մայրենի

1.Ինտերնետի օգնությամբ փնտրել և բլոգում տեղադրել Տերյանի բանաստեղծությունների հիման վրա գրված երգեր։ va

2. «ԳԱՐՈՒՆ»

Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել,
Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին.
— Ուզում եմ մեկին քնքշորեն սիրել,
Ուզում եմ անուշ փայփայել մեկին։
Այնպե՛ս գգվող է երեկոն անափ,
Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում.
— Շուրջըս վառված է մի անուշտագնապ,
Մի նոր հուզում է սիրտըս մրրկում
Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում,
Իմ բացված սրտում հնչում է մի երգ.
— Կարծես թե մեկը ինձ է երազում,
Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք…

1908թ.


Սովորե՛ ք անգիր ( բերանացի)

  1. Գտիր ընգծված բառերից առնվազն երկու հոմանիշ։
    վառել-այրել-մոխրեցնել, պայծառ-լուսավոր- փայլուն, քնքշորեն-մեղմորեն-հուշիկ, փայփայել-գուրգուրել-փաղաքշել, գգվող-գուրգուրող-շոյող նազով-նազանի, վառված-այրված-մոխրացած, անուշ-դուրեկան-քաղցր, տագնապ-հուզմունք-խուճապ, հուզում-շփոթություն-ալեկոծում, մրրիկ-փոթորիկ-հողմ, հնչել-արտասանել-ղողանջել-արտաբերել,
  2. 2. Կետերի  փոխարեն գրել համապատասխան  ածանցները:

անկենդան, դժկամ, չխոսկան, անգետ, հայրբար, կիստ, փառք-, վայրենի-, աղոտ, արևելք, եռանդուն, ազդակ, դողդոջյուն, հնչյուն, համեղ :

մայրենի

1.Փորձիր գրել Տերյանի մասին քո բլոգում, ներկայացնել նրան այնպես, ինչպես ինքնդ ես ընկալում։

Վահան Տերյանը (Տեր-Գրիգորյան) ծնվել է 1885թ հունվարի 28-ին Ախալքալաքի Գանձա գյուղում։ Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում, այնուհետև 1906թ-ին ընդունվել է համալսարան։ Կարճ ժամանակ անց ձերբակալվել է ու նետվել Մոսկվայի Բուտիրկա բանտը։ Մահացել է 1920թ-ին հունվարի 7-ին ծանր հիվանդության պատճառով։ Եթե նա ապրեր, վաղը կլիներ 138 տարեկան։ Ցավոք նա ապրել է ընդամենը 35 տարի։

2.Բնութագրիր նրա ստեղծագործությունները։

Իմ պատկերացմամբ Վահան Տերյանի բանաստեղծությունները տխուր են ու հուզիչ։ Անձամբ ես բանաստեղծությունը կարդալիս սկսեցի արտասվել։ Նրա բանաստեղծությունները ունեն ած։

3.Նկարիր Տերյանի ներկայացրած, և քո պատկերացրած մթնշաղը , սիրառատ աչքերն ու անուրջները։

  1. Տրված բառերում ընդգծել ածականակերտ նախածանցներն ու վերջածանցները:
    Ահեղ, տենչալի, թունավոր, ահռելի, երևանյան, գունեղ, տձև, անժխտելի, ձմեռային, մթին, ծիծաղկոտ, հողե, խորին, հեռավոր, ծաղկավետ, մսոտ, դեղնավուն, հնարովի, զգայուն, տասնամյա, խոհուն, գեղանի, նկարչական, ապաշնորհ, չտես, մեղմիկ, դժգոհ, մայրենի, կատաղի ցավոտ, անկենդան, ողբալի, վստահելի, շահավետ, հրեղեն, ապարդյուն, անտուն:
  2. Ընդգծված ածականի փոխարեն գրիր հոմանիշ ածականը:
    Աղթամար կղզին, որը հայտնի է հնամենի հիշատակարաններով, տարածվում է Վանա լճի հարավարևելյան մասում: Զմրուխտ կղզին, հսկա կետ ձկան տեսքով երկարում է հարավից հյուսիս` պոչն ու ամեհի գլուխը դեպի վեր երկարած:
    Հայաստան աշխարհը հայտնի է իր հնամյա ու հիասքանչ վայրերով:
    Պատանին տրտմալի հայացքը լեռնային գետակի մաքուր ջրերին ուղղեց:
    Այգաբացին լսվում էր թռչունների քաղցր դայլայլը:
    Գիշերն իր մթագին թևերն է փռել:
    Զվարթ մի աղջիկ է ընկերուհիս:

մաթեմ

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Կոորդինատային ուղղի վրա կետեր են նշված։ Գրե՛ք այդ կետերի կոորդինատները։

A=-2,5 B=-1,25 C=0,5 D=1,75 E=2,75 O=0

2) Դրական և բացասական ռացիոնալ թվերի գումարի տեսքով գրի՛

առեք –6 թիվը այնպես, որ՝ ա) երկու գումարելիներն էլ ամբողջ

թվեր լինեն, (-8)+2=-6 (-7)+1=-6

բ) գումարելիներից մեկը լինի սովորական կանոնավոր

կոտորակ, (- 13/2)+ (1/2)=-6 գ) երկու գումարելիներն էլ լինեն անկանոն կոտորակներ։ (- 22/3) + (4/3)=-6

3) Բեռը տեղափոխելու համար անհրաժեշտ է 15 մեքենա՝ յուրաքանչյուրը 6 1/2տ բեռնատարողությամբ։ Նույն բեռը տեղափոխելու համար 2 1/2տ բեռնատարողությամբ քանի՞ մեքենա անհրաժեշտ կլինի։

15x(6 1/2)=(97 1/2) T

(97 1/2):(2 1/2)=39 ավտո

Լրացուցիչ(տանը)

4) Ինչի՞ է հավասար բաժանարարը, եթե միակ հնարավոր մնացորդը

1-ն է։

a/b=c+1

b=a/(c +1 )

a=bx(c+1)

5) Մարմնի զանգվածի և նրա ծավալի հարաբերությունը կոչվում է

խտություն։ Մի մետաղյա չորսուի ծավալը 96 սմ3 է, իսկ երկրորդինը՝

105 սմ3։ Նո՞ւյնն են արդյոք այդ չորսուների խտությունները, եթե առաջինի զանգվածը 592 գ է, իսկ երկրորդինը՝ 840 գ.

592:96=6,16

840:105=8

տարբեր խտութույուն ունեն

6) Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի

հավասարություն.

ա) -9 + 8 = –1, դ) -18 + 7 = –11, է) 5 + -2 = 3,

բ) –3 + -3 = –6, ե) -12 + 2 = –10, ը) 25 + -5 = 20,

գ) –8 + -2 = –10, զ) -11 + 20 = 9, թ) –5 + -6 = –11։

7) Գտնել բաց թողած թիվը.

10-8-q-9.png

39

9-3=6 3×2=6

17-9=8 4×2=8

27-17=10 5×2=10

27+12=39 6×2=12

մայրենի

 Բառաշարքերում գտնել և առանձնացնել հոմանիշների 6 զույգ:

1.Կեղտ, գութ, եղեգնուտ, խիղճ, ավար, թախիծ, կարծիք, օրրան, մորմոք, թալան, իմաստ, հայրենիք, տեսակետ, աղտ:

կեղտ-աղտ, գութ-խիղք, թախիծ-մորմոք, կարծիք-տեսակետ, օրրան-հայրենիք, թալան-ավար։

2.Ձու, նեցուկ, ճաճանչ, պայտ, թարթիչ, վիհ, աշտանակ, արտևանունք,  օշարակ, ճրագակալ, անդունդ ,ճառագայթ, հավկիթ, հենարան:

Ձու-հավկիթ, նեցուկ-հենարան, թարթիչ-արտևանունք, ճաճանչ-ճառագայթ, վիհ-անդունդ, աշտանակ-ճրագակալ։

3.Աքցան,տաղտուկ, խուճապ, գինարբուք, մորմոք, խրախճանք, արգելք, ահ, գուրգուրանք, երկյուղ, խոչընդոտ, գորով, տագնապ, ձանձրույթ:

տաղտուկ-ձանձրույթ, խուճապ-տագնապ, գինարբուք-խրախճանք, արգելք-խոչընդոտ, ահ-երկյուղ, գուրգուրանք-գորոա։
Սյունակներից ընտրել համապատասխան արմատները և կազմել 6 բարդ բառ:

1.Բնություն                                  թղթե                                 

վայրկյան                                որսալ                                

շեկլիկ                                       հերակալ                                

ձուկ                                           ուղտ                                  

խաղալ                                      չափում                               

ինձ                                             նկարել 

2. Ձյուն                                      պատճառ                       

մուկ                                           ոսկոր                            

այտ                                            դեղ                                 

միշտ                                          կսկծալ                         

դառը                                           դալար                          

սկիզբ                                          ծաղիկ   

բնանկար, խաղաթուղթ, ձկնորս, մկնդեղ, այտոսկր, մշտադալար։

մաթեմ

) Հաշվե՛ք.

a=17/21 b=20/32 g=50/171 d=106/45 ե=1/5 z=391/200

2) Հաշվե՛ք.

a=32/5 b=3/4 g=82/131 d=- 162/341 e=13 z=18/5

3) Համեմատման ի՞նչ նշան պետք է դնել աստղանիշի փոխարեն,

որպեսզի ստացվի ճիշտ համեմատում.

a) 238/25<0

b) 2019/500<0

g) 6/125>0

d) 0=0

e) 132/5>0

z) 1/470>0

Լրացուցիչ(տանը)

4) Հաշվե՛ք.

a) 621/7 b) 531/35 g) 3843/250 d) 272/63 e) 1473/80 z) 2278/27

5) Հաշվե՛ք

a) -14/5 b) – 10/3 g) -5/2 d) – 162/341 e) – 278/263 z) – 1260/7

6) Համեմատման ի՞նչ նշան պետք է դնել աստղանիշի փոխարեն,

որպեսզի ստացվի ճիշտ համեմատում.

a) <0

b) >0

g) <0

d) =0

e) =0

z) <0

մայրեն

1.Սովորիր բանաստեղծությունը։

2.Գտիր բառակապակցությունները։

Քնքշաբույր ծաղկանց, զվարթ ծիծաղ, նոր սեր,պայծառ աչքերըդ, մենության բանտ,ոսկեղեն հեռու։

3.Գտիր փոխաբերական իմաստով արտահայտված բառերը և անծանոթ բառերը։

հրեղեն խաղ, ժպտուն անտառ ու ձորակ, խոսուն հեղեղ, սրտում թևեր փռել, հրդեհել սեր, մենության բանտ, ոսկեղեն հեռու։

4.Փորձի՛ր ինքնդ գտնել տեղեկություններ Վահան Տերյանի մասին և ներկայացնել վեց-յոթ նախադասությամբ։

Վահան Տերյանը (Տեր-Գրիգորյան) ծնվել է 1885թ հունվարի 28-ին Ախալքալաքի Գանձա գյուղում։ Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում, այնուհետև 1906թ-ին ընդունվել է համալսարան։ Կարճ ժամանակ անց ձերբակալվել է ու նետվել Մոսկվայի Բուտիրկա բանտը։ Մահացել է 1920թ-ին հունվարի 7-ին ծանր հիվանդության պատճառով։ Եթե նա ապրեր, վաղը կլիներ 138 տարեկան։ Ցավոք նա ապրել է ընդամենը 35 տարի

русский

И снова лучи восходящего солнца щедро заиграли своими ласковыми прядами, покоряя своим взглядом все то, что утопает в горизонте. И снова проснулась она с первыми лучами солнца։ подняла по-царски свою шелковистую голову, изящно красующуюся на стройной, невообразимо длинной ножке, убранной изумрудно-нифритовым колье. Все в ней было настолько гармонично, настолько невообразимо, что даже казалось, не может она быть делом рук человека, делом рук простого садовника. И только зеленоватые локоны ее, кокетничая играли с утренним ветерком, намекая, что ей становится скучно, и нет ей больше отрады, как слушать вечно повторяющиеся, иногда даже приевшиеся слова восхищения в свой адрес от этих вечных и неизменных ухажеров — ветра, да садовника.

Она была уверена в том, что нет ей равных нигде, и ничто не могло превзойти ее совершенную, безыскусную красоту. Согласитесь, все кто был в подобной ей ситуации не могли бы и думать иначе. Будь вы на ее месте, и если бы вам каждый день твердили, что нет на свете краше вас, нет стройнее, изящнее, породистее… вы не поверите словам этого человека?! Ей же не оставалось ничего, как принять эти слова за чистую монету. Так она и поступала… Так поступали и все они, все розы в этом дивном саду, взращенные старым садовником, чьи руки создали произведение искусства, а ласки солнца и слова восхищения ветра внедрили в них веру в то, что нет на свете лучше розы, чем та, которой они дарят свою бесконечную любовь․

Вопросы к тексту։

  1. Какую силу, по-вашему мнению, имеют слова, произнесенные с любовью и заботой?
  2. Как слова и мысли человека могут поменять его судьбу?
  3. Верите ли вы в то — что сеешь, то и жнешь?
  4. Какими словами вы можете описать розу в саду? Чем она отличалась от всех других роз?
  5. Как гордыня влияет на человека? Что она делает с ним?
  6. Какова была роль садовника, ветра и солнца? Что они дарили и что они получали взамен?
  7. Всегда ли мы получаем благодарность за то, что мы делали?

.

Задания для выполнения։

  • Просклоняйте словосочетания по падежам։ розовый сад, гордая роза, заботливый садовник, первые лучи, утренний ветер․
    э
    именителный (кто? что? – есть) розовый сад, гордая роза, заботливый садовник, первые лучи, утренний ветер․

    родителный (кого? чего? – нет)розового сада, гордой розы, заботливого садовника, первый лучей,ртренево ветра.

    Дательный (кому? чему? – дать)розовому саду, гордой розе, заботлвму садовнику, первым лучам, утренему ветру,

    винителный (кого? что? – вижу) розовй сад, гордую розу, заботвого садовника, первые лучи, холодног ветра,

    творителный (кем? чем? – доволен) розвым садом, гордой розой, заботливым садовником, первим лучам, холодным ветром,

    предложный (о ком? о чем? – думаю) о розовом саде, о ордай розе, о заботливом садовнике, о первых лучей, о утринем ветром
  • Подберите прилагательные к следующим существительным։

Роза —колючая, белая, розовая, красная, пахучая, красивая

Солнце — гигантское, горячее, жгучее, большое,

Ветер —сильный, быстрый, холодный, легкий, теплый

Красота —нежная, убийственная, скромная,

մաթեմ

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Քառակուսու պարագիծը նրա կողմից մեծ է 96 սմ-ով։ Գտե՛ք

քառակուսու մակերեսը։

32

2) Բրինձը պարունակում է 70 % օսլա, իսկ գարին՝ 60 %։ Որքա՞ն գարի պետք է վերցնել, որպեսզի ստացվի այնքան օսլա, ինչքան

ստացվում է 6 կգ բրնձից։

6×70:100=4.2

4.2:60=0,07×100=7

3) Գտե՛ք գումարը.

ա) (–11) + (–2) + 6 + 5 + (–7), =-9

բ) 22 + (–14) + (–30) + (–15) + 19,=-18

գ) 8 + 14 + (–21) + (–36) + (–1), =-36

դ) (–33) + 25 + (–40) + (–25) + 80:=7

Լրացուցիչ(տանը)

4) Համեմատության միջին անդամները 18-ը և 10-ն են։ Որո՞նք կարող

են լինել համեմատության եզրային անդամները։ Բերե՛ք օրինակներ:

5/18=10/36, 6/18=10/30,

5) Ո՞ր թիվը պետք է վերցնել որպես բաժանելի, որպեսզի ցանկացած

բաժանարարի դեպքում ստացվի միևնույն քանորդը։

0

6) Նավակը մի նավակայանից մյուսն է հասել կես ժամում՝

ընթանալով 1200 մ/ր արագությամբ։ Վերադառնալիս նա ծախսել

է 20 ր-ով ավելի։ Նավակի արագությունը վերադառնալիս

որքանո՞վ է փոքր եղել։

30×1200=36000:50=720

1200-720=480

7) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (35 – 17) – 20,=-2 դ) (29 – 64) + 23=-12, է) (–39 –21) + 11=7,

բ) (–43 – 14) – 32,=-3 ե) (–30 – 21) + 56,=47 ը) (16 – 33) – 50=33,

գ) (–74 + 27) – 15=-32, զ) (81 – 45) – 60,=-24 թ) (–18 + 6) – 39=27:

մայրենի

1․ Ստուգի՛ր տրված բառաշարքերի բոլո՞ր բառերն են ճիշտ գրված, և սխալներն ուղղի՛ր:

Ա. Արդար, դրդել, զվարդ-զվարթ, արդյոք, որդի, արդյոք, բրդել, կարդալ, երդում, արդյունք, արդնանալ, վաղորդյան, շքերդ, օրիորդ :

Բ. Ընդամենը, խնդիր, շանդահարել, ընդունել, կենդանի, ընդհանուր,դադար, օդանցք, անօդևան, բացօդյա:

2․ Ա և Բ խմբերի բառերի գրությունը համեմատի՛ր: Ինչո՞ւ են Բ խմբի բառերը ն-ով գրվում:

     ԱԱմբիոն, ամբարտավան, ամբար, ամբողջ, զամբյուղ, ըմբիշ, ամպ,    ամփոփ, ամփոփում, համբերել, ճամպրուկ, ճամփա, փամփուշտ:

     Բ. Անբուժելի, անբարյացկամ, անպարտ, անպայման,անպատրաստ, անփոխարինելի, անփույթ:

3․ Ընդգծված բառերի և բառակապակցությունների փոխարեն գրի՛ր տրված հոմանիշները:

Հայտնվի, պարզապես, գահավիժում էր, զմրուխտ, դեգերում են, վայրը, անցնելու, անընդհատ,կտրվի, կաթիլ, վառվում են, գնալ, սքանչացել էին:

Մի  անգամ Սահարայի բեդվին ցեղերի մի քանի առաջնորդներ Փարիզի մոտ մեծ ջրվեժ տեսան:Սովորական ջրվեժ էր, որ բյուրեղապակե կոթողի նման ընկնում էր ցած:

Բայց բեդվինները հիացել էին:

Անապատում մարդիկ քանի՜ օր են թափառում ջրհորին հասնելու համար: Քանի՜ ժամ են փորում նորից ու նորիցփլչող ավազը, մինչև որ փոսի հատակին ջրիկ ցեխ երևա:

Ջրի ամենափոքրիկ շիթերից անգամ հողի վրա բոցկլտում են  

խոտի վառ կանաչ կայծերը: Երբ մի տեղ անձրև է գալիս, ամբողջ Սահարայից մարդիկ շտապում են տեսնելու այդ տեղը:  Բեդվինները պատրաստ են հարյուրավոր կիլոմետրեր կտրել, որպեսզի տեսնեն, թե խոտն ինչպե՞ս է աճում:

Բեդվինները ուղղակի չէին կարողանում այդտեղից հեռանալ: Նրանք խնդրեցին շտապեցնող հյուրընկալին.

-Սպասենք, մինչև ջուրը վերջանա:

4. Բառաշարքում առանձնացնել հոմանիշ բառերի վեց զույգ:
ա) Գոտեմարտիկ, բերկրանք, կողով, ատելություն, ուժ, երաշխիք, հրճվանք, ըմբիշ, զորություն, հակակրանք, զամբյուղ, գրավական:
բ) Արահետ, թագավոր, անուրջ, հարգանք, դրախտ, երեկո, գահակալ, մթնշաղ, երազանք, կածան, եդեմ, ակնածանք:
գ) Ագահ, ապերախտ, երկչոտ, դյութական, խարտյաշ, արդարացի, անկուշտ, կախարդական,  երախտամոռ, շիտակ, անհամարձակ, ոսկեգույն:
դ) Բերկրանք, կարեկցանք, դեզ, խանդավառություն, իրիկնամուտ, պատնեշ,  խինդ,  կույտ, պարիսպ, խիղճ,  եռանդ, վերջալույս:
ե) Ծածուկ, համեստ, կայուն,  հիասքանչ, անմիտ, գաղտնի, խոժոռ, ամուր,  խոնարհ, ապուշ, զմայլելի, մռայլ:

5. Ստեղծագործական աշխատանք

  • Առաջին ձյունը
  • Ձյան փաթիլի պատմությունը
  • Ձյունը իր երգն է երգում

6. Իմ ամենասիրելի հայազգի գրողը, իմ ամենասիրելի ստեղծագործությունը ( ները) ( աշխատանք բլոգում) ։

մաթեմ

1) Երեք ապրանքատար վագոններով տեղափոխում էին 1450 արկղ

բեռ։ Ճանապարհին առաջին վագոնից 75 արկղ տեղափոխեցին

երկրորդը, 45 արկղ՝ երրորդը։ Այն բանից հետո, երբ կայարաններից

մեկում երրորդ վագոնից իջեցրին 250 արկղ, բոլոր երեք

վագոններում եղած արկղերի քանակները հավասարվեցին։ Սկզբում քանի՞ արկղ կար վագոններից յուրաքանչյուրում։

1450-250=1200
1200:3=400
400-75=325
400-45=355
400+45+75=520

2) Դպրոցի աշակերտներից 15-ը գերազանցիկ են: Դա դպրոցի բոլոր

աշակերտների 5 %-ն է: Քանի՞ աշակերտ կա դպրոցում:

100:5=20
20×15=300

3) Առաջին գործարանում կար 500 բանվոր, իսկ երկրորդում՝ 600։

Երկրորդ գործարանի բանվորների քանակն ավելացավ 35 %-ով,

իսկ երկու գործարանների բանվորների ընդհանուր քանակը՝

15 %-ով։ Քանի՞ բանվոր էր աշխատում առաջին գործարանում այդ

փոփոխություններից հետո։

600:100×35=210
600+500=1100
1100:100×15=165
1100+165=1265
1265-810=455

4) Հաշվել.

ա) 34–(–7)=41

բ) 101 – (–8)=109

գ) 29 – (–11)=40

դ) –70 – (–14)=-56

ե) –48–(–25)=-23

զ) –17 – (–34)=17

է) –52 – (–2)=-50

ը) 82 – (–3)=85:

Լրացուցիչ(տանը)

5) Անտառը գրավում է 1300000 հա տարածք։ Դրա 35 %-ը հաճարենու

անտառն է, 16 %-ը՝ սոճու, 20 %-ը՝ եղևնու, 24 %-ը՝ կաղնու, մնացածը՝

բոխու։ Ամեն մի տեսակ անտառի քանի՞ հեկտար կա տվյալ

տարածքում։ Կազմե՛ք համապատասխան շրջանաձև դիագրամ։

1300000*35:100=455000 (հաճարենի)
1300000*16:100=208000 (սոճի)
1300000*20:100=260000 (եղևնի)
1300000*24:100=312000 (կաղին)
455000+208000+260000+312000=123500
1300000-1235000=65000 (բոխի)
100-35-16-20-24=5

6) Լրացրե՛ք դատարկ վանդակները.

7) Շոգենավը, որի սեփական արագությունը 6 անգամ մեծ է գետի

հոսանքի արագությունից, հոսանքի ուղղությամբ 3 ժամում անցել

է 63 կմ։ Գտե՛ք շոգենավի սեփական արագությունը և գետի հոսանքի արագությունը։