Category: մայրենի 6

1. Բառերն այբբենական կարգով դասավորի´ր:

Դափնեվարդ, դժոխք, դաշույն, դողդոջուն, դադար, դարձյալ, դաղձ, դաշունահար, դողէրոցք, դդում, դյութել, դժվարըմբռնելի, դարպասապահ, դղրդյուն: (Դադար,դաղձ, դաշույն, դաշունահար, դարձյալ, դարպասապահ, դափնեվարդ, դդում, դժոխք, դժվարըմբռնելի, դղրդյուն, դյութել,դողդոջուն, դողէրոցք)

2. Այբբենական կարգով դասավորի՛ր.

ա) ուսուցիչներիդ անունները
Անի, Անահիտ, Արմենուհի, Լևոն, Հասմիկ, Մենուա, Նարեկ, Նունե, Ռոբերտ

բ) դպրոցում գործածվող առարկաների անունները

աթոռ, գիրք, գրիչ, համակարգիչ, հեռախոս, մատիտ, մատյան, մկնիկ, պայուսակ, սեղան.

գ) անուններն այն առարկաների, որոնք կուզենայիր ունենալ

դռոն, լեգո, խաղալիքներ (եղբորս համար), հեռախոս, հոուերբորդ, շուն,

3․ Տրված բառերի մեջ մտնող հնչյունները գրի՛ր (փակագծում տրված է, թե քանի հնչյուն կա):

Օրինակ՝

եղևնի (7) — յ, ե, ղ, ե, վ, ն, ի:

Տաթև (5)-Տ,ա,թ,ե,վ ամենաերկար (11)-ա,մ,ե,ն,ա,յ,ե,ր,կ,ա,ր երերալ(7)-յ,ե,ր,ե,ր,ա,լ որևէ (6)-վ,ո,ր,ե,վ,է երանգավորել (12)-,յ,ե,ր,ա,ն,գ,ա,վ,ո,ր,ե,լ ոսկոր (6)-վ,ո,ս,կ,ո,ր, անողնաշար (9)-ա,ն,ո,ղ,ն,ա,շ,ա,ր, ամենաողորմելի (14)-ա,մ,ե,ն,ա,վ,ո,ղ,ո,ր,մ,ե,լ,ի:

4․Հաշվի՛ր, թե տրված բառերի մեջ քանի տառ, քանի հնչյուն կա:

Օրինակ՝

երկրպագու — 8 տառ, 9 հնչյուն:

Չնաշխարհիկ-տաս տառ, ինը հնչյուն, սերկևիլ- յոթ տառ, ութ հնչյուն, շնորհակալ-ինը տառ, ութ հնչյուն, եռատերև-յոթ տառ, ինը հնչյուն, քարայր վեց տառ, վեց հնչյուն, Եվրոպա հիգ տառ, վեց հնչյուն:

5․Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված բառերից մեկը:

Քո չքնաղ ծաղկի բույրն է ինձ այստեղ բերել: (բույր, բյուր)

Անթիվ ու բյուր են աստղերը: (բույր, բյուր)

Ասիան երբևէ կհանգստանա՞ պատերազմներից: (Ասիա, Ասյա)

Ասյան երբևէ կհանգստանա՞ իրեն այդքա՜ն հուզող մտքից: (Ասիա, Ասյա)

Սոֆիան գեղեցիկ ու հյուրընկալ քաղաք է: (Սոֆիա, Սոֆյա)

Սոֆյան գեղեցիկ ու նրբանկատ աղջիկ է: (Սոֆիա, Սոֆյա)

6․ Մի բառով գրի՛ր:

ա) Ո՞վ է, որ սովորում է դպրոցում: Այդպես կոչում են նաև նրան, ով որևէ արհեստ է սովորում: Աշակերտ

բ) Ո՞վ է, որ ղեկավարում ու ցուցմունքներ է տալիս, ով առաջին դիրքն է գրավում ու իշխում է: Այսպես են կոչում նաև նրան, ով ճանապարհ է ցույց տալիս, առաջնորդում է: Առաջնորդ

գ) Ինչպե՞ս է կոչվում շինության ուղղահայաց մասը, որ ծառայում է շենքը մասերի բաժանող միջնորմ: Դա նաև բարձր պատնեշ է, պարիսպ: Միջնապատ

դ) Ինչպե՞ս է կոչվում այն հասկացությունը, որով արտահայտում ենք իրերի, երևույթների և իրադարձությունների տևողությունը: Դա չափվում է դարերով, տարիներով, ամիսներով, շաբաթներով, օրերով, ժամերով և այլն: Ժամանակ

ե) Ո՞վ է այն պաշտոնական անձը, որը վարում է դատավարությունը և գործի մասին դատավճիռ կամ որոշում է ընդունում: Դատավոր

զ) Ինչպե՞ս է կոչվում այն հասկացությունը, որով արտահայտվում է գիտակցության մեջ անցյալի տպավորո ւթյունները պահելու և վերականգնելու կարողությունը: Հիշողություն

7․ Նախադասության ընգծwված բառը փոխարինի՛ր տրվածներից մեկով:

Միտք, դեպք, մրցում, պետություն, վիճակ:

Ձեր պետության մեջ այդպիսի բաներ չպիտիլ ինեին:

Դեպքի մասին շատ ուշ իմացավ:

Վիճակն այնքան լարված էր, որ վախենում էր ընկերներին կորցնելուց:

Այդպիսի միտք չեմ ունեցել:

մրցում կազմակերպելիս ինձ էլ տեղյակ պահի՛ր

8․ Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Խոշոր, երկերեսանի, առատ, մեծահռչակ, կեղծավոր, պտղաբեր, երեսպաշտ, վիթխարի, արգավանդ, նշանավոր, շողոքորթ, հանրածանոթ, ահռելի, մեծ, բեղուն, երևելի, խայտաբղետ, ականավոր, բերրի, աժդահա, չալպտուրիկ, բարեբեր, հանրաճանաչ, հսկա, անվանի:

(Խոշոր, վիթխարի, ահռելի, մեծ, աժդահա, հսկա,,)

(երկերեսանի, երեսպաշտ, երևելի, կեղծավոր, շողոքորթ)

(առատ, պտղաբեր, արգավանդ, բեղուն, բերրի, բարեբեր)

(մեծահռչակ, նշանավոր, հանրածանոթ, ականավոր, հանրաճանաչ, անվանի)

(խայտաբղետ, չալպտուրիկ,)

9․ Գրի՛ր տրված բառերի նույնարմատ հականիշները:

Օրինակ՝

կարևոր — անկարևոր

ընդմիջումներով — անընդմեջ:

Գեղեցիկ-տգեղ, հաճելի-տհաճ, մարդկային-անմարկային, գիտուն-տգետ, դուրեկան-անդուր, ուշադիր-անուշադիր, արժանի-անարժան, թևավոր-անթև, ախորժելի-անախորժ, գունեղ-անգույն, բնական-անբնական, խելոք-անխելք, կարևոր-անկարևոր, լուրջ-անլուրջ, անամպ-ամպոտ, տեղյակ-անտեղյակ, լուսավոր-անլույս, գերակշռել-անգերակշիռ, խոսուն-անխոս։

10․ Առածները լրացրո՛ւ ընդգծված բառերի հականիշներով:

Չկա չարիք առանց բարիք:

Ջրի բերածը ջուրը կտանի:

Տերովին տերն է պահել, անտերին գայլն է կերել:

Մտնելուց առաջ միտք արա, թե ոնց դուրս գաս:

Ինչքան գետնի երեսն է, յոթ էնքան գետնի տակն է:

1.Մի անգամ դեպի հարավ չվելիս ծիծեռնակները փորձանքի մեջ ընկան: Այդ տարի Շվեցարիայում ուժեղ ցրտից բոլոր միջատները սատկել էին; Դե, էլ ի՛նչ պիտի ուտեին ծիծեռնակները. չէ՞ որ շատ թռչունների նման նրանք էլ են միջատներով սնվում: Խեղճ ծիծեռնակները սովից ուժասպառ եղան ու վայր ընկան: Բայց Շվեցարիայի բնակիչներն անօգնական չթողեցին նրանց, հավաքեցին, դրեցին տուփերի մեջ ու տարան երկաթուղային կայարան: Այդտեղից էլ հատուկ գնացքով արագ ու ապահով ուղարկեցին հարավ:

2.Տիեզերանավի բոլոր ուղևորներն արդեն տեղերում էին, շարժասանդուղքը հեռացել, դուռն ամուր փակվել էր, և ուղեկցորդուհին թռիչքի մասին էր հայտարարում: Բայց դեռ վախենում էի, որ հանկարծ կզղջան մեզ այդ վտանգավոր թռիչքին թողնելու համար, կիջեցնեն, և մեր բոլոր ջանքերն ապարդյուն կանցնեն: Բայց հանկարծ մի ահավոր աղմուկ սկսվեց, նավը ցնցվեց ու թափով պոկվեց տեղից:
Մխրճվում ենք երկնքի մեջ, սլանում ենք դեպի աստղերը:

2. Տեքստը վերականգնիր՝ պարբերությունները վերադասավորելով։

Ավանդությունն այդ անվան ծագումն այսպես է բացատրում։ Գրիգոր Լուսավորչին տեսիլ է երևում, որ երկնքից հայտնված հրեղեն սյան միջով Քրիստոսը երկիր է իջնում և ձեռքի ոսկե մուրճով ցույց է տալիս Վաղարշապատի Սանդարամետ բլուրը, իբրև տաճարի կառուցման վայր։Այսինքն , դա այն տեղն է, որտեղ իջել է Աստծո միածին որդին՝ Քրիստոսը: Երբ 301 թվականին Հայաստանում քրիստոնեությունը պետական կրոն հայտարարվեց, Մայր տաճարը Վաղարշապատում կառուցվեց և Էջմիածին անվանվեց։Տաճարը հենց այդտեղ էլ հիմնում են և նրան տալիս են Էջմիածին անունը։

Մարդը քարի դարից է բնակություն հաստատել Վաղարշապատ-Էջմիածնի տարածքում։Մեր թվարկությունից առաջ վեցերորդ դարում այստեղ Վարդգեսավան բնակավայն է կառուցվել։Հետագայում, արդեն մեր թվարկության երկրորդ դարում , Արշակունի Վաղարշ Առաջին թագավորը քաղաքը պարսպապատել է , Վաղարշապատ վերանվանել և մայրաքաղաք դարձրել։

Մի անգամ ես ու քույրս՝ Նանեն, գնացինք խաղահրապարակ խաղալու։  Նանեն ճոճորվում էր ճոճանակի վրա։ Այդ ժամանակ ես անցնում էի ճոճանակի դիմացով և․․․ ԲԱԱԱ՜Խ։ Գալիս ենք տուն՝ գլուխս վերք։ Մայրս անհանգստացած ինձ տարավ հիվանդանոց։ Մի բարեհամբույր ու հոգատար բժիշկ անցավ կար դրեց իմ վերքին։ Ես երբեք չեմ մոռանա այդ օրը։   

Առաջադրանքներ

ա) Ընտրեք այն միտքը, որն արտահայտում է առակի գաղափարը (ասելիքը):

•  Երկու նապաստակի ետևից ընկնողը ոչ մեկին չի հասնի:

•  Մարդիկ, ընկնելով շատի ետևից, կորցնում են նաև քիչը:

•  Պետք չէ բավարարվել քչով, պետք է ձգտել ավելիին հասնել:

բ) Ինչո՞ւ այդ միտքը ընտրեցիք: ընտրեցի այդ միտքը, որովհետև մեծամիտ գորտին թվում էր, թե ամեն ինչ իրենցն էր։ Այդ պատճառով էլ զրկվեց ամեն ինչից։

Կարդացե՛ք առակը և լրացրե՛ք միտքը:

Մի որսորդ առյուծի հետք էր փնտրում: Նա փայտահատին հարցրեց, թե չի՛ տեսել արդյոք առյուծի հետքը կամ որջը: Փայտահատը պատասխանեց.

— Ես քեզ հենց իրեն` առյուծին ցույց կտամ:

Որսորդը վախից գունատվեց և դողդողալով շշնջաց.

— Չէ, ինձ միայն հետքն է հարկավոր, ոչ թե առյուծը:

Փայտահատը ձեռքը թափ տվեց, քթի տակ ժպտաց և լուռ հեռացավ վախկոտ որսորդից

Առաջադրանք

• Առակը այն մարդկանց մասին է, որոնք ագահ են ու բացի իրենցից չեն նկատում ոչինչ։
• Վերնագրիր ստացված առակը: Ընտրածդ վերնագիրը պատճառաբանիր:
  Ագահ գորտը և օձը
  Առակում գորտը իրեն պահեց ագահ ու մեծամիտ, որի շնորհիվ օձը բարկացավ և կերավ գորտին
•  Աղվեսն ու խաղողը

Քաղցած աղվեսը տեսավ խաղողի վազը` կախ ընկած ողկույզներով և ուզեց դունչը հասցնել խաղողին, բայց չկարողացավ: Եվ, հեռանալով, ինքն իրեն ասաց. «Դեռ խակ է»:

Առակն այն մարդկանց մասին է, ովքեր չեն հասնում իրենց նպատակին և որակազերծում են այն։

Ուղևորներն ու սոսին

Ամառվա մի օր ուղևորները, կեսօրվա շոգից սաստիկ հոգնած, ճանապարհ էին գնում:

Նրանք տեսան սոսին, մոտեցան և պառկեցին նրա ստվերում` հանգստանալու:

Նայելով սոսու ոստերին` իրար մեջ խոսեցին.

— Բայց ախր անպտուղ է այդ ծառը և մարդկանց համար` անօգուտ: Սոսին նրանց   պատասխանեց.

— Ապերախտ եք դուք, իմ հովանուց օգտվում եք և տեղնուտեղն էլ ինձ անպտուղ ևանօգուտ անվանում:

Առաջադրանք

Առակն այն մարդկանց մասին է, ովքեր օգտվում են ամեն ինչից, բայց միշտ դժգոհ հեռանում են։

Երկուշապտի https://levonjamharyan.school.blog/2022/11/13/%d5%a5%d5%a9%d5%a5-%d5%a5%d5%bd-%d5%b4%d5%a5%d5%ae-%d5%ac%d5%ab%d5%b6%d5%a5%d5%ab%e2%80%a4%e2%80%a4/

Երեքշատի

մայրենի

Ձորեքշապտի

մայրենի

Հինգշապտիhttps://levonjamharyan.school.blog/2022/11/17/%d5%b4%d5%a1%d5%b5%d6%80%d5%a5%d5%b6%d5%ab-33/

Բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր․

Օրինակ՝ ջրաման- ջուր (արմատ)-աման (արմատ)

գնդակ-գունդ (արմատ) ակ (վերջածանց)

միտք-միտ(արմատ) ք (վերջածանց)

ընդհանուր-ընդ (նախդիր) հանւր (արմատ)

աղջնակ-աղջիկ (արմատ) նակ (վերջածանց)

թթենի- թութ (արմատ) ենի (վերջածանց)

ընդամենը- ընդ (նախդիր) ամեն (ամատ)

հանրություն- հանր (արմատ) ություն (վերջանխաց)

գիրք-գիր (արմատ) ք (վերջախանց)

մտազբաղ- միտ (արմատ) ա (հոդակապ) զբաղ (արմատ)

տանձենի-տանձ (արմատ) ենի (վերջածանց)

հանրապետություն-հանր (արմատ) ա (հոդակապ) պետ (արմատ) ություն (վերջանխաց)

2․ Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե:

օր-ցօր, երեսուն-րեք, ան-րևույթ, -ական, -լեկտրա-ներգիա, -ջմիածին, ինչև-, լայն-զր, խուռն-րամ, ծով-զր, կիսա-փ, հր-շ, մանր-աբան, մ-ջք, միջ-րե, ն-րեկ, նրբ-րանգ, ողբ-րգակ, որևից-, չ-ի, պատն-շ, ջ-կ, վեր-լակ, տի-զերք, ցայգ-րգ, քառասուն-րկու:

օրեցօր, երեսուներեք, աներևույթ, էական, էլեկտրաէներգիա, Էջմիածին, ինչև է, լայնեզր, խուռներամ, ծովեզր, կիսաեփ, հրեշ, մանրէաբան, մեջք, միջօրե, նորեկ, նրբերանգ, ողբերգակ, որևից է, չէի, պատնեշ, ջէկ, վերելակ, տիեզերք, ցայգերգ, քառասուներկու:

3․ Կրկնե՛ լ և վերհիշե՛ լ ՝ բաղաձայնների ուղղագրությունը, ուղղագրություն և ուղղախոսություն թեման, ինչպես նաև երկհնչյունները։

Բառախաղ, բառերի վերադասավորումով կազմիր նոր բառեր։

սրահ-հարս

սնար-սանր

դրամ-մարդ

ագռավ-գավառ

վտակ-կտավ

ծառա-առած

շուն-նուշ

Հետևյալ բառից կազմիր նոր բառեր․

Ատամնաբուժական-ատամ, բուժ, բուժական, մանկաբուժ։

Կատակերգություն-կատակ, ։

արևմտահայերեն-արև, հայ, արևելք , արևմուտք, հայասեր

Կազմիր հինգ նախադասություն՝ օգտագործելով դարձվածքներ։

ով աշխատի նա հաց կուտի։

աբուռը ի ներս թալել։

ականջ տալ։

ազատ շունչ առնել։

ազատ թռչուն։