթակա չկա։
9. Հիանալի հնչողություն ունի, չնայած այդքան փոքր է:

33. 1. 7 նախադասության ուղղակի խոսքը ինչո՞ւ է չակերտներում գրված:
Քանի որ Էմման մտածում էր։

34. Գրի՛ր 1. 4 նախադասության դաշնամուրին բառի պաշտոնը:
Առարկայի պաշտոն

35. Հետևյալ նախադասության շարադասությունը փոխիր այնպես, որ ստորակետերը չդրվեն, և դիր համապատասխան կետադրությունը: Էմման, նկատելով նրա ժպիտը, մտածեց:
Էմման մտածեց՝ նկատելով նրա ժպիտը։

հանրահաշիվ

Posted on by jamharyanlevon

Առաջադրանքներ․

1)Պարզե՛ք արտահայտության նշանը․

A) + B)- G) + D)+ E)- Z)+ E)+ Y)+T)-

2)Դրակա՞ն, թե՞ բացասական է արտահայտության արժեքը․

A)- B)+ G)- D)+ E)- Z)- E)+ Y)+

3)Ո՞ր բազմությունն է պատկերված գծագրում.

a)x∈(-1:4] b)x∈[2.5:6] c)x∈(-7:2) d)x∈[-2:3) e)x∈(0:0) z)x∈(-∞:+∞)

5)Պարզեցրե՛ք արտահայտությունը.

ա)24 բ)20√2 դ)2√3 դ)10√3

հանրահաշիվ

Posted on by jamharyanlevon

1)Հաշվեք քառակուսային եռանդամի տարբերիչը.

ա)2×2 + 5x — 3 D=25+24=49

բ)x2 + 6x + 9 D=36-36=0

գ)x2 + 2x + 2 լուծում չունի

դ)2×2 — 5x — 7 D=25+46=71

ե)6×2 + x — 2 D=1+14=15

զ)3×2 + 4x + 5 լուծում չունի

2)Լուծե՛ք քառակուսային հավասարումը.

ա)2y2 — 9y + 10 = 0 D=81-80=1 y1=9+1/4=2.5 y2=9-1/4=2

բ)16a2 — 40a + 25 = 0 D=1600-1600=0 a1=40+0/32=1.25 a2=40-0/32=1/25

գ)x2 — 8x + 16 = 0 x1=4 x2=4

դ)9z2 — 30z + 25 = 0 z1=1 6/9 z2=1 6/9

ե)7×2 — 13x — 20 = 0 D=169+560=729 x1=13+27/14=40/14 x2=13-27/14=-1