բառերը

ակորդ-դաշնակ

ակուլա-շնաձուկ

ակուլիստ-ակնաբուժ

օկուրկա-ծխուտ

ակտիվ-ժիր ա

օկրոշկա-մաթնաբրդոշ

ակցիք-բաժնետոմս

ակցիզ-հարկապիտակ

ամբիցիոզ-հավագնոտ

ամնիստիա-համաներում

ամուլետ-թալիսման ա

Մի ժիր ասպետ մտավ տաճար թալիսմանը ձեռին


լեզվի նվազագուն միավորը կոչվում է հնչուն
տառը հնչունի նշան է
հայրենում կա 36 հնչուն 39 տառ հնչուներից 6-ը ձայնավոր է (ա, ի, ու, է(ե), օ(ո))
բայաձայները լինում են եռաշարգ
բ-պ-ք
գ-ք-ք
դ-թ-տ
ձ-ծ-ց
ջ-ճ-չ
երկշարքը
վ-ֆ
զ-ս
ղ-գ
միաջարգ
ն
ր
հ
լ
մ
ռ
այն հանչունը կամ հնչունահումբը, որ մի մասն է արտահայտում կոչվու է բառ
բառերը ըստ կազմության լինում են պարզ, պարզացանծավուշր, բարդ բարդանծավոր

բառերը կարող են կազմված լինեն արմատից, ացանծից և վարջավորությոներից արմատը բառի հիմնական իմաստը արտահայտող մասն է ածացնել ավելացնելով բառին կա արմատին փոխում են բառիմաստը վերջավորություները պոխում են բառիձևը



հանրահաշիվ

)Լուծե՛ք անհավասարումը.
ա) x2 + 4x + 6 > 0
D=-8
(-∞;+∞)
բ) 3x2 + 8x + 22 ≥ 0
D=-200
(-∞;+∞)
գ) — 2x2 + 4x — 10 < — 2
D=-64
(-∞;+∞)
դ) x2 + 6x + 15 ≤ 5
D=24
(-∞;+∞)
ե) x2 + 6x + 14 < 3x — 1
x2+3x+15 >0
D=-51
(-∞;+∞)
զ) — 4x2 + 6x — 9 < 1 — x
-4x2 +7x-10>0
D=-111
(-∞;+∞)

2)Լուծե՛ք անհավասարումը.
ա) x2 — 8x + 16 ≥ 0
D=0
x1=4
x2=4
բ) x2 — 7x + 10 ≥ 1 — x
x2-6x+9>0
D=0
x1=3
x2=3
գ) 3x2 + 12x + 10 ≥- 2
3x2 + 12x + 12 ≥0
D=0
x1=-2
x2=-2
դ) — 4x2 + 6x — 2 ≥ 2x — 1 ,
— 4x2 + 4x — 1 ≥ 0
D=0
x1=1/2
x2=1/2
ե) — x2 — 8x + 2 ≤ 33 + 2x
— x2 — 10x + 29 ≤0
D=196
x1=-12
x2=2
զ) (x + 7)2 > 2x + 13
x2+12x+36>0
D=0
x1=6
x2=6

3)Տրված է 3x2 + bx + 5 < 0 քառակուսային անհավասարումը։ Հայտնի է, որ b2 — 60 < 0։ Գտե՛ք անհավասարման լուծումների բազմությունը:
b2<60
D<0
(-∞;+∞)

4)Տրված է 4x2 + bx + 1 ≥ 0 քառակուսային անհավասարումը: Հայտնի է, որ b2 < 7։ Գտե՛ք անհավասարման լուծումների բազմությունը:
D<-9
(-∞;+∞)

Քրոմոսոմներ, գեներ, կարիոտիպ

Կարիոտիպը նշանակում է…

ա) Գեների հաջորդականության ամբողջականությունը
բ) Օրգանիզմի բոլոր սպիտակուցների համախումբը
գ) Օրգանիզմի քրոմոսոմների ամբողջական հավաքածուն՝ քանակը, չափը և ձևը
դ) ԴՆԹ-ի կրկնօրինակման գործընթացը

Մարդու սոմատիկ բջիջներում քանի՞ քրոմոսոմ կա։

ա) 22
բ) 23
գ) 44
դ) 46

Մարդու սեռաբջիջներում (գամետներում) քանի՞ քրոմոսոմ կա։

ա) 23
բ) 46
գ) 44
դ) 22

Քրոմոսոմների մեծամասնությունը ի՞նչ ձև ունեն մետաֆազում։

ա) Օղակաձև
բ) S-աձև
գ) X-աձև (երկքրոմատիդ)
դ) Գնդաձև

Քանի՞ զույգ ավտոսոմ և քանի՞ զույգ սեռական քրոմոսոմ ունի մարդը։

ա) 23 ավտոսոմ, 1 սեռական
բ) 22 ավտոսոմ, 1 սեռական
գ) 22 սեռական, 1 ավտոսոմ
դ) 23 սեռական, 2 ավտոսոմ

հանրահաշիվ

1)Անհավասարումը լուծե՛ք միջակայքերի եղանակով.
ա) x2 — 6x + 5 > 0
D=36-20=16
x1=6+4/2=5
x2=6-4/2=1
(x-5)(x-1)>0
(- ∞, 1) U (5, +∞)
բ) — x2 + 9x + 10 >0
x1=-1
x2=10
(- ∞, -1) U (10, +∞)
գ) 3x2 + 12x + 4 < — 5
x1=-0.367
x2=-3.632993161855452
(-0.367:-3.632993161855452)
դ) 4x2 + 14x — 5 > — 15
x1=0.25
x2=3.75
(0.25;3.75)

2)Անհավասարումը լուծե՛ք գրաֆիկական եղանակով.
ա) x2 + 6x — 7 > 0
բ) — x2 + 4x — 3 <= 0
գ) — 4x2 — 6x + 5 >= 7
դ) 4x2 + x + 8 >= 24 — 11x

3)Լուծե՛ք անհավասարումը.
ա) (x — 6)(x + 9) < 0
բ) (x + 4)(x — 3) >= 0
գ) (x — 5)(x + 1) >= 0
դ) (2x + 5)(x + 5) <= 0
ե) — 3(x + 1)(x — 5) > 0
զ) — 2(x + 4)(x — 3.25) <= 0

ՎԻՐՈՒՍՆԵՐ

Վիրուսները ոչ բջջային վարակիչ մասնիկներ են, որոնք բաղկացած են գենետիկական նյութից դնթ կամ ռնթ և սպիտակուցային թաղանթից, որոնք կարող են բազմանալ միայն կենդանի բջիջների ներսում։ Դրանք վարակում են օրգանիզմները և առաջացնում տարբեր հիվանդություններ։
Կյանքի ոչ բջջային ձևեր — Վիրուսներ

1. Ի՞նչ է վիրուսը։
ա) Միաբջիջ օրգանիզմ
բ) Բազմաբջիջ օրգանիզմ
գ) Ոչ բջջային ձև՝ ժառանգական նյութով և սպիտակուցային պատյանով
դ) Մոլեկուլային միացություն

2․Վիրուսները ունեն․
ա) Միայն ԴՆԹ
բ) Միայն ՌՆԹ
գ) ԴՆԹ կամ ՌՆԹ
դ) ԴՆԹ և ՌՆԹ միասին

3․Ինչո՞ւ են վիրուսները համարվում ոչ բջջային ձևեր։
ա) Որովհետև չունեն բջջային կառուցվածք
բ) Որովհետև չեն բազմանում
գ) Որովհետև չունեն ժառանգական նյութ
դ) Որովհետև չեն կարող առաջացնել հիվանդություն

4,Որտե՞ղ են վիրուսները բազմանում։
ա) Ջրում
բ) Արտաքին միջավայրում
գ) Միայն կենդանի բջջի ներսում
դ) Ինքնուրույն՝ առանց բջջի


5. Ինչո՞վ է կազմված վիրուսի մարմինը։
ա) Միայն սպիտակուցներից
բ) Նուկլեինաթթվից և սպիտակուցային պատյանից
գ) Ցիտոպլազմայից և միջուկից
դ) Սպիտակուցից և ածխաջրերի

6. Ո՞ր վիրուսն է առաջացնում ՁԻԱՀ հիվանդությունը։
ա) Գրիպի վիրուսը
բ) Կորոնավիրուսը
գ) ՄԻԱՎ-ը
դ) Հերպես վիրուսը

7. Ինչպե՞ս է վիրուսը վնասում օրգանիզմին։
ա) Բջիջների սնունդը խլելով
բ) Բջիջների ներսում բազմացմամբ և դրանք ոչնչացնելով
գ) Արյան մեջ թունավոր նյութեր արտազատելով
դ) Օրգանիզմի ջերմաստիճանը բարձրացնելով

երկրաչափություն

1)Հետևյալ հատվածներից որո՞նք են համեմատական a = 4 սմ և b = 6 սմ հատվածներին.
ա) c = 2 սմ, d = 3 սմ
բ) m = 6 սմ, n = 9 սմ

գ) l = 1 դմ, p = 1,8 դմ:

2)AB և CD հատվածները համեմատական են EF և MN հատվածներին: Գտեք EF-ը, եթե AB = 5 սմ, CD = 8 սմ, MN = 10 սմ:

AB/CD=EF/MN=>EF=AB*MN/CD=6.25

3)Եռանկյան a և c կողմերը համեմատական են c և b կողմերին: Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը, եթե a = 4 սմ, b = 9 սմ:

19

4)ABCD զուգահեռագծի անկյունագծերը հատվում են O կետում: Գտե՛ք զուգահեռագծի պարագիծը, եթե CD = 10 սմ, BC/CD = AC/OC:

50սմ2

5)CD-ն ABC եռանկյան կիսորդն է: Գտե՛ք այդ եռանկյան պարագիծը, եթե BD = 20 սմ, AD = 15 սմ, AC = 21 սմ:

6)KP և MN հատվածները DO և AL հատվածներին համեմատական են։ Գտեք AL–ը, եթե KP = 8 դմ, MN = 40 սմ, OD = 1 մ:

հայոց լեզու

Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է ոմն մանրավաճառ. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»,- կանչում է նա: Եվ ստիպված չէ բնավ շտապելու, ստիպված չէ անպատճառ այս կամ այն փողոցում լինելու, ստիպված չէ այսինչ տեղը գնալու և մանավանդ այսինչ ժամին
անպայման տուն վերադառնալու: Կուզեի ես էլ մանրավաճառ լինել, թափառել ամբողջ օրը ճամփաների վրա ու ձայն տալ. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»: Իրիկունները  դպրոցից վերադառնալիս, միշտ հանդիպում եմ պարտիզպանին, որ իր ցանկապատի ետևում հող է մշակում: Բահը ձեռքին անում է այն, ինչ որ սիրտն ուզում է փոշոտում է հագուստները: Եվ ոչ մեկից նկատողություն չի ստանում, երբ արևի տակ վառվում է կամ թրջվում է անձրևից:
Կուզեի ես էլ պարտիզպան լինել, մշակել իմ պարտեզը, և ոչ մեկը իմ փորելը չարգելեր: Երբ մութն ընկնում է, ու մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին, իմ բաց պատուհանից տեսնում եմ հաճախ մեր փողոցի պահապանին, որն իջնում և բարձրանում է հաստաբուն փայտը ձեռքին: Նա քայլում է փողոցներով, իսկ մարդիկ՝ դեպի տուն։ 
Հիմա փողոցը մութն է ու լռիկ. և հեռվում ցցի վրա տնկած լապտերը կարծես մի հրեշ լինի մեկ հատիկ կարմիր աչքով: Իսկ պահապանի ձեռքին երերում է լապտերը, որը քարշ է տալիս իր երկար ստվերի հետ ու բնավ անկողին չի մտնում: Կուզեի ես էլ պահապան լինել, ամբողջ գիշերը քայլել փողոցներով և լապտերովս ստվերները փախցնել:

1. Ե՞րբ էր հերոսը հանդիպում տեքստում նշված հերոսներին։

Ա․ Օրվա տարբեր պահերի, 

Բ․ Հերոսներն ապրում էին մոտակայքում, 

Գ․ Հերոսներն իր անբաժան ընկերներն էին, 

Դ․ Չէր հանդիպում, ուղղակի պատկերացնում էր, որ կարող է հանդիպել։ 

2. Ո՞ր նախադասության մեջ անորոշ դերանուն կա, դո՛ւրս գրեք։ 
Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է ոմն մանրավաճառ. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»,- կանչում է նա:

3. Ո՞ր նախադասության մեջ հարադրավոր բայ կա։ 
ձայն տալ

4. Ո՞ր նախադասության մեջ ստորոգյալի զեղչում կա։ 

5. Ո՞ր նախադասության մեջ համակատար դերբայ կա։ 

6. Ո՞ր նախադասությունն է բարդ համադասական։ 

7. Նախադասության անդամներից որի ձևաբանական վերլուծության մեջ սխալ կա։

Փողոցը մութն է ու լռիկ. և հեռվում ցցի վրա տնկած լապտերը կարծես մի հրեշ լինի մեկ հատիկ կարմիր աչքով:

Փողոցը- գոյական, հայցական հոլով,

ցցի- գոյական , սեռական հոլով, 

կարծես- վերաբերական

կարմիր- ածական

8. Տղան ինչո՞ւ էր ուզում պահապան լինել։ 

9. Դո՛ւրս գրիր ,,բոլորովին,, բառի հոմանիշը։ 

10. Տեքստի ո՞ր բառն է նշանակում շատ անգամ կրկնվող։

11. Տեքստից դո՛ւրս գրիր արմատ+ հոդակապ+ արմատ կազմությամբ բառ։ 

12. Դո”ւրս  գրիր ըղձական եղանակով դրված մեկ բայ։

13. Դո՛ւրս գրիր մեկ ժամանակի մակբայ։ 

14. Քանի պարզ նախադասությունից է բաղկացած այս նախադասությունը։

Երբ մութն ընկնում է, ու մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին, իմ բաց պատուհանից տեսնում եմ հաճախ մեր փողոցի պահապանին, որն իջնում և բարձրանում է հաստաբուն փայտը ձեռքին: 

երկրաչափություն

1)ABC և MNK եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ k = 2, 5 : Գտեք MNK եռանկյան կողմերը, եթե ABC եռանկյան կողմերը 12 դմ, 8 դմ և 15 դմ են:

MN=4.8 NK=3.2 MK=6

2)Նմա՞ն են, արդյոք, ABC և DEF եռանկյունները, եթե <A = 106օ, <B = 34օ, <E = 106օ, <F = 40օ, AC = 4,4սմ, AB = 5,2սմ, BC = 7,6սմ, DE = 15,6սմ, DF = 22,8սմ, EF = 13,2սմ:

Նման են

3)ABC և KMN նման եռանկյունների մեջ AB և KM, BC և MN կողմերը նմանակ են։ Գտեք KMN եռանկյան կողմերը, եթե AB = 4 սմ, BC = 5 սմ, CA = 7 սմ , KM/AB = 2,1։

4)KPF և EMT եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ KP/ME = PF/MT = KF/ET, <F = 20օ, <E = 40օ : Գտեք այդ եռանկյունների մյուս անկյունները։
<T=20o <K=40o <M=120o <P=120o

5)Նման եռանկյունների երկու նմանակ կողմերն են 2 սմ և 5 սմ։ Առաջին եռանկյան մյուս երկու կողմերն են 3 սմ և 4 սմ։ Գտեք երկրորդ եռանկյան պարագիծը:

6)Նման ուղղանկյուն եռանկյունների երկու նմանակ կողմերը հարաբերում են, ինչպես 2 : 3: Նրանցից առաջինի էջերն են 3 սմ և 4 սմ։ Գտեք յուրաքանչյուր եռանկյան մակերեսը։

18sm2

երկրաչափություն

1)Նման են ABC և A1B1C1 եռանկյունները, եթե AB = 3մ, BC = 4մ, AC = 6մ, A1B1 = 9մ, B1C1 = 12մ , A1C1 = 18մ:

Այո AB/A1B1=BC/B1C1=AC/A1C1=1/3

2)Նման են երկու եռանկյուններ, եթե մեկի կողմերը հարաբերում են ինչպես 3:8:9, իսկ մյուսի կողմերը 24 սմ, 9 սմ, 27 սմ են:

Այո

3)ABC և BCD եռանկյուններում AB = 36 սմ, BC = 18սմ, AC = 20 սմ, DC = 9սմ, DB = 10 սմ: Ապացուցեք, որ ΔABC ~ ΔBCD :
Քանի, որ BC ընդանուրա BC/AB=DC/BC=DB/AC=1/2

4)O գագաթով անկյան կողմերից մեկի վրա վերցված են A և B, իսկ մյուսի վրա C և D կետերը այնպես, որ AO = 4 սմ, BO = 7սմ, OC =12 սմ, OD = 21սմ: Նման են OAC և OBD եռանկյունները:

Այո, որովհետև <AOB=<COD AO/OC=BO/OD=1/3

5)Ըստ նկարների տվյալների՝ գտեք x–ը և y–ը։

x=9 y=15

6)M-ը և N-ը ABC եռանկյան համապատասխանաբար AB և BC կողմերի միջնակետերն են: Ապացուցեք, որ ABC եռանկյունը նման է MBN եռանկյանը:
<ABC=<MBN BN/AB=BM/BC=1/2d