Category: մաթեմաթիկա 6

1)160:4=40

2)240:60=1/4

100:1/4=25%

3)1200×40:100=480

1200+480=1680

4)300:15=20×100=2000

5)(-3)+(-2)=-5

-5x(-12)=60

6ա27+12=39:3=13

Բ33:3=11

11-1=10

Ց2x-2=x

X=2

7

ա)3.14+2.48=5.62

5.62:2=2.81

Բ)7.12-6,44=0.68

0.68×2.5=1.7

Կրկնողական առաջադրանքներ:

Փակագծում տրված գոյականները գրի´ր համապատասխան հոլովով:

Երբեմն ծովում (ծով) լույս է դուրս գալիս: Այն դիտվում է մակերեսային տաք ջրերի (ջրեր)՝ալիքների(ալիք) կապտականաչավուն լուսարձակման(լուսարձակում) տեսքով(տեսք): Ծովային լուսարձակուման(լուսարձակում) գլխավոր աղբյուրը միաբջիջ օրգանիզմներն են, որոնք ինչպես բույսերը(բույսեր), այնպես էլ կենդանիները(կենդանիներ) հատկություն ունեն: Նրանք արևի(արև) էներգիան լուսային էներգիայի(էներգիա) վերածելու բացառիկ ունակություն ունեն: Քիմիական բարդ ռեակցիաների(ռեակցիա) հտևանքով (հետևանք) առաջանում է «սառը» լուսարձակում, որը չի ուղեկցվում ջերմության (ջերմություն) արտադրությամբ(արտադրություն):

1. Անծանոթ բառերը դուրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
   2. Քննարկիր հոր և որդու առաջին երկխոսությունը:
   3 .Ընդգծիր այն հատվածները, որոնցում տղան գիտակցում է իր արարքի տգեղությունը:
   4 . Տղային արդարացրու, մեղադրիր, բնութագրիր:
   5 . Ինչու՞ է պատմվածքը վերնագրված «Հացը»:
   6 . Ո՞րն է պատմվածքի ասելիքը:

1.հնարաոր չէ քաի, որ 15 կենտ թիվ չէ

2.հնարաոր չէ

3.32×3175=101600

4.1×50=50

5.25

6.փիլիսոփաները ավելի շատ են

7.19-11-8

Դասարանում

Խնդիր 1: Չորս վերնաշապիկը մեկ տաբատից 10%-ով էժան են: Քանի՞ տոկոսով է հինգ հատ վերնաշապիկը թանկ մեկ տաբատից:

10:4=2,5

2,5×5=12,5

Խնդիր 2: 2 տուփ կոնֆետը 3 հոգու բավարարում է 12 օր: Քանի՞ օրում կուտեն կվերջացնեն 6 տուփ կոնֆետը 4 հոգին միասին:

36:4=9

9×3=27

Խնդիր 3: Միլենան և Ռուզանը ապրում են նույն շենքում և հաճախում են նույն դպրոցը։ Միլենան դպրոցից տուն հեռավորությունը քայլում է 20 րոպեում, իսկ Ռուզանը՝ 30 րոպեում։ Մի օր նրանք միաժամանակ դուրս եկան, մեկը դպրոցից, մյուսը՝ տանից։ Դուրս գալուց քանի՞ րոպե հետո նրանք կհանդիպեն։

600:20=30

600:30=20

600:50=12

Խնդիր 4։ Այգում իրար կողք աճում են 4 խնձորենիներ։ Ցանկացած 2 իրար կողք գտնվող խնձորենիներից մեկի խնձորների քանակը մյուսինից շատ է 1-ով։ Կարո՞ղ է արդյոք այդ 4 խնձորենիների վրա միասին լինել 2023 խնձոր։

ոչ քանի որ ծառերի խնձորների քանակն պետքը լինի զույգ թվեր իսկ 2023 կենտ թիվը

Տանը

Խնդիր 1։Կարո՞ղ է արդյոք միայն չորսերից բաղկացած թիվը բաժանվել միայն երեքներից բաղկացած թվի: Իսկ հակառա՞կը:

հնարավոր է օրինակ 444-ը, հակառակն ճիշտ չէ քանի որ կենտ թիվը 3-ի չի բաժանվում։

Խնդիր 2: Հնարավո՞ր է արդյոք ձիով սկսելով շախմատի տախտակի որևէ վանդակից

ա) անելով 19քայլ վերադառնալ նույն վանդակին։
բ) անելով 20 քայլ հայտնվել սկզբնական վանդակի հարևան վանդակում (հարևան են համարվում ընհանուր կողմ ունեցող վանդակները):

հնարավոր չէ քանի որ 10 հատ քայլ անելուց հետո վերջին քայլը լինելուը սպիտակը։

Խնդիր 3։ Հնարավո՞ր է արդյոք սկսելով a1 վանդակից՝ ձիու քայլերով հասնել h8 վանդակին, յուրաքանչյուր վանդակում լինելով ճիշտ մեկ անգամ։

ոչ քանի որ a1 սկսելով վերջացնելուեք սպիտակի վրա իսկ h8 սև

1) Գտե՛ք ամենափոքր հնգանիշ թվի և ամենամեծ եռանիշ թվի տարբերությունը։

10000-999=9001

2) Քանի՞ անգամ է միլիոնների դասի ամենափոքր կարգի

1000000:1000=1000

միավորը մեծ հազարների դասի ամենափոքր կարգի միավորից։

3) 50 թիվը նախ մեծացրել են 25 %-ով, ապա ստացված թիվը փոքրացրելեն 20 %-ով։ Ինչպիսի՞ թիվ է ստացվել` 50-ից մե՞ծ, թե՞ փոքր։

50×25:100=12.5

62,5;20×100=12,5

62,5-12,5=50

4) AB հատվածի երկարությունը 14 սմ է։ Նրա վրա նշված է այնպիսի

M կետ, որ AM = 9 սմ, և այնպիսի K կետ, որ BK  = 3 սմ։ Գտե՛ք MK հատվածի երկարությունը։

2սմ

Լրացուցիչ(տանը)

5) Քանի՞ անգամ է յուրաքանչյուր հաջորդ դասի ամենամեծ կարգի

100:10=10

միավորը մեծ նախորդ դասի ամենափոքր կարգի միավորից։

6) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) (213 + 324) + 18 = 555,           դ) (1707 – 90) – 617 = 1000,

բ) (390 + 10) – 56 = 344,              ե) 136 + (729 – 26) = 839,

գ) (808 – 83) + 215 = 940,            զ) 405 + (1706 + 394) = 2505։

7) Գրե՛ք երկու կանոնավոր և երեք անկանոն կոտորակներ, որոնցից

յուրաքանչյուրի համարիչի և հայտարարի գումարը հավասար է 18‐ի։

8) Հետևյալ թվերը դասավորե՛ք աճման կարգով.

10/8 4/14

17/1 2/16

13/5

20-ի 7 %-ը=20×7:100=1.4, 15-ի 8 %-ը=1.2, 90-ի 3 %-ը=2.7, 100-ի 5 %-ը=5։

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Թիվը պակասորդով կլորացրե՛ք մինչև տասնորդականները.

ա) 0,9382 ≈0,9        դ) 1,0625 ≈1 ,,           է) 200,18  ≈200,1 ,

բ) 28,2897 ≈28,2 ,       ե) 80,0388 ≈80 ,         ը) 567,9111 ≈ 567,9,

գ) 100,5621=100,5 ,      զ) 6,0999=6 ,           թ) 0,0008=0 ։

2) Ասե՛ք, թե մինչև որ կարգն է կլորացված թիվը.

ա) 93,6527 ≈ 93,65(100) ,    գ) 0,563891 ≈ 0,56 (100),       ե) 0,7014 ≈ 1 (10000),

բ) 734,82 ≈ 735(100) ,           դ) 0,563891 ≈ 0,6(10) ,          զ) 0,102 ≈ 0(1000) ։

3) Հաշվե՛ք և պատասխանը կլորացրե՛ք մինչև հարյուրերորդականները.

ա) 0,377 + 3,409 – 2,1006=1,6,    գ) 4,5 + 0,3796 + 1,225=6,1,

բ) 12,4589 – 6,27 + 1,395=7,5,      դ) 0,1 – 0,01 – 0,001=0:

Լրացուցիչ(տանը)

4) Թիվը հավելուրդով կլորացրե՛ք մինչև հարյուրերորդականները.

ա) 7,8932 =7,90       դ) 0,9999=1 ,           է) 2,3845=2,39 ,

բ) 85,0639=85,07 ,      ե) 65,6788=65,68 ,         ը) 18,0936=18,1 ,

գ) 0,1111=0,12 ,        զ) 721,8957=721,90 ,        թ) 55,6009=55,61 ։

5) Գրե՛ք այն բոլոր թվանշանները, որոնք աստղանիշի փոխարեն

գրելու դեպքում կլորացումը ճիշտ կատարված կլինի.

ա) 2,6600004 ≈ 2,66 , գ) 18,6 ≈ 18,59 , ե) 7,5 ≈ 7,5001 ,

բ) 0,3004 ≈ 0,3 , դ) 25,039 ≈ 25,04 , զ) 800,001 ≈ 800 ։

6) Կլորացրե՛ք մինչև հարյուրերորդականները և համեմատե՛ք

թվերը.

ա) 0,136 = 0,144,                    դ) 12,129 < 12,131,

բ) 2,254 = 2,256,                     ե) 7,9951 > 8,0049,

գ) 3,769154 = 3,767002,          զ) 0,009 > 0,001:

7) Ուղղանկյունանիստի երկարությունը, լայնությունը և բարձրությունը

համապատասխանաբար 12,4 դմ, 5,08 դմ և 3,6 դմ են։ Գտե՛ք ուղղանկյունանիստի ծավալը և պատասխանը կլորացրե՛ք մինչև հարյուրերորդականները։

226.77

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Կատարե՛ք բաժանում.

ա) 8,368 ։ 2=4,184          դ) 10,5 ։ 7=1,5, 

բ) 17,024 ։ 4=4,256,         ե) 6,25 ։ 125=0,05, 

գ) 0,0225 ։ 15=0,0015,       զ) 10,08 ։ 24=0,42:

ա) 8,368 ։ 2 = 4,184

2) Կատարե՛ք բաժանում.

ա) 40,25 ։ 2,3=17,5 ,           դ) 35,601 ։ 0,01=3560,1 , 

բ) 4,221 ։ 0,63 =6,7,          ե) 0,13464 ։ 0,396 =0,34, 

գ) 30,303 ։ 33,3=0,91          զ) 9,3456 ։ 10,62=0,88 :

3) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) 3,87*2 = 7,74 ,          գ) 0,32*1,5 = 0,48 ,

բ) 8,13*3,03 = 24,6339 ,      դ) 7,25x = 9,425=1,3 ։

4) Ուղղանկյան երկարությունը 26,53 դմ է, իսկ մակերեսը 465,8668 դմ² է։ Գտե՛ք ուղղանկյան լայնությունը։

465,8668:26,53=17,56

Լրացուցիչ(տանը)

5) Կատարե՛ք բաժանում.

ա) 1000 ։ 0,25 =4000,        դ) 1295 ։ 0,37=3500,             է) 888 : 0,37,

բ) 169 ։ 1,3=130 ,             ե) 276 ։ 2,3=120 ,                  ը) 302 : 0,2 ,

գ) 7920 ։ 3,6 =2200,           զ) 10572 ։ 8,81=1200 ,            թ) 4451 : 44,51։

6) Աստղանիշի փոխարեն դրե՛ք համեմատման համապատասխան

նշանը, որպեսզի ստացվի ճիշտ անհավասարություն.

ա) 1234 ։ 26 > 12,34 ։ 26 ,        գ) 0,1901 ։ 2 < 1901 ։ 2 ,

բ) 741 ։ 9,4 = 74,1 ։ 9,4 ,           դ) 7,26 ։ 5,17 < 7260 ։ 5,17 ։

7) Կատարե՛ք բաժանում.

ա) 52,3527 ։ 3,27 ,     գ) (–19,558) ։ (–7,7) ,          ե) (–0,90216) ։ 0,14 ,

բ) (–32,8) ։ (–8,2) ,      դ) 0,1938 ։ 0,51 ,                 զ) (–0,0101) ։(–10,1) :

8) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) (–8) ⋅ 3 = –24,       գ) (–3) ⋅ -7 + 1 = +22,

բ) (–7) ⋅ -6 = +42,        դ) (+8) ⋅ 0+ 1 = +1:

ռաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գտե՛ք իրար հաջորդող այն երկու բնական թվերը, որոնց

գումարը հավասար է 43‐ի:

21+22=43

43-1=42:2=21+1=22

2) Ո՞րն է այն ամենամեծ բնական թիվը, որին բաժանվում են 48 և

64 թվերը։

3072

3) Արտահայտե՛ք կիլոգրամներով.

ա) 7 կգ 344 գ=7,344, գ) 1 կգ 600 գ=1,6, ե) 10 ց 75 կգ=1075 )110 գ=0,110,

բ) 13 կգ 45 գ=13,045, դ) 4 ց 15 կգ 23 գ=415.023, զ) 188 գ=0.188։

4) Փռված անկյան մեջ նրա գագաթից ճառագայթ է տարված այնպես, որ ստացված երկու անկյուններից մեկը 30⁰‐ով մեծ է մյուսից։ Ի՞նչ չափեր ունեն այդ անկյունները։

180-30=150:2=75

75

105

Լրացուցիչ(տանը)

5) Գտե՛ք 17‐ի բազմապատիկ բոլոր երկնիշ թվերը։

17, 34, 51, 68, 85

6) Քառակուսու պարագիծը 240 սմ է։ Գտե՛ք նրա մակերեսը։

3600

Էռնեստ Հեմինգուեյ

ԾԱՆՈԹՈՒԹՅՈՒՆ։ Հանճարեղ գրողներին շատ բառեր անհրաժեշտ չեն: Նրանք կարող են գլուխգործոցներ ստեղծել անգամ մի քանի բառով կամ նախադասությամբ: Ահա այդպիսի մի քանի օրինակ մեծ գրողների աշխատանքներից: Մենք ծանոթ ենք այս հանճարների վեպերին ու ծավալուն այլ ստեղծագործությունների, բայց արժե նաև կարդալ նրանց ամենակարճ պատմվածքները։

Հեմինգուեյն առաջինն էր, ով գրեց 6 բառից բաղկացած ստեղծագործություն: Նրանից հետո շատերը արեցին նման փորձեր:

Մի անգամ Էռնեստը վիճեց իր ընկերների հետ, որ ինքը կգրի աշխարհի ամենալակոնիկ և հուզիչ ստեղծագործությունը: Գրականության հանճարը կարողացավ գրազ շահել ՝ թղթի վրա գրելով վեց բառ.«For sale: baby shoes, never used» «Վաճառվում է ՝ մանկական կոշիկ, երբեք չհագած՝ չմաշված»:

«Ծերունին և ծովը» (1952 թ. համառոտ)

Ծերունին ձկնորսություն է անում իր նավակով Գոլֆստրիմում: Արդեն ութսունչորս օր է՝ նա ոչ մի ձուկ չի որսացել: Առաջին քառասուն օրը նրա հետ է օգնական տղան: Սակայն տղայի ծնողները, տեսնելով, որ նա տուն է վերադառնում առանց որսի, խորհուրդ են տալիս ծով դուրս գալ ուրիշ նավակով և թողնել անհաջողակ ծերունուն: Տղան տխրությամբ է նայում ձեռնունայն վերադարձող ծերունուն և օգնում է նրան ափ հանել դատարկ նավակը:

Գործողությունները զարգանում են Կուբայի փոքրիկ ձկնորսական քաղաքում: Ծերուկ Սանտյագոն սովորեցրել է տղային՝ Մանոլինին, ձուկ որսալ: Ծերունու խրճիթում նրանք զրուցում են վաղվա ձկնորսությունից, այն մասին, որ ծերունու բախտը պիտի վերջապես ժպտա: Զրուցում են սպորտի վերջին նորություններից, բեյսբոլից և հայտնի մարզիկներից, օրինակ՝ Դի Մաջոյից: Երբ ծերուկը քնում է, նրա երազներում չկան կռիվներ, կանայք, կամ մեծ իրադարձություններ: Նա տեսնում է Աֆրիկան և ափ դուրս եկող մեծ առյուծներին:

Առավոտյան ծերունին պատրաստում է նավակը և իրեն օգնող Մանոլինին ասում, որ այսօր հավատում է հաջողությանը:

Ձկնորսական նավերը մեկը մյուսի ետևից դուրս են գալիս ծով: Ծերունին սիրում է ծովը և մտածում է ծովի մասին, որպես կնոջ: Խայծ է դնում կեռիկներին և գցում ջուրը: Սպասում է: Բարձր խոսում է թռչունների և ձկների հետ: Նա զգում է ջրի հատակին կատարվող ամեն բան: Ահա կարթաթելերից մեկը ցնցվեց: Զգում է ահավոր ծանրություն և ուժ, որը ձգում է կարթաթելը: Սկսվում է մի քանի ժամ տևող դրամատիկ պայքարը ծերունու և հսկայական ձկան միջև: Փորձում է քաշել թելը, բայց դա չի հաջողվում: Ափսոսում է, որ տղան իր հետ չէ: Բայց դեռ լավ է, որ ձուկը քաշում է կողմ և ոչ թե ցած:

Անցնում է չորս ժամ: Կեսօր է: Ծերունին մտածում է, որ այսպես երկար չի կարող շարունակվել: Ի վերջո ձուկը կսատկի և նրան հնարավոր կլինի մոտեցնել: Սակայն ձուկը դիմացկուն է:

Գիշեր է: Ձուկը հեռացնում է նավակը ափից: Հեռվում երևում են Հավանայի լույսերը: Ծերունին հոգնած է, բայց չի թողնում կարթաթելը: Մտածում է ձկան մասին: Անգամ խղճում է նրան: Քանի դեռ չի մեռել, չի բաժանվի ձկանից:

Ձուկն արդեն ուժեղ չէ ձգում: Թուլացել է: Սակայն ծերունու ուժերը ևս հատնում են: Վերջապես ձուկը սկսում է երևալ: Այն շատ գեղեցիկ և երկու անգամ մեծ է նավակից: Երևալով ջրի մակերևույթին՝ նորից սուզվում է, և ծերունին ստիպված է լարել ուժերը: Աստծուն չի հավատում, սակայն սկսում է կարդալ «Հայր մերը»: Ուզում է ցույց տալ ձկանը, թե ինչի է ընդունակ մարդը:

Անցնում է ևս մի օր: Ծերունին շեղվելու համար հիշում է բեյսբոլային մրցումները: Հիշում է, թե ինչպես է ձեռնամարտում հաղթում հզոր նեգրին, իսկ հետո որոշում այլևս չձեռնամարտել, որովհետև ձեռքն անհրաժեշտ է նրան ձկնորսության համար:

Պայքարը ձկան հետ շարունակվում է: Ձուկը մե´րթ մոտենում է նավակին, մե´րթ հեռանում: Պատրաստում է տեգը, որ հասցնի ձկանը վերջին հարվածը: Համոզում է ձկանը հանձնվել: Ձուկը սուզվում է:

Երբ ձուկը դուրս է գալիս հաջորդ անգամ, ծերունին հարվածում է: Զգում է սրտխառնոց և թուլություն: Մոտեցնում է ձկանը և կապում նավին: Հաշվում է ձկան արժեքը և կարծում, որ մեծն Դի Մաջոն կարող է հպարտանալ իրենով:

Անցնում է մի ժամ: Երևում է առաջին շնաձուկը: Սկսում է հոշոտել ձկանը: Ծերունին հարվածում է նրան և շնաձուկը իջնում է հատակը՝ իր հետ տանելով տեգը և ձկան մի մեծ կտոր: Ծերունին խորհում է: Մարդուն կարելի է հաղթել, բայց անհնար է ոչնչացնել:

Մի կտոր ձուկ է ուտում: Նկատում է շնաձկների մոտեցող խումբը: Դիմավորում է նրանց թիակին ամրացված դաշույնով: Շնաձկները հարձակվում են ձկան վրա: Ծերունին կռվում է նրանց հետ: Մեկին սպանում է: Ի վերջո շնաձկները ետ են մնում: Նրանք այլևս ուտելու բան չունեն:

Երբ ծերունին հասնում է ափ, բոլորը քնած են: Նրա ձկանից մնացել է միայն կմախքը: Ափին տղան դիմավորում է հոգնատանջ ու լացող ծերունուն: Մանոլինը հանգստացնում է ծերունուն: Հավատացնում է, որ ինքը հաջողություն կբերի նրան և որ շատ հմտություններ ձեռք բերելուց  հետո կկարողանա իսկապես օգտակար լինել:

Առավոտյան ափ են գալիս հարուստ զբոսաշրջիկներ: Զարմանում են ձկան կմախքի չափերի վրա: Մատուցողը փորձում է բացարտրել նրանց նախօրյակին տեղի ունեցած դրաման, սակայն նրանք հեռու են դա հասկանալուց: 

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1.Պատմիր  Էռնեստ Հեմինգուեյի մասին մի քանի նախադասությամբ։

2.Ներկայացրու պատմվածքի իմաստը։

3.Ներկայացրու ծերունուն։

Կետերի փոխարեն գրիր ամբողջ(ողջ),ամեն ինչ կամ բոլոր (ը) բառերը։

Բոլոր նախադասությունները ճիշտ են գրված։

Ամբողջ խնդիրները փորձիր լուծել։

Ողջ խնդրագիրքը արդեն վերջացել է։

Բոլորը վազում էին ինչ- որ մեկի հետևից։

Ողջ ժողովուրդն է սպասում քեզ։

Բոկոր մարդիկ ինչ-որ բանի են սպասում։

Ամբողջ հոտը շարժվեց ձայնի ուղղությամբ։

Բոլոր գառներն ու ուլերը ցրվեցին։

Ողջ աշխարհը ոտքի տակ է տվել։

Բոլոր երկրներում եղել է։

Բոլորը նույն բանն են պնդում։

Ամեն ինչ կրակի բաժին դարձավ։