Պատմույթուն

1․ Ի՞նչ գիտես Գավգամելայի ճակատամարտի մասին։
Գավգամելայի ճակատամարտի ժամանակ Ալեքսանդր Մակեդոնացին հաղթեց Դարեհ երորդին (Աքեմենյան տերության արքային) և դիմում է փախուստի որի ժամանկ սպանվում է:

2․ Ինչպե՞ս ավարտվեց Մենոն զորավարի արշավանքը դեպի Հայաստան։
Հայաստանի պարտության մատնեց իսկ զորավարին խեխտամահ արեցին:

3․Ինչու՞ էր Հայաստանը համարվում անմահության երկիր։

4․ Ինչպե՞ս ստեղծվեց Աքեմենյան Տերությունը։
Աքեմենյան Տերությունը ստեղծեծ Կյուրոս մեծը որը Գրավեց Մարաստանը և ստեղծեծ Աքեմենյան Տերությունը:

5․ Ի՞նչ գիտես Աքեմենյան տերության մասին։
Ես գիտեմ որ Աքեմենյան Տերությունը գարվեց Փոքր Ասիան և մտավ հունաստան:


մաթեմ

1) Բերե՛ք այնպիսի երեք ամբողջ թվերի օրինակ, որ նրանց ար-

տադրյալը լինի բացասական թիվ, իսկ ցանկացած երկու հարևան 

թվերի արտադրյալը` դրական:

-2x(-3)x(-5)=-30; -2x(-5)=10

-6x(-4)x(-2)=-48

-8x(-5)x(-3)=120

2) Գտե՛ք , թե ինչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի 

ստացվի հավասարություն.

ա) | -4| = 4, գ) | 0 | = 0, ե) 6 · |- 2 | – 2 = 10,

բ) 2 · | +4 | = 8, դ) – | 1 | = –1, զ) 8 · | 0 | = 0։

3) Երկու թվերի արտադրյալը բացասական թիվ է։ Ի՞նչ նշան կարող 

են ունենալ արտադրիչները։ + և –

4) Կոնգո գետն ունի 4320 կմ երկարություն։ Ի՞նչ երկարություն 

կունենա այդ գետի պատկերումը 1 ։ 25000000 մասշտաբով գծված 

քարտեզում։

17 7/25 սմ

Լրացուցիչ(տանը)

5) Բերե՛ք այնպիսի երեք ամբողջ թվերի օրինակ, որ առաջին երկու 

թվերի արտադրյալը լինի բացասական թիվ, իսկ բոլոր երեքի 

արտադրյալը հավասար լինի զրոյի:

5x(-6)x0=0

6) Մի թիվ –1-ից մեծ է։ Պարտադի՞ր է, որ այն դրական թիվ լինի։

ոչ, կարող է լինել 0

7) Մի քաղաքից մյուսը միաժամանակ ուղևորվեցին երկու մեքենա-

ներ. առաջինի արագությունը 85 կմ/ժ էր, երկրորդինը՝ 70 կմ/ժ։ 

Երբ առաջին մեքենան տեղ հասավ, երկրորդին մնում էր անցնելու 

30 կմ։ Գտե՛ք քաղաքների հեռավորությունը։

170

8)* Թոռնիկն այնքան ամսական է, քանի տարեկան որ պապն է։ 

պապն ու թոռնիկը միասին 91 տարեկան են։ քանի՞ տարեկան է 

պապը, քանի՞ տարեկան՝ թոռնիկը։

պապը 84 թոռնիկը 7

մայրենի

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1.Բնութագրի՛ ր Ուշինարային՝

  • մանրամասնորեն Ուշինարան բարի, արդար, խելացի, իմաստուն մարդ էր. Նա համաձայն էր անգամ իր կյանքով փրկել աղավնուն.
  • մեկ բառով։ Իդեալական
  • Դո՛ւրս գրիր այն հատվածը, որտեղ խտացած է զրույցի հիմնական ասելիքը։

    Հավիտենական փառքով դու զարդարեցիր քեզ, ո՛վ Ուշինարա, որովհետև քո իսկ մարմնով խղճացիր փոքրիկ աղավնուն և քո կյանքով փրկեցիր թշվառին:

3.Այլ կեպ վերնագրի՛ր զրույցը։
«Փորձություն»

մայրենի

1.Մի անգամ դեպի հարավ չվելիս ծիծեռնակները փորձանքի մեջ ընկան: Այդ տարի Շվեցարիայում ուժեղ ցրտից բոլոր միջատները սատկել էին; Դե, էլ ի՛նչ պիտի ուտեին ծիծեռնակները. չէ՞ որ շատ թռչունների նման նրանք էլ են միջատներով սնվում: Խեղճ ծիծեռնակները սովից ուժասպառ եղան ու վայր ընկան: Բայց Շվեցարիայի բնակիչներն անօգնական չթողեցին նրանց, հավաքեցին, դրեցին տուփերի մեջ ու տարան երկաթուղային կայարան: Այդտեղից էլ հատուկ գնացքով արագ ու ապահով ուղարկեցին հարավ:

2.Տիեզերանավի բոլոր ուղևորներն արդեն տեղերում էին, շարժասանդուղքը հեռացել, դուռն ամուր փակվել էր, և ուղեկցորդուհին թռիչքի մասին էր հայտարարում: Բայց դեռ վախենում էի, որ հանկարծ կզղջան մեզ այդ վտանգավոր թռիչքին թողնելու համար, կիջեցնեն, և մեր բոլոր ջանքերն ապարդյուն կանցնեն: Բայց հանկարծ մի ահավոր աղմուկ սկսվեց, նավը ցնցվեց ու թափով պոկվեց տեղից:
Մխրճվում ենք երկնքի մեջ, սլանում ենք դեպի աստղերը:

2. Տեքստը վերականգնիր՝ պարբերությունները վերադասավորելով։

Ավանդությունն այդ անվան ծագումն այսպես է բացատրում։ Գրիգոր Լուսավորչին տեսիլ է երևում, որ երկնքից հայտնված հրեղեն սյան միջով Քրիստոսը երկիր է իջնում և ձեռքի ոսկե մուրճով ցույց է տալիս Վաղարշապատի Սանդարամետ բլուրը, իբրև տաճարի կառուցման վայր։Այսինքն , դա այն տեղն է, որտեղ իջել է Աստծո միածին որդին՝ Քրիստոսը: Երբ 301 թվականին Հայաստանում քրիստոնեությունը պետական կրոն հայտարարվեց, Մայր տաճարը Վաղարշապատում կառուցվեց և Էջմիածին անվանվեց։Տաճարը հենց այդտեղ էլ հիմնում են և նրան տալիս են Էջմիածին անունը։

Մարդը քարի դարից է բնակություն հաստատել Վաղարշապատ-Էջմիածնի տարածքում։Մեր թվարկությունից առաջ վեցերորդ դարում այստեղ Վարդգեսավան բնակավայն է կառուցվել։Հետագայում, արդեն մեր թվարկության երկրորդ դարում , Արշակունի Վաղարշ Առաջին թագավորը քաղաքը պարսպապատել է , Վաղարշապատ վերանվանել և մայրաքաղաք դարձրել։

օր, որը ես երբեք չեմ մոռանա․․․․

Մի անգամ ես ու քույրս՝ Նանեն, գնացինք խաղահրապարակ խաղալու։  Նանեն ճոճորվում էր ճոճանակի վրա։ Այդ ժամանակ ես անցնում էի ճոճանակի դիմացով և․․․ ԲԱԱԱ՜Խ։ Գալիս ենք տուն՝ գլուխս վերք։ Մայրս անհանգստացած ինձ տարավ հիվանդանոց։ Մի բարեհամբույր ու հոգատար բժիշկ անցավ կար դրեց իմ վերքին։ Ես երբեք չեմ մոռանա այդ օրը։   

my fameliy

Today I will tell you about my family. May seed is inhabited by dad, mom, sister, brother and me. My fader’s name is Sergey, and my moder name is Dina’s and sister name Nana’s, and my brother is Davit’s, and my name is Levon’s. My dad works in tean campaign. my mom works for epson compani. my sister is going to school soon yws and brother go kindergarten and I go to school

մայրենի

Առաջադրանքներ

ա) Ընտրեք այն միտքը, որն արտահայտում է առակի գաղափարը (ասելիքը):

•  Երկու նապաստակի ետևից ընկնողը ոչ մեկին չի հասնի:

•  Մարդիկ, ընկնելով շատի ետևից, կորցնում են նաև քիչը:

•  Պետք չէ բավարարվել քչով, պետք է ձգտել ավելիին հասնել:

բ) Ինչո՞ւ այդ միտքը ընտրեցիք: ընտրեցի այդ միտքը, որովհետև մեծամիտ գորտին թվում էր, թե ամեն ինչ իրենցն էր։ Այդ պատճառով էլ զրկվեց ամեն ինչից։

Կարդացե՛ք առակը և լրացրե՛ք միտքը:

Մի որսորդ առյուծի հետք էր փնտրում: Նա փայտահատին հարցրեց, թե չի՛ տեսել արդյոք առյուծի հետքը կամ որջը: Փայտահատը պատասխանեց.

— Ես քեզ հենց իրեն` առյուծին ցույց կտամ:

Որսորդը վախից գունատվեց և դողդողալով շշնջաց.

— Չէ, ինձ միայն հետքն է հարկավոր, ոչ թե առյուծը:

Փայտահատը ձեռքը թափ տվեց, քթի տակ ժպտաց և լուռ հեռացավ վախկոտ որսորդից

Առաջադրանք

  • Առակը այն մարդկանց մասին է, որոնք ագահ են ու բացի իրենցից չեն նկատում ոչինչ։
  • Վերնագրիր ստացված առակը: Ընտրածդ վերնագիրը պատճառաբանիր:
    Ագահ գորտը և օձը
    Առակում գորտը իրեն պահեց ագահ ու մեծամիտ, որի շնորհիվ օձը բարկացավ և կերավ գորտին
  •  Աղվեսն ու խաղողը

Քաղցած աղվեսը տեսավ խաղողի վազը` կախ ընկած ողկույզներով և ուզեց դունչը հասցնել խաղողին, բայց չկարողացավ: Եվ, հեռանալով, ինքն իրեն ասաց. «Դեռ խակ է»:

Առակն այն մարդկանց մասին է, ովքեր չեն հասնում իրենց նպատակին և որակազերծում են այն։

Ուղևորներն ու սոսին

Ամառվա մի օր ուղևորները, կեսօրվա շոգից սաստիկ հոգնած, ճանապարհ էին գնում:

Նրանք տեսան սոսին, մոտեցան և պառկեցին նրա ստվերում` հանգստանալու:

Նայելով սոսու ոստերին` իրար մեջ խոսեցին.

— Բայց ախր անպտուղ է այդ ծառը և մարդկանց համար` անօգուտ: Սոսին նրանց   պատասխանեց.

— Ապերախտ եք դուք, իմ հովանուց օգտվում եք և տեղնուտեղն էլ ինձ անպտուղ ևանօգուտ անվանում:

Առաջադրանք

Առակն այն մարդկանց մասին է, ովքեր օգտվում են ամեն ինչից, բայց միշտ դժգոհ հեռանում են։

մաթեմ

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Ամբողջ թվերի եռյակի համար ստուգե՛ք բազմապատկման 

զուգորդական օրենքի ճշտությունը.

ա) +9, –2, +3

(9×3)x(-2)=-58

(9x(-2))x3=-58

3x(-2)x9=58,

բ) –5, +4, +7,

(-5×4)x7=-140

(7x(-5)x4=-140

(7×4)x(-5)=-140

դ) +5, –8, –5,

(5x(-5)x(-8)=200

(-5x(-8)x5=200

(5x(-8)x(-5)=200

2) Որոշե՛ք արտադրյալի նշանը և կատարե՛ք բազմապատկումը. 

 ա) (–2) · (+3) · (–7),=42 

գ) (–5) · (–4) · (+3 ) · (–2),= -40

բ) (–1) · (–1) · (–1 ), =-1

դ) (+7) · (–3) · (+4) · (–5)=11:

3) Օգտվելով գումարման նկատմամբ բազմապատկման բաշխական 

օրենքից՝ հաշվե՛ք հնարավորին չափ պարզ եղանակով.

ա) ( +5 ) · ( +3 ) + ( +5 ) · ( –2 )=5, գ) ( –7 ) · ( –4 ) + ( –7 ) · ( +3 ),=7

բ) ( –2 ) · ( +4 ) + ( –2 ) · ( –3 ),=3 -5 դ) ( –6 ) · ( –5 ) + ( –6 ) · ( +4 )։=96

Լրացուցիչ(տանը)

4) Ստուգե՛ք, որ ամբողջ թվերի հետևյալ եռյակների համար ճիշտ է 

բազմապատկման բաշխական օրենքը գումարման նկատմամբ.

ա) –5, –6, –11=22, գ) +2, –10, +7, =-1 ե) +8, 0, –17,=-9

բ) 0, –8, +12=4, դ) –16, –18, +20,=-14 զ) –6, –1, –19=26։

5) Եթե արտադրիչների քանակը զույգ թիվ է, կարո՞ղ է արդյոք արտադրյալը դրական թիվ լինել: Իսկ բացասակա՞ն: Բերե՛ք օրինակներ:
այո

6) Հաշվե՛ք արտահայտության արժեքը՝ ընտրելով թվերի բազմա-

պատկման հարմար հաջորդականություն.

ա) (–8 ) · (–4 ) · (+2 ) · (–5 ) · (–7 ),=-36 գ) (–5 ) · (+6 ) · (–7 ) · (+4 ) · (–3 ),=-5

բ) (–1 ) · (+1 ) · (–6 ) · (–14 ) · (+5 ),=15 դ) (–7 ) · (+8 ) · (–9 ) · (+6 ) · (–1 )։=-3

7) Որոշե՛ք, թե ինչ նշան կունենա չորս ամբողջ թվերի արտադրյալը, 

եթե՝ 

ա) այդ թվերից երկուսը դրական են, երկուսը՝ բացասական,

բ) այդ թվերից երեքը բացասական են, մեկը՝ դրական,

գ) այդ թվերից երեքը դրական են, մեկը՝ բացասական

մաթեմ

1) Համեմատման նշաններից ո՞րը պետք է դնել աստղանիշի 

փոխարեն, որպեսզի ստացվի ճիշտ արտահայտություն.

ա) ( –4 ) · ( +5 ) < 0, դ) ( –2 ) · ( –3 ) · ( +4 ) > 5,

բ) ( –9 ) · ( +1 ) · ( +8 ) > 0, ե) ( –9 ) · ( –7 ) = ( +7 ) · ( +9 )։

2) Հաշվե՛ք.

ա) 2 · | –11 + 4 | – | +5 – 8 |=11, դ) | 8 – 4 + 2 | · | 7 – 7 |=0,

բ) 10 · | –2 + 1 | + 6 · | – 4 – 9 |=80, ե) | 9 – 5 + 4 | ։ | –16 + 14 |=4,

գ) | 3 – 4 – 1 | · | 2 + 7 – 12 |=6, զ) | 25 + 6 – 1 | ։ | –17 + 4 + 8|=6։

3) Թվի 15 %-ը հավասար է 12-ի: Գտե՛ք այդ թվի`

 ա) 5 %-ը=4, գ) 30 %-ը=24,

 բ) 75 %-ը=60, դ) 110 %-ը=90:

Լրացուցիչ(տանը)

4) Ճի՞շտ է արդյոք, որ երկու բացասական թվերից ավելի մեծ է այն 

թիվը, որի բացարձակ արժեքն ավելի փոքր է։ այո

5) Քանի՞ մետր է միատեսակ գործվածքի երկու կտորներից 

յուրաքանչյուրի երկարությունը, եթե առաջին կտորը, որում 

երկրորդից 16 մ-ով ավելի գործվածք կա, արժե 168000 դրամ, իսկ 

երկրորդը՝ 120000 դրամ։

1=40

2=56

6) Գտե՛ք այն թիվը, որի`

 ա) 3 %-ը հավասար է 60-ի,=100%=2000 գ) 20 %-ը հավասար է 53-ի,=100%=265

 բ) 17 %-ը հավասար է 340-ի=100%=2000, դ) 2 %-ը հավասար է 37-ի=1850 :

մաթեմ

1) Ամբողջ թվերի զույգի համար ստուգե՛ք գումարման տեղափո-

խական օրենքի ճշտությունը.

ա) –9, –1, գ) +8, –10, ե) –13, +14, է) +8, 0,

բ) –3, +7, դ) –21, +12, զ) 0, –7, ը) +1, –4։

2) Գրի՛ առեք արտահայտությունը և հաշվե՛ք նրա արժեքը. 

 ա) –3 և –4 թվերի գումարին գումարել 11-ին հակադիր թիվը, =-4

 բ) –7-ի հակադիր թվին գումարել 8 և –18 թվերի գումարը,  =-3

 գ) 8 և –5 թվերի գումարի հակադիր թվին գումարել –17 թիվը:=20

3) . Հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով.

ա) +7 – ( –3 ) + 7 + ( –8 ) + ( –2)=1

բ) +2 – 44 – (–22 ) + 75 – ( –20 ), =119

գ) –11 + ( –9 ) – 3 + ( –4 ) + 24, =37

դ) +8 + ( –18 ) – ( +35 ) – 13 + 45։=57

4) Բերե՛ք այնպիսի երեք թվերի օրինակ, որոնց գումարը բացասական թիվ է, իսկ ցանկացած երկու հարևան թվերի գումարը` դրական:

5+6+(15)=-4, -125+25+48=-52 25+23-50=2

Լրացուցիչ(տանը)

5) Ամբողջ թվերի եռյակի համար ստուգե՛ք գումարման զուգորդական 

օրենքի ճշտությունը.

ա) –7, +2, +10,=5 գ) –10, –6, –3=-19, ե) –20, 0, +19,=-1

բ) 0, +4, –11,=-7 դ) –16, +8, –14,=-22 զ) +15, +20, –25=10։

6) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը` նախ գումարելով բոլոր դրա-

կան թվերը, ապա` բոլոր բացասական թվերը. 

 ա) –7 + 4 + (–2) + (–3) + 10 + (–14)=-2, 

 բ) 10 + (–8) + 6 + (–9) + (–15) + 20=36:

7) Հանումը փոխարինե՛ք հանելիին հակադիր թվի գումարումով և 

հաշ վե՛ք՝ առանձին գումարելով դրական գումարելիները, առան-

ձին՝ բացասականները.

ա) 55 – 6 + 7 – 4 – 19, գ) –81 + 96 – 34 + 52 – 17,

բ) –72 + 8 – 11 + 18 – 25, դ) –19 + 24 – 50 + 31 – 62։

8) Տասնվեցհարկանի շենքի երկու հարևան մուտքերի վերելակները 

կանգնած էին 12-րդ հարկում։ Մի վերելակը նախ բարձրացավ 2 

հարկ, ապա իջավ 5 հարկ։ Մյուս վերելակը նախ իջավ 5 հարկ, 

ապա բարձրացավ 2 հարկ։ Ո՞ր հարկերում կանգնած կլինեն 

վերելակ

1, 7հարկ

2, 9հարկ