Ժամհարյան Լեվոն

1․Որտե՞ղ է ՀՀ-ում ամպամած օրերի թիվը ամենաքիչը և որքա՞ն է։

Արարատյան դաշտում՝ մոտ 20–25 օր։

2․Հայաստանում որտե՞ղ են գրանցվել ամանաբարձր և ամենացածր ջերմաստիճանները։

Ամենաբարձր Մեղրիում, ամենացածր Աշոցքում։

3․Ինչպիսին է ՀՀ-ում կլիման աշնանը,գարնանը,ամռանը և ձմռանը։

Գարուն՝ փոփոխական և անձրևոտ։ Ամառը շոգ և չոր։ Աշունը տաք և մեղմ։ Ձմեռ ցուրտ և ձյունառատ։

4․Նկարագրի՛ր Հայաստանում տեղումնների բաշխվածությունը, ինչպես նաև տարբեր ամիսներին ի՞նչ կարող ենք նկատել։

Տեղումները շատ են լեռնային շրջաններում, քիչ հովիտներում և դաշտավայրերում։ Գարնանն ու աշնանը տեղումները շատանում են, ամռանը հաճախ լինում են կարճատև անձրևներ, ձմռանը ձյուն։

5․Վերընթաց գոտիականություն ասեկով ին՞չ ես հասկանում։

Բնության և կլիմայի փոփոխությունը բարձրությունից կախված կոչվում է վերընթաց գոտիականություն։

6․Թվարկե՛լ ՀՀ ութ վերընթաց կլիմայական գոտիները։

Անապատային Կիսանապատային Չոր տափաստանային Տափաստանային Անտառային Մերձալպյան Ալպյան Ձյունամերձ

7․Նշե ՛ք ՀՀ տարածքում ջերմության և խոնավության տեղաբաշխման հիﬓական
օրինաչափություները:

Ջերմաստիճանը նվազում է բարձրության հետ, իսկ խոնավությունը հիմնականում ավելանում է։

8․Համեմատիր, թե ինչպիսի եղանակ է լինում քո բնակավայրում տարվա տարբեր եղանակներին։

Ամռանը շոգ է, ձմռանը՝ ցուրտ, գարնանը և աշնանը եղանակը փոփոխական է։

Ին՞չ նշանավոր լեռներ կան հրաբխային լեռնավահանների մարզում։

Արագած լեռ, Աժդահակ լեռ, Իշխանասար։

Ին՞չ է սարահարթը։

Սարահարթը բարձրադիր հարթ տարածք է։

Թվարկե՛ք ՀՀ-ում մի քանի սարահարթեր։

Շիրակի սարահարթ, Լոռու սարահարթ, Սյունիքի սարահարթ։

Ինչ գոգոավորությունների է բաժանվում Միջնարաքսյան գոգավորության մարզը։

Արարատյան դաշտ, Շիրակի դաշտ, Մասիսի դաշտ։

Լեռնավահանների հարևանությամբ գոյացել են առանձին հրաբխային լեռնազանգվածներ, թվարկե՛ք դրանցից երեքը։

Արմաղան լեռ, Արա լեռ, Փորակ լեռ։

Ո՞րն է ՀՀ ամենաբարձր լեռը։

Արագած լեռը 4090 մ։

Որտե՞ղ է ամենացածր կետը։

Արաքս գետի հովտում մոտավոր 375 մ։

Ո՞ր մարզերն են ամենալեռնայինը։

Սյունիքի մարզ, Գեղարքունիքի մարզ, Վայոց ձորի մարզ։

Ի՞նչ առավելություն ունի հարթավայրում ապրելը։

Հեշտ է զարգացնել գյուղատնտեսությունը, կառուցել ճանապարհներ և բնակավայրեր։

Ի՞նչ բարձրության տարբերություն կա Հայաստանի ամենաբարձր և ամենացածր կետերի միջև։

Մոտավոր 3715 մ։

Ի՞նչ է ջրագրական ցանցը։

Ջրագրական ցանցը երկրի տարածքում գտնվող բոլոր գետերի, լճերի, աղբյուրների և ջրային հոսքերի ամբողջությունն է։

Որո՞նք են Հայաստանի երկու գետային ավազանները։

Կուր գետ ավազանը և Արաքս գետ ավազանը

Ո՞ր գետերն են թափվում Կուրի ավազան։

Դեբեդ գետը, Աղստև գետը և մասամբ Ախուրյան գետը

Թվարկե՛լ մի քանի գետ որոնք պատկանում են Արաքսի ավազանով։

Հրազդան գետ Որոտան գետ Արփա գետ Քասախ գետ

Ո՞ր գետն է սկիզբ առնում Սևանա լճից։

Հրազդան

Ի՞նչ սնում ունեն գետերը։

ձնային սնում, անձրևային սնում, ստորերկրյա ջրային սնում։
Հայաստանում հիմնականում գերակշռում է ձնային սնումը։

Ի՞նչ նշանակություն ունեն գետերը։

օգտագործվում են խմելու ջրի համար, ոռոգման համար, էլեկտրաէներգիա ստանալու համար, ձկնաբուծության և տնտեսության մեջ, նաև բնության և մարդկանց կյանքի համար կարևոր դեր ունեն։

Տեսակ և Պոպուլյացիա
Տեսակը դա նման առանձնյակների խումբն է, որոնք ունեն նույն կառուցվածքը ու կարող են իրար հետ բազմանալ: Իսկ պոպուլյացիան տեսակի մի մասն է, որը ապրում է մի որոշակի տեղում: Կարելի է ասել որ պոպուլյացիան էվոլյուցիայի միավորն է, որովհետև փոփոխությունները սկսվում են հենց այնտեղ:

Էվոլյուցիայի գլխավոր ուղիները

Էվոլյուցիան ունի երեք հիմնական ճանապարհ, որոնցով կենդանիները կամ բույսերը զարգանում են.

Արոմորֆոզ. Սա ամենամեծ փոփոխությունն է: Օրինակ, երբ ձկները դարձան ցամաքային կենդանի, կամ երբ առաջացավ սիրտը ու թոքերը: Դա բարձրացնում է կազմավորման մակարդակը ու օգնում է ապրել նոր տեղերում:

Իդեոադապտացիա. Սրանք փոքր հարմարանքներ են: Կառուցվածքը չի բարդանում, պարզապես կենդանին հարմարվում է իր միջավայրին: Օրինակ՝ թռչունների կտուցների ձևը կամ կենդանիների գույնը, որ թաքնվեն: Սա օգնում է ավելի լավ ապրել նույն պայմաններում:

Ընդհանուր դեգեներացիա. Սա հակառակն է՝ երբ կառուցվածքը պարզվում է: Սովորաբար սա լինում է մակաբույծների մոտ: Օրինակ՝ որդերը, որոնք ապրում են ուրիշի մեջ, կորցնում են աչքերը կամ մարսողության օրգանները, որովհետև իրենց դա պետք չի:

1)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերն են՝ 5 և 12:
ա)Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը:
P =5+12+13= 30
բ)Գտե՛ք ներքնաձիգի միջնակետի հեռավորությունը ուղիղ անկյան գագաթից։
13/2
գ)Գտե՛ք եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավղի երկարութունը:
2

2) ABC եռանկյունում BC = 16: AB կողմի միջնուղղահայացը AC կողմը հատում է D կետում։ Գտե՛ք AC կողմի երկարությունը, եթե BCD եռանկյան պարագիծը 36 է:

AC=20

3) Տրված են a{-1;5} և B {5; -3} վեկտորները: Գտե՛ք a + b վեկտորի երկարությունը:

√20=2√5

4) Գտե՛ք x–ը, եթե a {x; 3} և {2; -3} վեկտորների սկալյար արտադրյալը 9 է:

x=9

5)Հավասարասրուն սեղանի անկյունագիծը 10 է և մեծ հիմքի հետ կազմում է 45°։
ա)Գտե՛ք սեղանի մակերեսը:
S=50
բ)Գտե՛ք սեղանի բարձրությունը:
h=5√2
գ)Գտե՛ք սեղանի միջին գիծը:
5√2

6)Եռանկյան կողմերը հարաբերում են ինչպես 3 : 6 : 7 : Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը, եթե ամենամեծ կողմը 49 է։

P = 21 + 42 + 49 = 112

7)ABCD ուղղանկյան A անկյան կիսորդը BC կողմը հատում է K միջնակետում, իսկ AB = 4: Գտե՛ք ուղղանկյան պարագիծը։
P=24

1)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերից մեկը 7 է, իսկ եռանկյան արտագծած շրջանագծի կենտրոնի հեռավորությունը այդ էջից 12 է:
ա)Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը:
P = 7+√527+24
բ)Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը։
7√527/2

2)Գտե՛ք եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղի երկարությունը։

12

3)ABC եռանկյան մեջ <A = 50^o , <B = 80^o , AK-ն կիսորդ է։ Գտե՛ք AKC անկյունը:

75^o

4)O-ն ABC եռանկյանը ներգծած շրջանագծի կենտրոնն է: Ի՞նչ հարաբերությամբ մասերի է բաժանում AO ուղիղը BC կողմը, եթե AB = 6, AC = 15 :

2 : 5

5)Գտե՛ք կանոնավոր եռանկյան գագաթի հեռավորությունը հանդիպակաց կողմը 1:2 հարաբերությամբ բաժանող կետից, եթե եռանկյան կողմը 9 է:

3√7

6)Տրված են A(2; 3) և C(2; 5) կետերը: Գտե՛ք AC հատվածի միջնակետի կոորդինատները:

(2 ; 4)

7)Շրջանագծին արտագծած հավասարասրուն սեղանի պարագիծը 40 է, իսկ շրջանագծի շառավիղը՝ 4:
ա)Գտե՛ք սեղանի փոքր հիմքը։

8
բ)Գտե՛ք սեղանի մակերեսը։

80

1)ABCD զուգահեռագծի մեջ AB = 18, AD = 20, <ABC = 150^օ:
Գտե՛ք զուգահեռագծի պարագիծը։
P=2AB+2AD=76
Գտե՛ք զուգահեռագծի մակերեսը։
1800
Գտե՛ք B գագաթից տարված մեծ բարձրությունը։
100

2)K կետը AB հատվածի կետ է, որում՝ AK : KB = 7/4 : Գտե՛ք AK և KB հատվածների երկարությունը, եթե AB = 33 :

AK = 21
KB = 12

3)O կենտրոնով շրջանագծի AB տրամագիծը և CD լարը հատվում են M կետում: AM = 2, MB = 16 , իսկ CM : MD = 1/2 : Գտե՛ք MD հատվածի երկարությունը։

MD = 8

4)ABC եռանկյունում AB = 8, BC = 11, AC = 14 : Գտե՛ք BK հատվածի
երկարությունը, եթե AK-ն A անկյան կիսորդն է:

BK = 4
KC = 7

5)Գտե՛ք y-ների առանցքին զուգահեռ և A(–6; 4) կետով անցնող ուղղի
հավասարումը։

x = −6

6)Գտե՛ք |a| = 6, |b| = 8 երկարությամբ վեկտորների սկալյար արտադրյալը
եթե դրանց կազմած անկյունը 60° է:

24

7)Ուղղանկյուն սեղանի փոքր հիմքի երկարությունը 4 է, մեծ սրունքի երկարությունը՝ 2, իսկ սուր անկյունը՝ 60°:
Գտե՛ք մեծ հիմքի երկարությունը։

6
Գտե՛ք միջին գծի երկարությունը։

5
Գտե՛ք սեղանի մեծ անկյան աստիճանային չափը:

120^o

8)K կետը AB հատվածի կետ է, իսկ C կետը՝ KB հատվածի: AK : KC : CB = 2 : 5 : 7: Գտե՛ք AK և CB հատվածների երկարությունը, եթե KC = 15:

AK= 6
CB= 21

1)

√x > 2
x ∈ (4; +∞)

√x < 2
x ∈ [0; 4)

√x ≤ 0
x ∈ {0}

√x > −10
x ∈ [0; +∞)

√x < 7
x ∈ [0; 49)

√x > 9
x ∈ (81; +∞)

√(2x — 4) > −2
x ∈ [2; +∞)

√(2x — 4) < −3
լուծում չունի

√(2x — 2) < 0
լուծում չունի

√(2x — 8) ≥ 0
x ∈ [4; +∞)

√(7x — 7) < 2
x ∈ [1; 11/7)

√(2x — 4) < −4
լուծում չունի

√(2x — 6) > 5
x ∈ (31/2; +∞)

√(x — 9) ≤ 0
x ∈ {9}

√(5x — 10) > −3
x ∈ [2; +∞)

√(2x — 4) > √(x + 4)
x ∈ (8; +∞)

√(4x — 2) ≥ √(2x + 6)
x ∈ [4; +∞)

√(2x — 4) > √(6 — x)
x ∈ (10/3; 6]

√(2x + 1) ≥ √(x — 1)
x ∈ [1; +∞)

√(2x + 1) < √(2x + 6)
x ∈ [−1/2; +∞)

2)700 կգ շաքար վաճառվելուց հետո խանութում մնաց ամբողջ շաքարի 65 %–ը:
ա) Սկզբում որքա՞ն շաքար կար խանութում:
2000կգ
բ) Վերջում որքա՞ն շաքար մնաց խանեւթում:
1300կգ

3)240 կգ շաքար վաճառվելուց հետո խանութում մնաց ամբողջ շաքարի 20 %–ը:
ա) Սկզբում որքա՞ն շաքար կար խանութում:
300կգ
բ) Վերջում որքա՞ն շաքար մնաց խանութում:
60կգ

1)

2x — 4 > 6
x ∈ (5; +∞)

2x + 3 ≤ 1
x ∈ (−∞; −1]

7x — 7 > −7
x ∈ (0; +∞)

10x — 20 > 30
x ∈ (5; +∞)

25x — 50 ≤ 25
x ∈ (−∞; 3]

4(x — 2) > 2(x + 2)
x ∈ (6; +∞)

10(x — 4) ≥ 8(x + 2)
x ∈ (28; +∞)

2(x — 3) > 4(x + 3)
x ∈ (−∞; −9)

5(x — 2) ≤ 7(x — 3)
x ∈ [11/2; +∞)

2)

x(x — 5) > 0
x ∈ (−∞; 0) ∪ (5; +∞)

x(2x — 6) > 0
x ∈ (−∞; 0) ∪ (3; +∞)

(2x — 4)(3x + 3) > 0
x ∈ (−∞; −1) ∪ (2; +∞)

(8x + 8)(4x — 4) < 0
x ∈ (−1; 1)

x(x + 2)(x — 5) ≤ 0
x ∈ (−∞; −2] ∪ [0; 5]

(x — 5)(x — 1)(x + 2) > 0
x ∈ (−2; 1) ∪ (5; +∞)

(2x — 4)(4x + 4)(5x + 20) > 0
x ∈ (−4; −1) ∪ (2; +∞)

---

3)

(x — 4)/(x + 3) > 0
x ∈ (−∞; −3) ∪ (4; +∞)

(x — 9)/(x + 2) ≥ 0
x ∈ (−∞; −2) ∪ [9; +∞)

(x — 3)/(x + 8) > 0
x ∈ (−∞; −8) ∪ (3; +∞)

(x + 3)/(x — 3) ≤ 0
x ∈ [−3; 3)