մաթեմ

1) Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք > կամ < նշաններից որևէ մեկն

այնպես, որ ստացվի ճիշտ անհավասարություն.

ա) 5 · 7 > –1, 

բ) 0 < (–3) · (–4), 

գ) (–1) · (–4) > –1,

դ) –4 < 2 · 3, 

ե) (–5) · 2 > 0, 

զ) 5 · 7 < (–4) · (–9)։

2) Կատարե՛ք գործողությունները.

ա) (–2) · (|–4| – |–8|), =8

բ) (|–21|+|+4|) ։ (–5),=-5

գ) ((–3) · (–7) – (–2) · |–4|) · (–6), =-78

դ) (|–9|+|–1|) ։ (18–(–|6|))։=10/12

3) Ո՞ր թվանշանով է վերջանում 5-ի բաժանվող զույգ թիվը։

0 վերգով

4)120-ը 480-ի քանի տոկոսն է։

25%

Լրացուցիչ(տանը)

5) Տրված է երկու կոտորակ։ Առաջին կոտորակի համարիչը 6 անգամ

մեծ է երկրորդ կոտորակի համարիչից, իսկ հայտարարը 5 անգամ

փոքր է երկրորդ կոտորակի հայտարարից։ Ինչի՞ է հավասար

առաջին և երկրորդ կոտորակների հարաբերությունը։

6/5:1/25

6) Թվի կեսի կեսը հավասար է 12-ի։ Գտե՛ք այդ թիվը։

12×4=48

7) Առաջին փականագործին 120 մանրակ պատրաստելու համար

պետք է 3 ժամ, իսկ երկրորդին՝ երկու անգամ ավելի։ Ինչքա՞ն

ժամանակում փականագործները, աշխատելով միասին, կպատրաստեն 600 մանրակ։

120:3=40×2=80

80+40=120

600:120=5

մայրենի

  1. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչավոր մի կենդանի էր գալիս:

Չգիտեի, որ այդքան զորավոր  ես:

Այդտեղ որսորդները երկոտանի զարմանալի կենդանի են տեսել:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը  երկարոտ էր, գույնն էլ՝  դեղնավուն:

 Հայրաբար՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

Մտերմորեն՝ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

Եղբայրաբար օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Թշնամական եք խոսում:

Հարցը  յուրովի լուծեց ու գնաց:

2. Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Սահման չունեցող հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Միջին դարի ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի ամենից մեծ պարտեզում և մեկ ամսյա որոնումներից հետո հազիվ գտնվեց: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շուրջ տեղակայված գյուղերն անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի խոշոր չափի քաղաքները ոչ նկատելի գյուղեր տեսներ:

մայրենի

1 Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր –ոց (-նոց, –անոց) ածանցով: ա) Ծաղիկ, հյուր, ավազակ, մեղու:-ծաղկանոց, հյուրանոց, ավազականոց, մեղվանոց բ) Գոգ, ձեռ, մատ:-գոգնոց, ձեռնոց, մատնոց զ) Կապել, խարտել, սփռել:-կապոց, խարտոց, սփռոց դ) Դրամ, կիլոգրամ, մետր:-դրամանոց, կիլոգրամանոց, մետրանոց ե) Խշշալ, մռնչալ, զռռալ, ոռնալ:-խշշոց, մռնչոց, զռռոց, ոռննոց 2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ: Ա. Հյուսիս-հյուսիսային, լեզու-լեզվանի-լեզվական, հայր-հայրական-հայրություն-հայրացու-հայրաբար, դրախտ-դրախտական-դրախություն, տոն-տոնական-տոնային, նկարիչ-նկարչական-նկարչություն, մեղք-մեղքաբար-մեղավոր, հարս(ն)-հարսնական-հարսնաբար-հարսնություն-հարսնացու, օտար-օտարական-օտարություն-օտարաբար, բազում-բազմական-բազմություն-բազմավոր-բազմույթ, բն(ական)-բնածո-բնույթ-բնական-բնություն-բնականաբար, հան(ել)-հանածո, հաս(նել)-հասույթ, դր(դնել)-դրածո-դրույթ-դրական-դրություն, շահ-շահույթ-շահական, պահ(ել)-պահածո-պահային: Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն: 3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ: Մարդատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպեում կտրել անցնել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան: Դա նույնիսկ ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց ամերիկյան մի համալսարանի գիտնականներ պնդում են, որ այդ իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրյա նոր փոխադրամիջոցի նախագիծ են ներկայացրել: 4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։ Ազատ (ինքնագլուխ, անկաշկանդ, ազատ, անկախ) ոճի ըմբշամարտին հատուկ է հնարների (հնարների, հնարքների, գյուտերի) ազատությունը: Ասենք՝ թույլատրվում է իրավունք է տրվում (իրավունք է տրվում, արտոնվում է) բռնել մրցակցի ոտքը, ոտք թեքել, գցել (շրջել, թավալել, գլորել, գցել): Դասական (ընտիր, դասական, օրինակելի) ոճի մարզիկը ոտքով հնարքների (գյուտերի, հնարքների, հնարների) դիմելու իրավունք (իշխանություն, իրավասության, իրավունք) չունի: Երբ նորից կյանք մտան (ծնվեցին, կյանք մտան) օլիմպիական խաղերը (մրցումները, խաղերը), դրանց ծրագրում տեղ գտավ (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց) դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային բաժանումներ (անջատումներ, ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային: 5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր: Օրինակ՝ ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ: Ծովասուն, ձեռնամարտ:—ծովամարդ, ձեռնասուն Բևեռախույզ, երկրամերձ:—բևեռամերձ, երկրախույզ Ձկնակեր, մարդավաճառ:—մարդակեր, ձկնավաճար 6․ Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել: Պատկերազարդ, բազկաթոռ, ոսկեվառ-ոսկի, մաքսանենգ, կաղնեփայտ-կաղնի, գրկել-գիրկ, լեռնաշղթա, պատուհան, ամառնամուտ, մարդամոտ, ժամացույց, հողագունդ, ջերմանավ, սրտապատառ-սիրտ, ցուցանակ, սիրառատ, գինեվաճառ-գինի վաճառող, գերեվաճառ-գերի վաճառող, բարեգութ-բարի, մատենագիր-մատյան, լուսամուտ-լույս:

մաթեմ 3

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գրե՛ք երեք հաջորդական ամբողջ թվեր, որոնց գումարը հավասար

է 0-ի։

-1+0+1=0

2) Հաշվել.

ա)( -44:4+12:(-3))-134=-149

բ) -12+(-34)-(-21)=25

գ) -34+6-91=-119

դ) -(-56)-(-21)+100=177

ե)-120:2+60=0

3) AB հատվածը C կետով բաժանվում է AC և CB երկու հատվածների։

CB հատվածի երկարությունը AC հատվածի երկարության 2/3-ն է։

Գտե՛ք AB հատվածի երկարությունը, եթե CB հատվածի երկարությունը 24 սմ է։

24:2×3+24=60

4) Արույրը 60 % պղնձի և 40 % ցինկի համաձուլվածք է։ Արույր պատրաստելու համար վառարանի մեջ դրել են ցինկ և 210 կգ պղինձ։

Որքա՞ն ցինկ են դրել վառարանի մեջ։ Որքա՞ն արույր կստացվի։
210+140=350 ,210×40:60=140

Լրացուցիչ(տանը)

5) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (35 – 17) – 20=8, դ) (29 – 64) + 23=-12, է) (–39 –21) + 11=-7,

բ) (–43 – 14) – 32=3, ե) (–30 – 21) + 56=47, ը) (16 – 33) – 50=33,

գ) (–74 + 27) – 15=-32, զ) (81 – 45) – 60=-24, թ) (–18 + 6) – 39=27:

6) Հաշվե՛ք.

ա) | – 4 – *|,=1 եթե աստղանիշի փոխարեն գրված լինի –3 թիվը,

բ) |5 – * – 8|=4, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի –9 թիվը,

գ) |* – 2| + |* – (–1)|=9, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի 6 թիվը։

7) Քաղաքից դուրս եկավ մի մեքենա, որի արագությունը 80 կմ/ժ էր։ 

հետո նրա հետևից շարժվեց մեկ ուրիշ մեքենա, որի արագությունը 

90 կմ/ժ էր։ Քաղաքից դուրս գալուց ինչքա՞ն ժամանակ անց 

երկրորդ մեքենան առաջինից 20 կմ առաջ անցած կլինի։

8) Գտնել բաց թողած թիվը.

10-10-q-13.png

մայրենի

  1. Բացատրի´ր նշված «ձմեռային» դարձվածքների իմաստները.
    Ա) կյանքի ձմեռ-ծերություն
    Բ) անձյուն ձմեռ-անհոգ ծերություն
    Գ) անցյալ ձմռան ձյուն-հին պատմություն
    Դ) գլխին ձյուն գալ-փորձանքի գալ
  2. Այբբենական կարգի հակառակ հաջորդականությամբ թվարկի´ր այս տարի սովորածդ ամենակարևոր բառերը։
    ֆուտբոլ, օրրան, ԵՎա (քրոջս անունը), քառյակ, փայտփորիկ, ուխտ, ցուցանմուշ, րաբունի, տիեզերք, վարս, սիմֆոնիա, ռնգեղջյուր, ջախջախել, պարտաճանաչ, չղջիկ, որոնել, շնաձուկ, նողկանք, յուրահատուկ, միմյանց, ճողոպրել, ղժժոց, ձգձգել, հանրապետություն, կսմթել, ծերունազարդ, խնջույք, լեռնաշղթա, իրավապահ, ժանիք, թանկարժեք, ընկույզ, էակ, զարթուցիչ, երեկո, դժբախտ, գժտվել, բազմերանգ, արգավանդ
  3. Գրի´ր, թե նշված թվականներից յուրաքանչյուրը ո՞ր ստեղծագործությունների վերնագրերում է քեզ հանդիպել:
    Ա) երեք- Երեք խոզուկ
    Բ) տասներկու-տասներկու ամիս
    Գ) քառասուն-Ալի Բաբան և քառասուն ավազակները։
    Դ) հազար-հազար ու մի գիշեր
  1. Բացատրի´ր երեք դարձվածքների իմաստները և գտի´ր ավելորդ արտահայտությունը, որը չունի դարձվածային իմաստ:
  • Ա) կարապի երգ —վերջին երգ
  • Բ) ճնճղուկի սիրտ-չկա իմաստ
  • Գ) հավի խելք- խելք չունեցող
  • Դ) ծիծեռնակի ձայն-բարակ ձայն
  1. Եթե հնարավոր լիներ, խաղալիքների փոխարեն ի՞նչ բառ-մաղթանքներով կզարդարեիր տոնածառը: Ի՞նչ բառ-մաղթանքով կզարդարեիր տոնածառի գագաթը:
    ընտանիք, հայրենիք (գագաթին), կյանք, ընկեր, հույս, լույս, հարմարավետություն, վստահություն, ջերմություն, լավություն։
  2. Նշված բառերից տառեր օգտագործելով ու վերադասավորելով՝ հավաքի´ր այլ բառեր:
    Եղջերվասահնակ-սահնակ-սանր-հարս-նավ-հավ-վաղ-հնար, ցրտաշունչ-ցուրտ-շուն-շունչ-տուն-նուշ-ցան-աշուն, ձյունաճերմակ-ձյուն-ճերմակ-մայր-երամ-մերան-աճյուն-մուկ-ձուկ-մերկ-ձու, խնդրանք-քար-քնար-դար-քանդ, քաղցրավենիք-քաղցր-քաղց-Եվա-քենի-աղվերան-աղի-աղ-ցանք-քար-քաղաք-Իրաք-Իրան-իր-քեն, տարեմուտ-մուր-տուր-տուտ-ամուր-երամ-տատ-մատ:
  3. Փոխադրի՛ր արևմտահայերեն հատվածը արևելահայերեն:
    Կաղանդ պապա,-Ձմեռ Պապի
    Որքան կրնաս, շուտ եկուր,-Որքան կարող էս, շուտ արի,
    Ալ չեմ վախնար, ես կը սիրեմ քեզ հիմա․-Էլ չեմ վախենում, ես սիրում եմ քեզ հմա,
    Դուն մի նայիր իմ բառերուս կցկտուր-Դու մի նայիր իմ բառերը կցկտուր,
    Դէմքիս գոյնին ու քայլերուս դողահար։-Դեմքիս գույնը ու քայլերս դողահար։
  4. Բացատրի´ր «մարդ» բառի հոմանիշների ծագումը, իմաստները;
    Ա) մահկանացու-մահացող
    Բ) ադամորդի-մարդ
    Գ) հողածին –հողից ծնված
  1. Պատկերացրո´ւ՝ Ձմեռ պապը քեզ խնդրել է գրել իր ամանորա ուղերձի խոսքը՝ աշխարհի բոլոր մանուկներին ուղղված: ( Գրի´ր այդ ուղերձը՝ օգնիր նրան) ։

    Սիրելի մանուկներ, շոտով կգա նոր տարին։ Ցանկանում եմ բոլորիդ խաղաղություն, ուրախություն, հաջողություն ուսման մեջ։ Թող հաջորդ տարին լինի երազանքներ ու նպատակների իրագործման տարի։

մաթեմ

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Կոորդինատային ուղղի վրա պատկերեք A(-2) և B(3) կետերը: Գտնել A և B կետերի հեռավորությունը:

և իրենց հեռավորությունը 5

2) A կետի կոորդինատը –4 է։ Նրա ո՞ր կողմում է գտնվում և նրանից 

քանի՞ միավոր հեռավորություն ունի B կետը, եթե վերջինիս 

կոորդինատն է՝

ա) –8, բ) 1, գ) +6, դ) -10։

A B=4 A C=5 A D=10 A E=6

3) Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3), B (+7), C(–6), D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը:

4) Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք –7, –5, –2, 0, +1, +4, +8, +10 

թվերին համապատասխանող կետերը։ 

Լրացուցիչ(տանը)

5)Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8), 

F (–2), G (–10) կետերից ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ, և ո՞րը՝ ամենից 

աջ։

ամենա աջը=E ամենա ձախը =G

6) Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք 

նաև՝

ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ,

բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ։

7) Կոորդինատային ուղղի վրա քանի՞ բնական թիվ է գտնվում 

հետևյալ թվերի միջև. 

 ա) –6 և 2=1, բ) 0 և 5=4, գ) -7 և 7=6:

8)* Գտնել բաց թողած թիվը.

10-10-q-11.png

13

մայրենի

1․ Բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր

խնդրագիրք-խնդիր-ա-գիրք 

մեծամիտ-մեծ-ա-միտ

համակարգիչ-համ-ա-կարգ-իչ

գնդասեղ-գունգ-ասեղ

անդադար-ան-դադար

հնարամիտ-հնար-ա-միտ

հանրահայտ-հանր-ա-հայտ

դեղձենի-դեղձ-ենի

2․ Կետերի փոխարեն գրի՛ր յա, իա կամ եա: Բառարանով ստուգի՛ր՝ ճի՞շտ ես գրել:Միմյանց, քվեարկություն, որդյակ, յասաման, քիմիական, հեքիաթային, ոսկյա, հրեական, դաստիարակություն, սենյակ, կրիա, Անդրեաս, Եղիազարյան, կյանք:

3․ Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված բառերից մեկը:Շոշափեց ու տեսավ, որ խեղճ կենդանու ողը կոտրվել է: (ող, ոխ) Ոխը սրտում որ մնա, թույն կդառնա, կքայքայի սիրտը: (ող, ոխ)Երբ երեկոյան հետ թռան, տեսան, որ իրենց բույնը գրավել է անծանոթ մի թռչուն: (բույն, բուն)Մի քանի հոգի ձեռք ձեռքի էին տվել ու փորձում էին գրկել հինավուրց ծառի վիթխարի բունը: (բույն, բուն)Մոտակայքում ապրողներն այնքան են վարժվել Վիկտորիայի  շառաչին, որ դրան էլ ուշադրություն չեն դարձնում: (Վիկտորիա, Վիկտորյա) Տնեցիներն այնքան են վարժվել Վիկտորյայի անտեղի լացուկոծին, որ դրան էլ ուշադրություն չեն դարձնում: (Վիկտորիա, Վիկտորյա)

4․ Նախադասությունները կետադրի՛ր․Երկինքը կամաց-կամաց ամպեց, և սկսեց անձրևել: Հայրը խոժոռվեց, ու տղան հասկացավ որ պիտի լռի:Բժիշկը բամբակ է ուզում, որ վերքը մաքրի:Իսկական կրակ է, երեխա չէ:Գետափին մի քար կա, որի վրա պառկում էր լողանալուց հետո: Այդ մարդու սիրտը քար է, երբեք ոչ մեկին չի ներում։

5․ Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե:մանրէսպան, միջօրե, լայնէկրան, երբևիցե, այժմեական, ամենաէական, աներկյուղ, առերևույթ, առէջ, բազկերակ, գետեզր, գոմեշ, դողէրոցք, ելևէջ, եղերերգ, երբևէ, ինչևիցէ, մանրէ, հնէաբան, մանրէ, նախօրե, չեն, չէիր, որևէ, չէինք, ստորերկրյա: 

մաթեմ


8․A քաղաքից միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա։ 8 ժամ հետո որքա՞ն կլինի նրանց միջև եղած հեռավորությունը, եթե առաջին ավտոմեքենան ժամում անցնում է 60կմ, իսկ երկրորդը՝ 80 կմ։

160

9․ Գնացքը  2 օրում միևնույն արագությամբ անցավ 1620կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը  նա ճանապարհի վրա  ծախսեց 10 ժամ, իսկ երկրորդ օրը՝ 2 ժամ պակաս։ Որքա՞ն ճանապարհ նա անցավ առաջին օրը։

900կմ

1070% արծաթ պարունակող արծաթի և ոսկու համաձուլվածքում արծաթը 16կգ-ով ավելի է քան ոսկին։Քանի՞ գրամ ոսկի է պարումակում համաձուլվածքը:

1/1

12