Լույս 09.04-13.04

1. Ի՞նչ է լույսը

ա) ըստ Իսահակ Նյուտոն

ըստ Նյուտոնի լույսը մասնիկների հոսք է։

բ) ըստ Քրիստիան Հյույգենս

ըստ Հյույգենսի լույսը ալիք է։

2. Ո՞ր լուսատու մարմինն են անվանում լույսի կետային աղբյուր:

Այն աղբյուրը, որի չափերը շատ փոքր են մինչև լուսավորվող մարմնի հեռավորության համեմատ և դրանից մենք կարանք նրա չափերը անտեսել

3. Լույսի ի՞նչ բնական և արհեստական աղբյուրներ գիտեք:

Բնական

Արեգակ, աստղեր, կայծակ։

Արհեստական

Լամպ, մոմ, լապտեր։

4. Ո՞րն է Արեգակի և Լուսնի լուսարձակման տարբերությունը:

Արեգակը ինքն է լույս արձակում, իսկ Լուսինը անդրադարձնում է Արեգակի լույսը։

5. Ի՞նչ է լույսի ճառագայթը:

Լույսի տարածման ուղղությունը ցույց տվող գիծը կոչվում է լույսի ճառագայթ։

6. Ինչպե՞ս է տարածվում լույսը համասեռ միջավայրում:

Լույսը համասեռ միջավայրում տարածվում է ուղղագիծ։

7. Ինչպե՞ս են առաջանում ստվերը և կիսաստվերը:

Ստվերը առաջանում է, երբ լույսը ամբողջությամբ չի անցնում մարմնի հետևը։
Կիսաստվերը առաջանում է, երբ լույսը մասնակի է հասնում։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ո՞ր լույսն է կոչվում անդրադարձած:

Մակերևույթից հետ վերադարձած լույսը կոչվում է անդրադարձած։

2. Ինչո՞վ են իրարից տարբերվում ցրիվ և հայելային անդրադարձումները:

Հայելային անդրադարձում
Ճառագայթները անդրադառնում են մեկ ուղղությամբ։

Ցրիվ անդրադարձում
Ճառագայթները անդրադառնում են տարբեր ուղղություններով։

3. Ի՞նչ է օպտիկական սկավառակը:

Օպտիկական սկավառակը սարք է, որով ուսումնասիրում են լույսի անդրադարձումն ու բեկումը։ Նրա միջոցով ճառագայթի ուղղությունները և անկյունները չափում են։

4. Ի՞նչ է ճառագայթի անկման հարթությունը:

Այն հարթությունը, որտեղ գտնվում են ընկնող ճառագայթը և ուղղահայացը։

5. Ո՞ր անկյունն է կոչվում՝

ա) անկման անկյուն

Ընկնող ճառագայթի և ուղղահայացի միջև անկյունը։

բ) անդրադարձման անկյուն

Անդրադարձած ճառագայթի և ուղղահայացի միջև անկյունը։

6. Ձևակերպե՛ք լույսի անդրադարձման օրենքը:

Ընկնող ճառագայթը, անդրադարձած ճառագայթը և ուղղահայացը գտնվում են նույն հարթության մեջ, իսկ անդրադարձման անկյունը հավասար է անկման անկյանը։

7. Ի՞նչ ենք հասկանում, երբ ասում ենք, որ ընկնող և անդրադարձող ճառագայթները փոխադարձաբար շրջելի են:

Եթե լույսը գնա հակառակ ուղղությամբ, ապա կանցնի նույն ճանապարհով։

8. Ինչո՞ւ է առարկայի պատկերը հարթ հայելում կոչվում կեղծ:

Որովհետև լույսի ճառագայթները իրականում չեն հատվում հայելու հետևում։ Պատկերը կառուցում են անդրադարձած ճառագայթների շարունակությունները գծելով։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ո՞ր երևույթն է կոչվում լույսի բեկում:

Լույսի ուղղության փոփոխությունը մի միջավայրից մյուսն անցնելիս կոչվում է բեկում։

2. Ո՞ր սարքի միջոցով են ուսումնասիրում լույսի բեկման օրենքը:

Օպտիկական սկավառակի միջոցով։

Փորձի ընթացքում լույսի ճառագայթը ուղղում են տարբեր միջավայրերի սահմանին և չափում անկյունները։

3. Ձևակերպե՛ք լույսի բեկման օրենքը:

Ընկնող ճառագայթը, բեկված ճառագայթը և ուղղահայացը գտնվում են նույն հարթության մեջ։

4. Անկման, թե՞ բեկման անկյունն է ավելի մեծ, երբ լույսը՝

ա) օդից անցնում է ջուր
Անկման անկյունն է ավելի մեծ։

բ) ջրից անցնում է օդ
Բեկման անկյունն է ավելի մեծ։

Խնդիրներ

ԽՆԴԻՐ 1. Կինոէկրանից լույսի անդրադարձումը հայելայի՞ն է, թե՞ ցրիվ:
ցրիվ

ԽՆԴԻՐ 2. Որքա՞ն է ընկնող և անդրադարձող ճառագայթների կազմած անկյունը, եթե անկման անկյունը 30° է:

60^о