Այդտեղ որսորդները երկոտանիզարմանալի կենդանի են տեսել:
Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը երկարոտ էր, գույնն էլ՝ դեղնավուն:
Հայրաբար՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:
Մտերմորեն՝ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:
Եղբայրաբար օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:
Թշնամական եք խոսում:
Հարցը յուրովի լուծեց ու գնաց:
2. Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:
Սահման չունեցող հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Միջինդարի ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի ամենից մեծ պարտեզում և մեկամսյա որոնումներից հետո հազիվ գտնվեց: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շուրջ տեղակայված գյուղերն անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի խոշոր չափի քաղաքները ոչ նկատելի գյուղեր տեսներ:
1․Տրվածբառերիցնորբառերկազմի՛ր –ոց (-նոց, –անոց) ածանցով:
ա) Ծաղիկ, հյուր, ավազակ, մեղու:-ծաղկանոց, հյուրանոց, ավազականոց, մեղվանոց
բ) Գոգ, ձեռ, մատ:-գոգնոց, ձեռնոց, մատնոց
զ) Կապել, խարտել, սփռել:-կապոց, խարտոց, սփռոց
դ) Դրամ, կիլոգրամ, մետր:-դրամանոց, կիլոգրամանոց, մետրանոց
ե) Խշշալ, մռնչալ, զռռալ, ոռնալ:-խշշոց, մռնչոց, զռռոց, ոռննոց
2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով
բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:
Ա. Հյուսիս-հյուսիսային, լեզու-լեզվանի-լեզվական, հայր-հայրական-հայրություն-հայրացու-հայրաբար,
դրախտ-դրախտական-դրախություն,
տոն-տոնական-տոնային, նկարիչ-նկարչական-նկարչություն, մեղք-մեղքաբար-մեղավոր, հարս(ն)-հարսնական-հարսնաբար-հարսնություն-հարսնացու,
օտար-օտարական-օտարություն-օտարաբար,
բազում-բազմական-բազմություն-բազմավոր-բազմույթ,
բն(ական)-բնածո-բնույթ-բնական-բնություն-բնականաբար,
հան(ել)-հանածո, հաս(նել)-հասույթ, դր(դնել)-դրածո-դրույթ-դրական-դրություն, շահ-շահույթ-շահական, պահ(ել)-պահածո-պահային:
Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն:
3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:
Մարդատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպեում կտրել անցնել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան: Դա նույնիսկ
ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց
ամերիկյան մի համալսարանի
գիտնականներ պնդում են, որ այդ
իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրյա նոր փոխադրամիջոցի նախագիծ են ներկայացրել:
4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։Ազատ (ինքնագլուխ,
անկաշկանդ, ազատ, անկախ) ոճի ըմբշամարտին հատուկ է հնարների (հնարների, հնարքների, գյուտերի) ազատությունը:
Ասենք՝ թույլատրվում էիրավունք
է տրվում(իրավունք է տրվում, արտոնվում է) բռնել
մրցակցի ոտքը, ոտք թեքել, գցել(շրջել,
թավալել, գլորել, գցել): Դասական(ընտիր,
դասական, օրինակելի) ոճի մարզիկը ոտքով հնարքների (գյուտերի, հնարքների, հնարների) դիմելու իրավունք(իշխանություն,
իրավասության, իրավունք) չունի: Երբ նորից կյանք մտան (ծնվեցին, կյանք մտան)
օլիմպիականխաղերը
(մրցումները, խաղերը), դրանց ծրագրում տեղ գտավ (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց)
դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային բաժանումներ(անջատումներ,
ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային:
5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ
բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:
Օրինակ՝
ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ:
Ծովասուն, ձեռնամարտ:—ծովամարդ,
ձեռնասունԲևեռախույզ, երկրամերձ:—բևեռամերձ,
երկրախույզՁկնակեր, մարդավաճառ:—մարդակեր, ձկնավաճար6․ Հնչյունափոխված
արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ
հնչյունափոխություն է կատարվել:Պատկերազարդ, բազկաթոռ, ոսկեվառ-ոսկի,
մաքսանենգ, կաղնեփայտ-կաղնի, գրկել-գիրկ, լեռնաշղթա,
պատուհան, ամառնամուտ, մարդամոտ, ժամացույց, հողագունդ, ջերմանավ, սրտապատառ-սիրտ,
ցուցանակ, սիրառատ, գինեվաճառ-գինի վաճառող, գերեվաճառ-գերի
վաճառող, բարեգութ-բարի, մատենագիր-մատյան,
լուսամուտ-լույս:
Բացատրի´ր նշված «ձմեռային» դարձվածքների իմաստները. Ա) կյանքի ձմեռ-ծերություն Բ) անձյուն ձմեռ-անհոգ ծերություն Գ) անցյալ ձմռան ձյուն-հին պատմություն Դ) գլխին ձյուն գալ-փորձանքի գալ
Այբբենական կարգի հակառակ հաջորդականությամբ թվարկի´ր այս տարի սովորածդ ամենակարևոր բառերը։ ֆուտբոլ, օրրան, ԵՎա (քրոջս անունը), քառյակ, փայտփորիկ, ուխտ, ցուցանմուշ, րաբունի, տիեզերք, վարս, սիմֆոնիա, ռնգեղջյուր, ջախջախել, պարտաճանաչ, չղջիկ, որոնել, շնաձուկ, նողկանք, յուրահատուկ, միմյանց, ճողոպրել, ղժժոց, ձգձգել, հանրապետություն, կսմթել, ծերունազարդ, խնջույք, լեռնաշղթա, իրավապահ, ժանիք, թանկարժեք, ընկույզ, էակ, զարթուցիչ, երեկո, դժբախտ, գժտվել, բազմերանգ, արգավանդ
Գրի´ր, թե նշված թվականներից յուրաքանչյուրը ո՞ր ստեղծագործությունների վերնագրերում է քեզ հանդիպել: Ա) երեք- Երեք խոզուկ Բ) տասներկու-տասներկու ամիս Գ) քառասուն-Ալի Բաբան և քառասուն ավազակները։ Դ) հազար-հազար ու մի գիշեր
Բացատրի´ր երեք դարձվածքների իմաստները և գտի´ր ավելորդ արտահայտությունը, որը չունի դարձվածային իմաստ:
Ա) կարապի երգ —վերջին երգ
Բ) ճնճղուկի սիրտ-չկա իմաստ
Գ) հավի խելք- խելք չունեցող
Դ) ծիծեռնակի ձայն-բարակ ձայն
Եթե հնարավոր լիներ, խաղալիքների փոխարեն ի՞նչ բառ-մաղթանքներով կզարդարեիր տոնածառը: Ի՞նչ բառ-մաղթանքով կզարդարեիր տոնածառի գագաթը: ընտանիք, հայրենիք (գագաթին), կյանք, ընկեր, հույս, լույս, հարմարավետություն, վստահություն, ջերմություն, լավություն։
Նշված բառերից տառեր օգտագործելով ու վերադասավորելով՝ հավաքի´ր այլ բառեր: Եղջերվասահնակ-սահնակ-սանր-հարս-նավ-հավ-վաղ-հնար, ցրտաշունչ-ցուրտ-շուն-շունչ-տուն-նուշ-ցան-աշուն, ձյունաճերմակ-ձյուն-ճերմակ-մայր-երամ-մերան-աճյուն-մուկ-ձուկ-մերկ-ձու, խնդրանք-քար-քնար-դար-քանդ, քաղցրավենիք-քաղցր-քաղց-Եվա-քենի-աղվերան-աղի-աղ-ցանք-քար-քաղաք-Իրաք-Իրան-իր-քեն, տարեմուտ-մուր-տուր-տուտ-ամուր-երամ-տատ-մատ:
Փոխադրի՛ր արևմտահայերեն հատվածը արևելահայերեն: Կաղանդ պապա,-Ձմեռ Պապի Որքան կրնաս, շուտ եկուր,-Որքան կարող էս, շուտ արի, Ալ չեմ վախնար, ես կը սիրեմ քեզ հիմա․-Էլ չեմ վախենում, ես սիրում եմ քեզ հմա, Դուն մի նայիր իմ բառերուս կցկտուր-Դու մի նայիր իմ բառերը կցկտուր, Դէմքիս գոյնին ու քայլերուս դողահար։-Դեմքիս գույնը ու քայլերս դողահար։
Պատկերացրո´ւ՝ Ձմեռ պապը քեզ խնդրել է գրել իր ամանորա ուղերձի խոսքը՝ աշխարհի բոլոր մանուկներին ուղղված: ( Գրի´ր այդ ուղերձը՝ օգնիր նրան) ։
Սիրելի մանուկներ, շոտով կգա նոր տարին։ Ցանկանում եմ բոլորիդ խաղաղություն, ուրախություն, հաջողություն ուսման մեջ։ Թող հաջորդ տարին լինի երազանքներ ու նպատակների իրագործման տարի։
2․ Կետերի փոխարեն գրի՛ր յա, իա կամ եա: Բառարանով ստուգի՛ր՝ ճի՞շտ ես գրել:Միմյանց, քվեարկություն, որդյակ, յասաման, քիմիական, հեքիաթային, ոսկյա, հրեական, դաստիարակություն, սենյակ, կրիա, Անդրեաս, Եղիազարյան, կյանք:
3․ Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված բառերից մեկը:Շոշափեց ու տեսավ, որ խեղճ կենդանու ողը կոտրվել է: (ող, ոխ) Ոխը սրտում որ մնա, թույն կդառնա, կքայքայի սիրտը: (ող, ոխ)Երբ երեկոյան հետ թռան, տեսան, որ իրենց բույնը գրավել է անծանոթ մի թռչուն: (բույն, բուն)Մի քանի հոգի ձեռք ձեռքի էին տվել ու փորձում էին գրկել հինավուրց ծառի վիթխարի բունը: (բույն, բուն)Մոտակայքում ապրողներն այնքան են վարժվել Վիկտորիայի շառաչին, որ դրան էլ ուշադրություն չեն դարձնում: (Վիկտորիա, Վիկտորյա) Տնեցիներն այնքան են վարժվել Վիկտորյայի անտեղի լացուկոծին, որ դրան էլ ուշադրություն չեն դարձնում: (Վիկտորիա, Վիկտորյա)
4․ Նախադասությունները կետադրի՛ր․Երկինքը կամաց-կամաց ամպեց, և սկսեց անձրևել: Հայրը խոժոռվեց, ու տղան հասկացավ որ պիտի լռի:Բժիշկը բամբակ է ուզում, որ վերքը մաքրի:Իսկական կրակ է, երեխա չէ:Գետափին մի քար կա, որի վրա պառկում էր լողանալուց հետո: Այդ մարդու սիրտը քար է, երբեք ոչ մեկին չի ներում։
8․A քաղաքից միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու ավտոմեքենա։ 8 ժամ հետո որքա՞ն կլինի նրանց միջև եղած հեռավորությունը, եթե առաջին ավտոմեքենան ժամում անցնում է 60կմ, իսկ երկրորդը՝ 80 կմ։
160
9․ Գնացքը 2 օրում միևնույն արագությամբ անցավ 1620կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը նա ճանապարհի վրա ծախսեց 10 ժամ, իսկ երկրորդ օրը՝ 2 ժամ պակաս։ Որքա՞ն ճանապարհ նա անցավ առաջին օրը։
900կմ
10. 70% արծաթ պարունակող արծաթի և ոսկու համաձուլվածքում արծաթը 16կգ-ով ավելի է քան ոսկին։Քանի՞ գրամ ոսկի է պարումակում համաձուլվածքը: